70. تفسیر سوره نمل - مکی و 93 آیه است.

آیه‌ 93 - 91:

إِنَّمَا أُمِرْتُ أَنْ أَعْبُدَ رَبَّ هَٰذِهِ الْبَلْدَةِ الَّذِي حَرَّمَهَا وَلَهُ كُلُّ شَيْءٍ ۖ وَأُمِرْتُ أَنْ أَكُونَ مِنَ الْمُسْلِمِينَ «من تنها فرمان یافته‌ام كه پروردگار این شهر (مكه) را بپرستم، پروردگاری كه آن را حرمت بخشیده و همه چیز از آن اوست. وبه من فرمان داده شده كه از زمرة تسلیم شدگان باشم».

وَأَنْ أَتْلُوَ الْقُرْآنَ ۖ فَمَنِ اهْتَدَىٰ فَإِنَّمَا يَهْتَدِي لِنَفْسِهِ ۖ وَمَن ضَلَّ فَقُلْ إِنَّمَا أَنَا مِنَ الْمُنذِرِينَ «و اینكه قرآن را بخوانم، پس هركس راه یابد جز این نیست كه به سود خودش راه می‌یابد، و هركس گمراه گردد، بگو: من فقط از بیم دهندگان می‌باشم».

وَقُلِ الْحَمْدُ لِلَّهِ سَيُرِيكُمْ آيَاتِهِ فَتَعْرِفُونَهَا ۚ وَمَا رَبُّكَ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُونَ «و بگو: ستایش خدای راست، او آیاتش را به شما نشان خواهد داد، پس آنها را خواهید شناخت، و پروردگارت از آنچه می‌كنید غافل نیست».

ادامه نوشته

70. تفسیر سوره نمل - مکی و 93 آیه است.

آیه‌ 90 - 87:

وَيَوْمَ يُنفَخُ فِي الصُّورِ فَفَزِعَ مَن فِي السَّمَاوَاتِ وَمَن فِي الْأَرْضِ إِلَّا مَن شَاءَ اللَّهُ ۚ وَكُلٌّ أَتَوْهُ دَاخِرِينَ «و روزی (خواهد آمد) كه در صور دمیده می‌شود، آنگاه كسانی كه در آسمانها و زمین‌اند وحشت‌زده و هراسناك شوند، مگر كسی‌كه خداوند بخواهد، و هریك فروتنانه در پیشگاه او (حاضر) می‌آیند».

وَتَرَى الْجِبَالَ تَحْسَبُهَا جَامِدَةً وَهِيَ تَمُرُّ مَرَّ السَّحَابِ ۚ صُنْعَ اللَّهِ الَّذِي أَتْقَنَ كُلَّ شَيْءٍ ۚ إِنَّهُ خَبِيرٌ بِمَا تَفْعَلُونَ «و كوهها را می‌بینی (و) آنها را ساكن و بی‌حركت می‌پنداری، حال آنكه مانند ابرها در سیر و حركت هستند. آفرینش آن خدایی است كه همه چیز را در كمال استواری پدید آورده است. بی‌گمان او به آنچه می‌كنید آگاه است».

مَن جَاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ خَيْرٌ مِّنْهَا وَهُم مِّن فَزَعٍ يَوْمَئِذٍ آمِنُونَ «هركس كه نیكی در میان آورد پاداشِ بهتر از آن خواهد داشت و آنان از پریشانی آن روز ایمن‌اند».

وَمَن جَاءَ بِالسَّيِّئَةِ فَكُبَّتْ وُجُوهُهُمْ فِي النَّارِ هَلْ تُجْزَوْنَ إِلَّا مَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ «و هركس بدی در میان آورد به رو در آتش افكنده می‌شود. آیا سزایی جز آنچه می‌كردید به شما داده می‌شود؟»

ادامه نوشته

70. تفسیر سوره نمل - مکی و 93 آیه است.

آیه‌ 86:

أَلَمْ يَرَوْا أَنَّا جَعَلْنَا اللَّيْلَ لِيَسْكُنُوا فِيهِ وَالنَّهَارَ مُبْصِرًا ۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَاتٍ لِّقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ «آیا ندیده‌اند كه ما شب را مقرر داشته‌ایم تا در آن بیارامند، و روز را روشن نموده‌ایم؟ بی‌گمان در این برای قومی كه ایمان می‌آورند نشانه‌هایی است».

ادامه نوشته

70. تفسیر سوره نمل - مکی و 93 آیه است.

آیه‌ 85 - 83:

وَيَوْمَ نَحْشُرُ مِن كُلِّ أُمَّةٍ فَوْجًا مِّمَّن يُكَذِّبُ بِآيَاتِنَا فَهُمْ يُوزَعُونَ «و روزی كه از هر امتی گروهی از آنان را گرد می‌آوریم كه آیات ما را تكذیب می‌كردند، پس آنان نگاه داشته می‌شوند تا به یكدیگر ملحق گردند».

