C: صفات عالیه و کامله  «انسان با داشتن این صفات کامل می‌گردد» - قسمت بیستم

17- صفات عباد الرحمن «بندگان خداوند بخشنده»

«و بندگان خدای رحمان کسانی‌اند که روی زمین به نرمی گام برمی‌دارند؛ و چون نادانان ایشان را طرف خطاب قرار دهند به ملایمت پاسخ می‌دهند. و آنانند که در حال سجده یا ایستاده، شب را به روز می‌آورند. و کسانی‌اند که می‌گویند: «پروردگارا، عذاب جهنم را از ما باز گردان که عذابش سخت و دائمی است و در حقیقت، آن بد قرارگاه و جایگاهی است» و کسانی‌اند که چون انفاق کنند، نه ولخرجی می‌کنند و نه تنگ می‌گیرند، و میان این دو [روش] حد وسط را برمی‌گزینند. و کسانی‌اند که با خدا معبودی دیگر نمی‌خوانند و کسی را که [خونش را] حرام کرده است جز به حق نمی‌کشند، و زنا نمی‌کنند، و هر کس اینها را انجام دهد سزایش را دریافت خواهد کرد. و کسانی‌اند که گواهی دروغ نمی‌دهند؛ و چون بر لغو بگذرند با بزرگواری می‌گذرند. و کسانی‌اند که چون به آیات پروردگارشان تذکر داده شوند، کر و کور روی آن نمی‌افتند. و کسانی‌اند که می‌گویند: «پروردگارا، به ما از همسران و فرزندانمان آن ده که مایه روشنی چشمان [ما] باشد، و ما را پیشوای پرهیزگاران گردان»(فرقان/ ۷۴-۶۳)

بندگان مخلص خداوند بخشنده

1- در گفتار و کردار خود اظهار بندگی می‌نمایند از رفتار و کردار آنها تواضع، متانت، خاکساری و بی‌تکلفی آشکار می‌گردد و مانند متکبرین بر زمین خرامان راه نمی‌روند و همچنین مانند مریضان قدم برنمی‌دارند.

2- سخنان مردم بی‌خرد و بی‌ادب را به بخشایش و حسن بیان جواب می‌دهند اگر کسی از نادانی و بی‌خردی با ایشان گفتگو کند با سخن ملایم کناره می‌جویند و با چنین اشخاصی هم زبان نمی‌شوند.

3- و قسمتی از شب را از خواب و استراحت جدا می‌شوند و در حضور پروردگار خود به قیام و سجده مشغول می‌شوند و از پروردگار خود دوری از گناه و عذاب را می‌طلبند و با این همه عبادت از عذاب خداوند خوف دارند و از آن به خدا پناه می‌برند.

4- موقعیت را می‌سنجند و به میانه‌روی خرج می‌کنند و افراط در محبت مال ندارند.

5- و معبودی به جزء الله را پرستش نمی‌کنند و نفسی را که الله حرام گردانیده است نمی‌کشند مگر به حق «جهت قصاص و یا جهاد با کفار و ...» و از زنا دوری می‌کنند.

6- نه دروغ می‌گویند و نه شهادت دروغ می‌دهند و نه در کارهای باطل و مجالس گناه حاضر می‌شوند.

7- وقتی که آیات الهی را ببینند همانند کران و کوران از آن نمی‌گذرند بلکه به فکر و تدبر بر ایمانشان می‌افزایند و متأثر می‌شوند.

8- زن و اولادی عطایم فرما که از دیدن آنها چشم و دل ما روشن گردد زیرا دل مؤمن زمانی شاد و مطمئن می‌شود که اهل و عیال خود را در اطاعت الهی ببینند و ما را آنچنان هدایت بفرما که برای دیگران هم هادی شویم و خاندان ما، در تقوی و طهارت ما را پیروی نمایند.

ادامه موضوع در قسمت بعدی

C: صفات عالیه و کامله  «انسان با داشتن این صفات کامل می‌گردد» - قسمت نوزدهم

16- صفات یسارعون فی الخیرات سوره مؤمنون «شتابندگان در نیکی»

«در حقیقت، کسانی که از بیم پروردگارشان هراسانند، و کسانی که به نشانه‌های پروردگارشان ایمان می‌آورند، و آنان که به پروردگارشان شرک نمی‌آورند، و کسانی که آنچه را دادند [در راه خدا] می‌دهند، در حالی که دل‌هایشان ترسان است [و می‌دانند] که به سوی پروردگارشان باز خواهند گشت، آنانند که در کارهای نیک شتاب می‌ورزند و آنانند که در انجام آنها سبقت می‌جویند». (مؤمنون/ ۶۱-۵۷)

1- همه وقت از خوف خدای متعال می‌ترسند چرا که معلوم نیست انعامی در دنیا که به آن دست یافته‌اند تداوم داشته باشد و یا اینکه سنت استدراج است و با وجود نیکی کردن خوف و بیم دارد.