حَتَّىٰ إِذَا جَاءُوا قَالَ أَكَذَّبْتُم بِآيَاتِي وَلَمْ تُحِيطُوا بِهَا عِلْمًا أَمَّاذَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ «تا هنگامی كه می‌آیند (خدا) می‌فرماید: آیا آیات مرا تكذیب كردید در حالی كه از آن به طور كامل آگاهی نداشتید؟ و (در مدت حیات خود) چه می‌كردید؟»

وَوَقَعَ الْقَوْلُ عَلَيْهِم بِمَا ظَلَمُوا فَهُمْ لَا يَنطِقُونَ «و به سبب ستمی كه كردند فرمان (عذاب) بر آنان تحقق یافت، پس آنان (نمی‌توانند) سخن بگویند».

ادامه نوشته

70. تفسیر سوره نمل - مکی و 93 آیه است.

آیه‌ 82:

وَإِذَا وَقَعَ الْقَوْلُ عَلَيْهِمْ أَخْرَجْنَا لَهُمْ دَابَّةً مِّنَ الْأَرْضِ تُكَلِّمُهُمْ أَنَّ النَّاسَ كَانُوا بِآيَاتِنَا لَا يُوقِنُونَ «و هنگامی كه فرمان (عذاب) بر آنان تحقق یابد، جانوری را از زمین برای مردمان بیرون می‌آوریم كه با ایشان سخن می‌گوید، چرا كه مردم با نشانه‌های ما یقین نداشتند».

ادامه نوشته

70. تفسیر سوره نمل - مکی و 93 آیه است.

آیه‌ 81 - 79:

فَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ ۖ إِنَّكَ عَلَى الْحَقِّ الْمُبِينِ «پس بر خدا توكل كن، بی‌گمان تو بر حق آشكار هستی».

إِنَّكَ لَا تُسْمِعُ الْمَوْتَىٰ وَلَا تُسْمِعُ الصُّمَّ الدُّعَاءَ إِذَا وَلَّوْا مُدْبِرِينَ «بی‌گمان تو نمی‌دانی به مردگان بشنوانی، و به كران آواز بشنوانی هنگامی كه پشت كنان روی بگردانند».

وَمَا أَنتَ بِهَادِي الْعُمْيِ عَن ضَلَالَتِهِمْ ۖ إِن تُسْمِعُ إِلَّا مَن يُؤْمِنُ بِآيَاتِنَا فَهُم مُّسْلِمُونَ «و تو نمی‌دانی كوران را از گمراهیشان بازگردانی، و به‌سوی حق هدایتشان كنی، تو تنها كسانی را می‌توانی بشنوانی كه به آیات ما ایمان می‌آورند، پس اینان فرمانبردارند».

ادامه نوشته

70. تفسیر سوره نمل - مکی و 93 آیه است.

آیه 78:

إِنَّ رَبَّكَ يَقْضِي بَيْنَهُم بِحُكْمِهِ ۚ وَهُوَ الْعَزِيزُ الْعَلِيمُ «بی‌گمان پروردگارت به حكم خود در میان آنها داوری خواهد كرد، و او توانا و آگاه است».

ادامه نوشته

70. تفسیر سوره نمل - مکی و 93 آیه است.

آیه‌ 77 - 76:

إِنَّ هَٰذَا الْقُرْآنَ يَقُصُّ عَلَىٰ بَنِي إِسْرَائِيلَ أَكْثَرَ الَّذِي هُمْ فِيهِ يَخْتَلِفُونَ «بی‌گمان این قرآن برای بنی‌اسرائیل بیشترِ آنچه را كه در آن اختلاف دارند بیان می‌كند».

وَإِنَّهُ لَهُدًى وَرَحْمَةٌ لِّلْمُؤْمِنِينَ «و قطعاً ‌این قرآن برای مؤمنان هدایت و رحمت است».

ادامه نوشته

70. تفسیر سوره نمل - مکی و 93 آیه است.

آیه‌ 75 - 71:

وَيَقُولُونَ مَتَىٰ هَٰذَا الْوَعْدُ إِن كُنتُمْ صَادِقِينَ «و می‌گویند: اگر راست می‌گویید این وعده كی خواهد بود؟»

قُلْ عَسَىٰ أَن يَكُونَ رَدِفَ لَكُم بَعْضُ الَّذِي تَسْتَعْجِلُونَ«بگو: شاید برخی از آنچه كه در فرا رسیدنش شتاب دارید به شما نزدیك شده باشد».

وَإِنَّ رَبَّكَ لَذُو فَضْلٍ عَلَى النَّاسِ وَلَٰكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لَا يَشْكُرُونَ «و همانا پروردگارت بر مردمان دارای فضل (فراوانی) است ولی بیشتر آنان سپاسگذاری نمی‌كنند».

وَإِنَّ رَبَّكَ لَيَعْلَمُ مَا تُكِنُّ صُدُورُهُمْ وَمَا يُعْلِنُونَ «و حقاً كه پروردگارت می‌داند آنچه را در دل‌هایشان نهان می‌دارند و آنچه را كه آشكار می‌سازند».

وَمَا مِنْ غَائِبَةٍ فِي السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ إِلَّا فِي كِتَابٍ مُّبِينٍ «و هیچ نهفته‌ای در آسمان و زمین نیست مگر اینكه در كتابی روشن (درج شده) است».

ادامه نوشته

70. تفسیر سوره نمل - مکی و 93 آیه است.