2- و به نشانه‌های پروردگار خود زمین و سماوات و سیارات و ستارگان و کهکشان‌ها و آنچه در آنهاست ایمان دارند که صانعی دانا و حکیم و با حکمت و هدف آن را ساخته است.

3- و هر گونه شائبه شرک جلی و خفی را به دل و عمل راه نمی‌دهند.

4- اگرچه در راه خداوند خرج می‌کنند نمی‌دانند مورد قبول واقع می‌شود یا نه؟ عملشان در آخرت به کار می‌آید یا نه و به همین جهت به عمل خود مغرور نمی‌شوند و با وجودی که نیکی می‌کنند در دلشان ترس وجود دارد.

5- کسانی که این صفات را دارند در نیکی‌ها می‌شتابند و از همدیگر در نیکی‌ها سبقت می‌گیرند.

6- پس در حقیقت نیکویی اصلی در اعمال صالحه و اخلاق حمیده و ملکات فاضله است نه در اموال و اولاد.

ادامه موضوع در قسمت بعدی

C: صفات عالیه و کامله  «انسان با داشتن این صفات کامل می‌گردد» - قسمت هجدهم

15- صفات مُخبتین «فروتنان»

وَبَشِّرِ الْمُخْبِتِينَ الَّذِينَ إِذَا ذُكِرَ اللَّهُ وَجِلَتْ قُلُوبُهُمْ وَالصَّابِرِينَ عَلَىٰ مَا أَصَابَهُمْ وَالْمُقِيمِي الصَّلَاةِ وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنفِقُونَ  (حج / ۳۵-۳۴) «و فروتنان را بشارت ده. همانان که چون [نام] خدا یاد شود، دل‌هایشان خشیت یابد و [آنان که] بر هر چه بر سرشان آید صبر پیشه‌گانند و بر پادارندگان نمازند، و از آنچه روزیشان داده‌ایم انفاق می‌کنند».

فروتنان

1- حکم خدای یگانه را قبول دارند و به ذکر آن ذات مقدس دلشان آرام می‌یابد و از جلال و جبروت الله تعالی می‌ترسند.

2- مصائب و شداید را به صبر و ثبات تحمل می‌کنند.

3- نماز را برپا می‌دارند و از روزیی که خداوند به آنها عطا کرده است در راه الله متعال انفاق می‌کنند.

ادامه موضوع در قسمت بعدی

C: صفات عالیه و کامله  «انسان با داشتن این صفات کامل می‌گردد» - قسمت هفدهم

14- صفات اولیاء الله «دوستان خدا»

«آگاه باشید، که بر دوستان خدا نه بیمی است و نه آنان اندوهگین می‌شوند. همانان که ایمان آورده و پرهیزگاری ورزیده‌اند. در زندگی دنیا و در آخرت مژده برای آنان است».  (یونس / ۶۴-۶۲)

دوستان خداوند

1- در دنیا و آخرت نه می‌ترسند و نه اندوهگین می‌شوند ـ نه غم از دست دادن دنیا دارند و نه از آخرت و روز حساب می‌ترسند ـ چرا که آنان خالصانه ایمان آورده‌اند و از گناهان دوری کرده‌اند و تقوای الهی را پیشه خود ساخته‌اند و بدینسان بشارت و موافقات دنیوی با آنهاست و در هنگام مرگ فرشتگان بشارت اخروی را نیز به آنان خواهند داد.

کسانی که می‌گویند: پروردگار ما تنها خدا است، و سپس (بر این گفته‌ی خود که اقرار به وحدانیّت است می‌ایستند، و آن را با انجام قوانین شریعت عملاً نشان می‌دهند، و بر این راستای خداپرستی تا زنده‌اند) پابرجا و ماندگار می‌مانند (در هنگام آخرین لحظات زندگی) فرشتگان به پیش ایشان می‌آیند (و بدانان مژده می‌دهند) که نترسید و غمگین نباشید و شما را بشارت باد به بهشتی که (توسّط پیغمبران) به شما (مؤمنان) وعده داده می‌شد.  (فصلت / 30)

ادامه موضوع در قسمت بعدی

C: صفات عالیه و کامله  «انسان با داشتن این صفات کامل می‌گردد» - قسمت شانزدهم

13- صفات گروه فائزین

«کسانی که ایمان آورده و هجرت کرده و در راه خدا با مال و جانشان به جهاد پرداخته‌اند نزد خدا مقامی هر چه والاتر دارند و اینان همان رستگارانند».  (توبه / 20)

1- ثواب و درجات نزد الله متعال فراوان است و هر که را به قدی که خواهد ارزانی بخشد که عبارتند از : 1- ایمان 2- هجرت 3- جهاد.