آیه‌ 70 - 67:

وَقَالَ الَّذِينَ كَفَرُوا أَإِذَا كُنَّا تُرَابًا وَآبَاؤُنَا أَئِنَّا لَمُخْرَجُونَ «و كافران گفتند: آیا چون ما و پدرانمان به خاك تبدیل شدیم، آیا بیرون آورده می‌شویم؟»

لَقَدْ وُعِدْنَا هَٰذَا نَحْنُ وَآبَاؤُنَا مِن قَبْلُ إِنْ هَٰذَا إِلَّا أَسَاطِيرُ الْأَوَّلِينَ «به راستی كه این را به ما و پیش از ما به پدرانمان وعده داده‌اند، این جز افسانه‌های گذشتگان نیست».

قُلْ سِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَانظُرُوا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُجْرِمِينَ «بگو: در زمین بگردید، آنگاه بنگرید كه سرانجام گناهكاران چگونه بوده است؟».

وَلَا تَحْزَنْ عَلَيْهِمْ وَلَا تَكُن فِي ضَيْقٍ مِّمَّا يَمْكُرُونَ «و بر آنان اندوه مخور، و از آنچه حیله می‌ورزند تنگدل مباش».

ادامه نوشته

70. تفسیر سوره نمل - مکی و 93 آیه است.

آیه‌ 66 - 65:

قُل لَّا يَعْلَمُ مَن فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ الْغَيْبَ إِلَّا اللَّهُ ۚ وَمَا يَشْعُرُونَ أَيَّانَ يُبْعَثُونَ «بگو: تمامی آن‌هایی در آسمانها و زمین است جز خدا غیب را نمی‌دانند، و نمی‌دانند كی برانگیخته می‌شوند».

بَلِ ادَّارَكَ عِلْمُهُمْ فِي الْآخِرَةِ ۚ بَلْ هُمْ فِي شَكٍّ مِّنْهَا ۖ بَلْ هُم مِّنْهَا عَمُونَ «بلكه دانش و آگاهی ایشان دربارة آخرت نارسا است، بلكه آنان از (وقوع) آن در شك هستند، بلكه آنان نسبت بدان كورند».

ادامه نوشته

70. تفسیر سوره نمل - مکی و 93 آیه است.

آیه‌ 64 - 60:

أَمَّنْ خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ وَأَنزَلَ لَكُم مِّنَ السَّمَاءِ مَاءً فَأَنبَتْنَا بِهِ حَدَائِقَ ذَاتَ بَهْجَةٍ مَّا كَانَ لَكُمْ أَن تُنبِتُوا شَجَرَهَا ۗ أَإِلَٰهٌ مَّعَ اللَّهِ ۚ بَلْ هُمْ قَوْمٌ يَعْدِلُونَ «(آیا طاغوت‌ها قدرتمندترین) یا خداوندی كه آسمانها و زمین را آفریده، و از آسمان آبی برایتان فرو فرستاده است، پس با آن باغهای زیبا رویاندیم كه شما نمی‌توانستید درختانش را بروبانید. آیا معبودی با خدا هست؟ در حقیقت آنها گروهی كجرو هستند».

أَمَّن جَعَلَ الْأَرْضَ قَرَارًا وَجَعَلَ خِلَالَهَا أَنْهَارًا وَجَعَلَ لَهَا رَوَاسِيَ وَجَعَلَ بَيْنَ الْبَحْرَيْنِ حَاجِزًا ۗ أَإِلَٰهٌ مَّعَ اللَّهِ ۚ بَلْ أَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُونَ «(آیا غیرخدا بهتر است) یا خداوندی كه زمین را قرارگاه گردانده، و در میان آن رودخانه‌ها پدید آورده، و برایش كوههای پابرجا و استوار آفریده است؟ آیا همراه با خداوند معبودی هست؟ بلكه بیشترشان نمی‌دانند».

أَمَّن يُجِيبُ الْمُضْطَرَّ إِذَا دَعَاهُ وَيَكْشِفُ السُّوءَ وَيَجْعَلُكُمْ خُلَفَاءَ الْأَرْضِ ۗ أَإِلَٰهٌ مَّعَ اللَّهِ ۚ قَلِيلًا مَّا تَذَكَّرُونَ «(آیا غیرخدا بهتر است) یا خداوندی كه به فریاد درمانده می‌رسد هرگاه او را به كمك بخواهند، و سختی‌ها را دور می‌كند، شما را جانشین می‌سازد. آیا با خداوند معبود به حقّی هست؟! شما بسیار كم پند می‌پذیرید».

أَمَّن يَهْدِيكُمْ فِي ظُلُمَاتِ الْبَرِّ وَالْبَحْرِ وَمَن يُرْسِلُ الرِّيَاحَ بُشْرًا بَيْنَ يَدَيْ رَحْمَتِهِ ۗ أَإِلَٰهٌ مَّعَ اللَّهِ ۚ تَعَالَى اللَّهُ عَمَّا يُشْرِكُونَ «(آیا غیرخدا بهتر است) یا خداوندی كه شما را در تاریكی‌های بیابان و دریا رهنمود می‌كند، و خداوندی كه پیش از (باران) رحمتش بادها را مژده‌رسان می‌فرستد. آیا معبودی دیگر با خدا هست؟ خداوند از آنچه شریك وی می‌سازید برتر است».

أَمَّن يَبْدَأُ الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُهُ وَمَن يَرْزُقُكُم مِّنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ ۗ أَإِلَٰهٌ مَّعَ اللَّهِ ۚ قُلْ هَاتُوا بُرْهَانَكُمْ إِن كُنتُمْ صَادِقِينَ «چه كسی آفرینش را آغاز می‌كند، سپس آن را باز می‌گرداند؟! و چه كسی شما را از آسمان و زمین روزی می‌دهد؟ آیا معبودی با خدا هست؟! بگو: دلیل و برهان خود را بیاورید اگر راست می‌گویید».

ادامه نوشته

70. تفسیر سوره نمل - مکی و 93 آیه است.

آیه‌ 59 - 54:

وَلُوطًا إِذْ قَالَ لِقَوْمِهِ أَتَأْتُونَ الْفَاحِشَةَ وَأَنتُمْ تُبْصِرُونَ «و لوط (را به یادآور) وقتی كه به قوم خود گفت: آیا كار ناشایست انجام می‌دهید در حالی كه می‌دانید؟!»

أَئِنَّكُمْ لَتَأْتُونَ الرِّجَالَ شَهْوَةً مِّن دُونِ النِّسَاءِ ۚ بَلْ أَنتُمْ قَوْمٌ تَجْهَلُونَ «آیا شما از روی شهوت به جای زنان به سراغ مردان می‌روید؟ بلكه شما گروهی نادان هستید».

فَمَا كَانَ جَوَابَ قَوْمِهِ إِلَّا أَن قَالُوا أَخْرِجُوا آلَ لُوطٍ مِّن قَرْيَتِكُمْ ۖ إِنَّهُمْ أُنَاسٌ يَتَطَهَّرُونَ «آنگاه پاسخ قومش جز آن نبود كه گفتند: خانوادة لوط را از شهر و دیار خود بیرون كنید كه آنان مردمانی پاكدامن، و بیزار از ناپاكی‌ها هستند».

فَأَنجَيْنَاهُ وَأَهْلَهُ إِلَّا امْرَأَتَهُ قَدَّرْنَاهَا مِنَ الْغَابِرِينَ «پس او و خانواده‌اش را نجات دادیم، مگر همسرش كه او را از بازماندگان (در عذاب) به حساب آوردیم».

وَأَمْطَرْنَا عَلَيْهِم مَّطَرًا ۖ فَسَاءَ مَطَرُ الْمُنذَرِينَ «و سخت بر آنان باران (بلا) باراندیم، پس چه بد است باران بیم داده شدگان».

قُلِ الْحَمْدُ لِلَّهِ وَسَلَامٌ عَلَىٰ عِبَادِهِ الَّذِينَ اصْطَفَىٰ ۗ آللَّهُ خَيْرٌ أَمَّا يُشْرِكُونَ «بگو: ستایش خدا راست، و سلام بر آن بندگانش كه (آنان را) برگزیده است. آیا خدا بهتر است یا چیزهایی كه انباز خدا می‌سازند؟!»

ادامه نوشته

70. تفسیر سوره نمل - مکی و 93 آیه است.

آیه‌ 53 - 45:

وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا إِلَىٰ ثَمُودَ أَخَاهُمْ صَالِحًا أَنِ اعْبُدُوا اللَّهَ فَإِذَا هُمْ فَرِيقَانِ يَخْتَصِمُونَ «و به راستی به‌سوی قوم ثمود برادرشان صالح را فرستادیم، كه خدا را بپرستید. اما آنان به دو گروه تقسیم شدند كه با هم ستیزه می‌كردند».

قَالَ يَا قَوْمِ لِمَ تَسْتَعْجِلُونَ بِالسَّيِّئَةِ قَبْلَ الْحَسَنَةِ ۖ لَوْلَا تَسْتَغْفِرُونَ اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ «(صالح) گفت: ای قوم من! چرا با شتاب گناه و بدی را پیش از نیكی می‌جوئید؟ چرا از خداوندآمرزش نمی‌خواهید تا مورد رحمت قرار گیرید؟!».

قَالُوا اطَّيَّرْنَا بِكَ وَبِمَن مَّعَكَ ۚ قَالَ طَائِرُكُمْ عِندَ اللَّهِ ۖ بَلْ أَنتُمْ قَوْمٌ تُفْتَنُونَ «گفتند: ما تو و كسانی را كه با تو هستند به فال بد گرفته‌ایم. گفت: فال بدتان نزد خداوند است، بلكه شما گروهی هستید كه آزموده می‌شوید».

وَكَانَ فِي الْمَدِينَةِ تِسْعَةُ رَهْطٍ يُفْسِدُونَ فِي الْأَرْضِ وَلَا يُصْلِحُونَ «و در آن شهر نه نفر بودند كه در زمین فساد می‌كردند و در اصلاح (آن) نمی‌كوشیدند».

قَالُوا تَقَاسَمُوا بِاللَّهِ لَنُبَيِّتَنَّهُ وَأَهْلَهُ ثُمَّ لَنَقُولَنَّ لِوَلِيِّهِ مَا شَهِدْنَا مَهْلِكَ أَهْلِهِ وَإِنَّا لَصَادِقُونَ «گفتند: برای همدیگر سوگند بخورید كه بر صالح و خانواده‌اش شبیخون می‌زنیم، سپس به وارثش می‌گوییم: هنگام هلاكت خانواده‌اش حاضر نبوده‌‌یم و ما راستگوییم».