2- آنکه ایمان دارد به رحمت الهی نائل شده است. 3- آنکه هجرت کند جهت رضای الهی ترک وطن کند پس به وطنی جاویدان ـ فردوس ـ نائل خواهد شد. 4- آنکه جهاد کند. جمیع لذات نفسانی و تعلقات شخصی را ترک می‌نماید و در راه خداوند نثار می‌کند چرا که مجاهد بالاترین پر ارزش عوامل دنیوی را که جان خویش است در راه الله متعال قربانی کرده است.

صفات گروه فائزون

«و کسی که خدا و فرستادة او را فرمان بَرَد، و از خدا بترسد و از او پروا کند؛ آنانند که خود کامیابند». (نور / 52)

فائز «درستکار»

1- اطاعت می‌کند او امر الله و رسولش را. 2- و از مقام الله متعال بترسد و از خطاهایش توبه کند. 3- و پرهیز کند از گناهان به راستی کامیابی دنیا و آخرت را به دست آورده‌اند.

ادامه موضوع در قسمت بعدی

C: صفات عالیه و کامله  «انسان با داشتن این صفات کامل می‌گردد» - قسمت پانزدهم

12- صفات مصلحین

وَالَّذِينَ يُمَسِّكُونَ بِالْكِتَابِ وَأَقَامُوا الصَّلَاةَ إِنَّا لَا نُضِيعُ أَجْرَ الْمُصْلِحِينَ  (اعراف / 170) «و کسانی که به کتاب [آسمانی] چنگ درمی‌زنند و نماز برپا داشته‌اند [بدانند که] ما اجر درستکاران را تباه نخواهیم کرد».

1- کسانی که به هدایت اصلی تورات عمل کرده و مطابق هدایت و پیشگویی آن به قرآن ایمان داشته باشند و حق بندگی خداوند متعال را از نماز و ... به جای آورده باشند خداوند پاداش چنین نیکوکارانی را ضایع نخواهد کرد و مطابق نیکویی ایشان پاداش خواهد داد.

2- پس نیکوکاران نماز را برپا می‌دارند و پندار و گفتار و کردارشان نیک است و برای برنامه زندگی‌شان به گفته قرآن توجه می‌کنند.

ادامه موضوع در قسمت بعدی

C: صفات عالیه و کامله  «انسان با داشتن این صفات کامل می‌گردد» - قسمت چهاردهم

11- صفات صاحبان نعمت داده شده

وَمَن يُطِعِ اللَّهَ وَالرَّسُولَ فَأُولَٰئِكَ مَعَ الَّذِينَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِم مِّنَ النَّبِيِّينَ وَالصِّدِّيقِينَ وَالشُّهَدَاءِ وَالصَّالِحِينَ(نساء / 69) «و کسانی که از خدا و پیامبر اطاعت کنند، در زمره کسانی خواهند بود که خدا ایشان را گرامی داشته [یعنی] با پیامبران و راستان و شهیدان و شایستگانند و آنان چه نیکو همدمانند».

1- نبی کسی است که وحی الهی بر او فرود آید ـ صدیق کسی است که احکام الهی را که از جانب خداوند بر پیغمبر نازل می‌شود از دل بر صدق آن گواهی می‌دهد و آن چنان است که حتی بدون دلیل آن را می‌پذیرد ـ حکمت الهی ـ شهید کسی است که خویش را فدای حقیقت نماید و صالح کسی است که تمام وجودش را کردار نیک در برمی‌گیرد.

2- مسلمانانی که حکم خدا و پیغمبر را با دل و جان می‌پذیرند و به آن عمل می‌کنند در صف چنین مؤمنانی قرار خواهند گرفت هر چند که به مقام و مرتبت ایشان نرسند.