وَمَكَرُوا مَكْرًا وَمَكَرْنَا مَكْرًا وَهُمْ لَا يَشْعُرُونَ «و نقشه كشیدند، و ما هم چاره‌اندیشی كردیم، درحالیكه آنان خبر نداشتند».

فَانظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ مَكْرِهِمْ أَنَّا دَمَّرْنَاهُمْ وَقَوْمَهُمْ أَجْمَعِينَ «پس بنگر سرانجام حیله‌ورزی آنان چگونه بود! ما آنان و قومشان را همگی نابود كردیم».

فَتِلْكَ بُيُوتُهُمْ خَاوِيَةً بِمَا ظَلَمُوا ۗ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَةً لِّقَوْمٍ يَعْلَمُونَ «پس این خانه‌های آنان است كه به سزای آنكه ستم كردند فرو تپیده است. بی‌گمان در این (ماجرا) برای گروهی كه می‌دانند نشانه‌ای هست».

وَأَنجَيْنَا الَّذِينَ آمَنُوا وَكَانُوا يَتَّقُونَ «و كسانی را كه ایمان آورده و تقوا پیشه كرده بودند، نجات دادیم».

ادامه نوشته

70. تفسیر سوره نمل - مکی و 93 آیه است.

آیه‌ 44 - 15:

وَلَقَدْ آتَيْنَا دَاوُودَ وَسُلَيْمَانَ عِلْمًا ۖ وَقَالَا الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي فَضَّلَنَا عَلَىٰ كَثِيرٍ مِّنْ عِبَادِهِ الْمُؤْمِنِينَ «و به راستی كه به داود و سلیمان دانش عطا كردیم، و آن دو گفتند: ستایش خداوندی را كه ما را بر بسیاری از بندگان مؤمنش برتری داد».

وَوَرِثَ سُلَيْمَانُ دَاوُودَ ۖ وَقَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ عُلِّمْنَا مَنطِقَ الطَّيْرِ وَأُوتِينَا مِن كُلِّ شَيْءٍ ۖ إِنَّ هَٰذَا لَهُوَ الْفَضْلُ الْمُبِينُ «و سلیمان وارث داود شد، و گفت: ای مردم! به ما زبان پرندگان آموخته شده، و از همه نعمت‌ها به ما داده شده است. بی‌گمان این فضیلت آشكاری است».

وَحُشِرَ لِسُلَيْمَانَ جُنُودُهُ مِنَ الْجِنِّ وَالْإِنسِ وَالطَّيْرِ فَهُمْ يُوزَعُونَ «و برای سلیمان لشكریانش از جن و انس و مرغان گرد آورده شدند، و (از پراكندگی) باز داشته شدند».

حَتَّىٰ إِذَا أَتَوْا عَلَىٰ وَادِ النَّمْلِ قَالَتْ نَمْلَةٌ يَا أَيُّهَا النَّمْلُ ادْخُلُوا مَسَاكِنَكُمْ لَا يَحْطِمَنَّكُمْ سُلَيْمَانُ وَجُنُودُهُ وَهُمْ لَا يَشْعُرُونَ «تا اینكه به درّه مورچگان رسیدند، مورچه‌ای گفت: ای مورچگان! به لانه‌های خود بروید تا سلیمان و لشكریانش نادانسته شما را پایمال نكنند».

فَتَبَسَّمَ ضَاحِكًا مِّن قَوْلِهَا وَقَالَ رَبِّ أَوْزِعْنِي أَنْ أَشْكُرَ نِعْمَتَكَ الَّتِي أَنْعَمْتَ عَلَيَّ وَعَلَىٰ وَالِدَيَّ وَأَنْ أَعْمَلَ صَالِحًا تَرْضَاهُ وَأَدْخِلْنِي بِرَحْمَتِكَ فِي عِبَادِكَ الصَّالِحِينَ «سلیمان از سخن آن مورچه خندید و گفت: پروردگار! به من الهام كن كه سپاسگزار نعمت‌هایی باشم كه به من و پدرم ارزانی داشته‌ای، و مرا (توفیق بده) تا كردار شایسته‌ای انجام دهم كه از آن خشنود گردی، و مرا به رحمت خود از زمره بندگان شایسته‌ات بگردان».

وَتَفَقَّدَ الطَّيْرَ فَقَالَ مَا لِيَ لَا أَرَى الْهُدْهُدَ أَمْ كَانَ مِنَ الْغَائِبِينَ «و (سلیمان) از حال مرغان پرس وجو كرد و گفت: چرا شانه‌بسر ار نمی‌بینم، یا اینكه غایب است؟».

لَأُعَذِّبَنَّهُ عَذَابًا شَدِيدًا أَوْ لَأَذْبَحَنَّهُ أَوْ لَيَأْتِيَنِّي بِسُلْطَانٍ مُّبِينٍ «حتماً او را سخت كیفر خواهم داد، یا او را سر می‌برم، یا (باید) دلیلی آشكار برای من بیاورد».

فَمَكَثَ غَيْرَ بَعِيدٍ فَقَالَ أَحَطتُ بِمَا لَمْ تُحِطْ بِهِ وَجِئْتُكَ مِن سَبَإٍ بِنَبَإٍ يَقِينٍ «چندان طول نكشید (كه هدهد برگشت) و گفت: من بر چیزی آگاهی یافته‌ام كه تو از آن آگاه نیستی، و از (قبیلة) سبأ برایت خبری یقینی آورده‌ام».

إِنِّي وَجَدتُّ امْرَأَةً تَمْلِكُهُمْ وَأُوتِيَتْ مِن كُلِّ شَيْءٍ وَلَهَا عَرْشٌ عَظِيمٌ «من زنی را یافته‌ام كه بر آنان فرمانروایی می‌كند و همه چیز بدو داده شده و تختی بزرگ دارد».

وَجَدتُّهَا وَقَوْمَهَا يَسْجُدُونَ لِلشَّمْسِ مِن دُونِ اللَّهِ وَزَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطَانُ أَعْمَالَهُمْ فَصَدَّهُمْ عَنِ السَّبِيلِ فَهُمْ لَا يَهْتَدُونَ «من او و قومش را دیدم كه به غیر از خدا برای خورشید سجده می‌برند، و شیطان كارهایشان را برایشان آراسته، و آنان را از راه بازداشته است. پس آنان راهیاب نمی‌گردند».

أَلَّا يَسْجُدُوا لِلَّهِ الَّذِي يُخْرِجُ الْخَبْءَ فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَيَعْلَمُ مَا تُخْفُونَ وَمَا تُعْلِنُونَ «(آنان را از راه بدر كرده است) تا برای خداوندی كه نهان آسمانها و زمین را آشكار می‌كند، و به آنچه پنهان می‌دارید و به آنچه آشكار می‌سازید آگاه است سجده نكنند».

اللَّهُ لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِيمِ «جز خدا كه صاحب عرش عظیم است هیچ معبود بحقی وجود ندارد».

قَالَ سَنَنظُرُ أَصَدَقْتَ أَمْ كُنتَ مِنَ الْكَاذِبِينَ «سلیمان گفت: خواهیم دید كه آیا راست گفته‌ای یا از دروغگویانی».

اذْهَب بِّكِتَابِي هَٰذَا فَأَلْقِهْ إِلَيْهِمْ ثُمَّ تَوَلَّ عَنْهُمْ فَانظُرْ مَاذَا يَرْجِعُونَ «این نامه را ببر و آن را به‌سوی آنان بیانداز، سپس از ایشان دور شو، و بنگر كه چه (پاسخی) می‌دهند؟».

قَالَتْ يَا أَيُّهَا الْمَلَأُ إِنِّي أُلْقِيَ إِلَيَّ كِتَابٌ كَرِيمٌ «(ملكه) گفت: ای بزرگان! به راستی نامه‌ای گرانقدر به من رسیده است».

إِنَّهُ مِن سُلَيْمَانَ وَإِنَّهُ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ «آن نامه از سوی سلیمان است و (سرآغاز) آن چنین است: بنام خداون بخشنده مهربان».

أَلَّا تَعْلُوا عَلَيَّ وَأْتُونِي مُسْلِمِينَ «كه من بر سركشی نكنید و تسلیم شده به نزد من آیید».

قَالَتْ يَا أَيُّهَا الْمَلَأُ أَفْتُونِي فِي أَمْرِي مَا كُنتُ قَاطِعَةً أَمْرًا حَتَّىٰ تَشْهَدُونِ «گفت: ای سران قوم! در كارم به من نظر دهید، كه من هیچ كاری را بدون حضور و نظر شما انجام نداده‌ام».

قَالُوا نَحْنُ أُولُو قُوَّةٍ وَأُولُو بَأْسٍ شَدِيدٍ وَالْأَمْرُ إِلَيْكِ فَانظُرِي مَاذَا تَأْمُرِينَ «گفتند: ما توانمند و جنگاوریم. كار در دست تواست. بنگر كه چه فرمان می‌دهی».

قَالَتْ إِنَّ الْمُلُوكَ إِذَا دَخَلُوا قَرْيَةً أَفْسَدُوهَا وَجَعَلُوا أَعِزَّةَ أَهْلِهَا أَذِلَّةً ۖ وَكَذَٰلِكَ يَفْعَلُونَ «گفت: بی‌گمان پادشاهان وقتی وارد شهری شوند آن را به تباهی و ویرانی می‌كشانند، و عزیزترین مردمانش را خوارترین می‌گردانند، و اینگونه می‌كنند».

وَإِنِّي مُرْسِلَةٌ إِلَيْهِم بِهَدِيَّةٍ فَنَاظِرَةٌ بِمَ يَرْجِعُ الْمُرْسَلُونَ «و من هدیه‌ای به آنان خواهم فرستاد تا ببینم فرستادگان چه خبری با خود می‌آورند».

فَلَمَّا جَاءَ سُلَيْمَانَ قَالَ أَتُمِدُّونَنِ بِمَالٍ فَمَا آتَانِيَ اللَّهُ خَيْرٌ مِّمَّا آتَاكُم بَلْ أَنتُم بِهَدِيَّتِكُمْ تَفْرَحُونَ «پس هنگامی كه (فرستاده) به نزد سلیمان آمد، (سلیمان به او) گفت: آیا مرا به مال مدد می‌رسانید؟‌آنچه خدا به من عطا كرده است از آنچه به شما داده بهتر است، بلكه این شمایید كه به هدیة خود شادمان و خوشحال می‌شوید».

ارْجِعْ إِلَيْهِمْ فَلَنَأْتِيَنَّهُم بِجُنُودٍ لَّا قِبَلَ لَهُم بِهَا وَلَنُخْرِجَنَّهُم مِّنْهَا أَذِلَّةً وَهُمْ صَاغِرُونَ «به نزد آنان بازگرد، ما با لشكرهایی به سراغ آنان خواهیم آمد كه آنان توان مقابله با آن را ندارند، و ایشان را از آنجا با حالتی رسوایی و خواری بیرون خواهیم راند».

قَالَ يَا أَيُّهَا الْمَلَأُ أَيُّكُمْ يَأْتِينِي بِعَرْشِهَا قَبْلَ أَن يَأْتُونِي مُسْلِمِينَ «(سلیمان) گفت: ای بزرگان! كدامیك از شما تخت او را ـ پیش از آنكه فرمانبردار به نزد من آیند- برایم می‌آورد؟».

قَالَ عِفْرِيتٌ مِّنَ الْجِنِّ أَنَا آتِيكَ بِهِ قَبْلَ أَن تَقُومَ مِن مَّقَامِكَ ۖ وَإِنِّي عَلَيْهِ لَقَوِيٌّ أَمِينٌ «عفریتی از جن گفت: من آن را پیش از آنكه از جایت برخیزی برایت می‌آورم، و من بر آن (كار) توانای امین هستم».

قَالَ الَّذِي عِندَهُ عِلْمٌ مِّنَ الْكِتَابِ أَنَا آتِيكَ بِهِ قَبْلَ أَن يَرْتَدَّ إِلَيْكَ طَرْفُكَ ۚ فَلَمَّا رَآهُ مُسْتَقِرًّا عِندَهُ قَالَ هَٰذَا مِن فَضْلِ رَبِّي لِيَبْلُوَنِي أَأَشْكُرُ أَمْ أَكْفُرُ ۖ وَمَن شَكَرَ فَإِنَّمَا يَشْكُرُ لِنَفْسِهِ ۖ وَمَن كَفَرَ فَإِنَّ رَبِّي غَنِيٌّ كَرِيمٌ «كسی‌كه علم و دانشی از كتاب داشت، گفت: من قبل از چشم به هم زدنت آن را نزد تو می‌آورم. هنگامی كه (سلیمان) تخت را پیش خود مستقر دید، گفت: این از فضل پروردگار من است، تا مرا بیازماید كه آیا سپاس می‌گذارم یا ناسپاسی می‌كنم؟ و هركس سپاس گذارد تنها برای خود سپاسگذاری می‌كند، و هركس كفران (نعمت) كند، پس بدون شك پروردگارم بی‌نیاز بخشنده است».

قَالَ نَكِّرُوا لَهَا عَرْشَهَا نَنظُرْ أَتَهْتَدِي أَمْ تَكُونُ مِنَ الَّذِينَ لَا يَهْتَدُونَ «(سلیمان) گفت: تخت او را دگرگون سازید تا ببینیم متوجه می‌شوند یا از آنان می‌گردد كه راه نمی‌یابند؟!».

فَلَمَّا جَاءَتْ قِيلَ أَهَٰكَذَا عَرْشُكِ ۖ قَالَتْ كَأَنَّهُ هُوَ ۚ وَأُوتِينَا الْعِلْمَ مِن قَبْلِهَا وَكُنَّا مُسْلِمِينَ «هنگامی كه او بدانجا رسید، گفته شد: آیا تخت تو این چنین است؟. گفت: انگار این همان است، و ما پیش از این آگاهی یافته و فرمانبرداریم».

وَصَدَّهَا مَا كَانَت تَّعْبُدُ مِن دُونِ اللَّهِ ۖ إِنَّهَا كَانَتْ مِن قَوْمٍ كَافِرِينَ «و معبودهایی را كه به غیر از خدا پرستش می‌كرد او را (از عبادت خدا) بازداشته بود، همانا او از زمرة قوم كافر بود».

قِيلَ لَهَا ادْخُلِي الصَّرْحَ ۖ فَلَمَّا رَأَتْهُ حَسِبَتْهُ لُجَّةً وَكَشَفَتْ عَن سَاقَيْهَا ۚ قَالَ إِنَّهُ صَرْحٌ مُّمَرَّدٌ مِّن قَوَارِيرَ ۗ قَالَتْ رَبِّ إِنِّي ظَلَمْتُ نَفْسِي وَأَسْلَمْتُ مَعَ سُلَيْمَانَ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ «به آن (زن) گفته شد: به قصر وارد شو، هنگامی كه آن را دید گمان برد كه استخر عمیقی است، و دامن از ساقهایش برگرفت. (سلیمان) گفت: این قصری ساده از آبگینه‌هاست. گفت: پروردگارا! من به خود ستم كرده‌ام و اینك همراه با سلیمان تسلیم پروردگار جهانیانم».

ادامه نوشته

70. تفسیر سوره نمل - مکی و 93 آیه است.

آیه‌ ۱۴- ۷:

إِذْ قَالَ مُوسَىٰ لِأَهْلِهِ إِنِّي آنَسْتُ نَارًا سَآتِيكُم مِّنْهَا بِخَبَرٍ أَوْ آتِيكُم بِشِهَابٍ قَبَسٍ لَّعَلَّكُمْ تَصْطَلُونَ  «به یاد آور آنگاه كه موسی به خانواده‌اش گفت: من آتشی دیدم، (هرچه زودتر) خبری یا پاره آتشی از آن برایتان می‌آورم تا خویشتن را گرم كنید».

فَلَمَّا جَاءَهَا نُودِيَ أَن بُورِكَ مَن فِي النَّارِ وَمَنْ حَوْلَهَا وَسُبْحَانَ اللَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ «هنگامی كه به آن آتش رسید، ندا داده شد: مبارك باد آن كه در آتش است، و آن كه پیرامون آن است، و خدا كه پروردگار جهانیان است پاك و منزه می‌باشد».

يَا مُوسَىٰ إِنَّهُ أَنَا اللَّهُ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ «ای موسی! بدان كه من خداوند توانای فرزنه‌ام».

وَأَلْقِ عَصَاكَ ۚ فَلَمَّا رَآهَا تَهْتَزُّ كَأَنَّهَا جَانٌّ وَلَّىٰ مُدْبِرًا وَلَمْ يُعَقِّبْ ۚ يَا مُوسَىٰ لَا تَخَفْ إِنِّي لَا يَخَافُ لَدَيَّ الْمُرْسَلُونَ «و عصای خود را بیانداز و هنگامی كه دید به حركت در‌آمد انگار كه ماری است، به سرعت می‌خزد پا به فرار نهاد و بازگشت. (فرمودیم) ای موسی! نترس، كه پیامبران در پیشگاه من هراسی ندارند».

إِلَّا مَن ظَلَمَ ثُمَّ بَدَّلَ حُسْنًا بَعْدَ سُوءٍ فَإِنِّي غَفُورٌ رَّحِيمٌ «مگر كسی كه ستم كند، سپس بدی را به نیكی تبدیل نماید، (پس بداند كه) همانا من آمرزنده مهربانم».

وَأَدْخِلْ يَدَكَ فِي جَيْبِكَ تَخْرُجْ بَيْضَاءَ مِنْ غَيْرِ سُوءٍ ۖ فِي تِسْعِ آيَاتٍ إِلَىٰ فِرْعَوْنَ وَقَوْمِهِ ۚ إِنَّهُمْ كَانُوا قَوْمًا فَاسِقِينَ «و دست خود را به گریبان خویش فرو ببر تا سفیدِ بی‌عیب بیرون آید. (این) از جملة نُه نشانه‌ای (است كه به تو خواهیم داد) به‌سوی فرعون و قوم او (برو)، كه آنان قومی نافرمانند».

فَلَمَّا جَاءَتْهُمْ آيَاتُنَا مُبْصِرَةً قَالُوا هَٰذَا سِحْرٌ مُّبِينٌ «پس چون آیات ما به روشنی به آنان رسید، گفتند: این جادوی آشكار است».

وَجَحَدُوا بِهَا وَاسْتَيْقَنَتْهَا أَنفُسُهُمْ ظُلْمًا وَعُلُوًّا ۚ فَانظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُفْسِدِينَ «و معجزات را درحالیكه دل‌هایشان آن را بارور داشت از روی ستم و سركشی انكار كردند. بنگر كه سرانجام تباهكاران چگونه شد؟».

ادامه نوشته

70. ترجمه و تفسیر سوره نمل - مكی و 93 آيه است.

 آيه‌ ۶ - ۱:

 طس ۚ تِلْكَ آيَاتُ الْقُرْآنِ وَكِتَابٍ مُّبِينٍ «طا. سين. اين آيه‌هاي قرآن و كتاب روشنگر است».

 هُدًى وَبُشْرَىٰ لِلْمُؤْمِنِينَ «هدايت و بشارتي براي مؤمنان است».

 الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلَاةَ وَيُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَهُم بِالْآخِرَةِ هُمْ يُوقِنُونَ «كساني‌كه نماز را برپاي مي‌دارند، و زكات را مي‌پردازند، و آنان به آخرت يقين دارند».

 إِنَّ الَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ زَيَّنَّا لَهُمْ أَعْمَالَهُمْ فَهُمْ يَعْمَهُونَ «بي‌گمان كساني كه به آخرت ايمان نمي‌آورند كارهايشان را برايشان آراسته‌ايم، پس آنان سرگشته مي‌شوند».

 أُولَٰئِكَ الَّذِينَ لَهُمْ سُوءُ الْعَذَابِ وَهُمْ فِي الْآخِرَةِ هُمُ الْأَخْسَرُونَ «آنان كساني هستند كه عذاب بدي دارند، و ايشان در آخرت زيانكارترين (مردم) مي‌باشند».

 وَإِنَّكَ لَتُلَقَّى الْقُرْآنَ مِن لَّدُنْ حَكِيمٍ عَلِيمٍ «و همانا تو قرآن را از سوي خداوند حكيم و دانا دريافت مي‌داري».

ادامه نوشته