ادامه موضوع در قسمت بعدی

C: صفات عالیه و کامله  «انسان با داشتن این صفات کامل می‌گردد» - قسمت سیزدهم

10- صفات خداوندان عقل

«همانان که خدا را [در همه احوال] ایستاده و نشسته، و به پهلو آرمیده یاد می‌کنند، و در آفرینش آسمان‌ها و زمین می‌اندیشند [که: ] پروردگارا، اینها را بیهوده نیافریده‌ای؛ منزهی تو! پس ما را از عذاب آتش دوزخ درامان بدار». (آل‌عمران / 191)

خردمندان

1- در همه حال «ایستاده، نشسته، خوابیده» خداوند را یاد می‌کنند و در هیچ حال از یاد خداوند غافل نمی‌باشند و ذکر الله تعالی همه وقت به دل و زبانشان جاری است. 2- و در خلقت آسمان‌ها و زمین می‌اندیشند و در این اندیشه ژرف گویند خدایا: این هستی عظیم و بیکران را به عبث نیافریدی، یقیناً سلسله این انتظامات عجیب و شگفت‌انگیز باید به یک نتیجه بزرگ و جلیل منتهی شود. 3- و در اثر این اندیشه و به یقین رسیدن که صانع واحد آفریننده است به تسبیح و تنزیه حضرت الهی می‌پردازند.

این همه نقش عجب بر در و دیوار وجود     هر که فکرت نکند نقـش بـود بر دیـوار

صفات صاحبان عقل

«همانان که به پیمان خدا وفادارند و عهد [او] را نمی‌شکنند. و آنان که آنچه را خدا به پیوستنش فرمان داده می‌پیوندند و از پروردگارشان می‌ترسند و از سختی حساب بیم دارند. و کسانی که برای طلب خشنودی پروردگارشان شکیبایی کردند و نماز برپا داشتند و از آنچه روزیشان دادیم، نهان و آشکارا انفاق کردند، و بدی را با نیکی می‌زدایند، ایشان راست فرجام خوش سرای باقی».  (رعد / 22-20)

خردمندان

1- عهدی که در ازل با خداوند بسته‌اند و خود فطرت گواه آن است و عهد‌هایی که به واسطه انبیاء گرفته شده و عهدهایی که خودشان با خداوند می‌بندند و یا در میان خود استوار می‌کنند نمی‌شکنند. 2- و می‌پیوندند به آنچه خداوند به وصل آن فرموده است «صله رحم ـ ارتباط ایمان و عمل ـ حقوق الله ـ حقوق مردم ـ حقوق نفس ـ اخوة اسلامی و ...». 3- و می‌ترسند از عظمت و جلال الهی و می‌ترسند از روز بررسی مثقال مثقال حساب نفس. 4- و بر مصائب و رنج‌ها صبر کردند و مغلوب نشدند و صبر را برای حصول خشنودی خداوند انجام دادند.

5- و نماز را به استواری به جای می‌آورند و از روزیی که خداوند به آنها اعطا کرده است در راه خداوند انفاق می‌کنند. ابتدا پنهان و انتهای آشکارا. «پنهان بهتر از آشکارا است». 6- بدی را به نیکی جواب می‌دهند و در کمال فروتنی می‌بخشایند و اگر به سهو عمل بدی از ایشان سر زند در مقابل آن کار نیک می‌کنند و به تلافی گناه می‌پردازند. «به سخن گوش فرامی‌دهند و بهترین آن را پیروی می‌کنند؛ اینانند که خدایشان راه نموده و اینانند همان خردمندان».  (زمر / 18)

7- با آنکه سخنان گوناگون می‌شنوند سخن خوب و مفید را پذیرفته و به آن عمل می‌کنند. 8- همین مردم راه کامیابی یافته‌اند زیرا عقل خود را به کار برده راه توحید خالص را اختیار کرده‌اند.

ادامه موضوع در قسمت بعدی . . .

C: صفات عالیه و کامله  «انسان با داشتن این صفات کامل می‌گردد» - قسمت دوازدهم

9- صفات مؤمنین

«کسانی که [در نبرد احد] پس از آنکه زخم برداشته بودند، دعوت خدا و پیامبر [او] را اجابت کردند». (آل‌عمران / 172)

مؤمنان: 1- در هر شرایطی چه در حال شادی و چه در حال اندوه حکم خداوند و رسولش را می‌پذیرند و بر آن گردن می‌نهند و تسلیم و خاشع و خاضع آن را قبول می‌کنند. 2- پس از آینده اندیشناک و از گذشته مغموم نمی‌گردند و با اطمینان و امن در رحمت الهی وارد خواهند شد.

صفات مؤمنون سوره انفال: «مؤمنان، همان کسانی‌اند که چون خدا یاد شود دل‌هایشان بترسد، و چون آیات او بر آنان خوانده شود بر ایمانشان بیفزاید، و بر پروردگار خود توکل می‌کنند. همانان که نماز را برپا می‌دارند و از آنچه به ایشان روزی داده‌ایم انفاق می‌کنند آنان هستند که حقاً مؤمنند». (انفال / 4-2)

مؤمنان: 1- چون نام خدا متعال در میان آید از هیبت و خوف به لرزه افتند. 2- با شنیدن آیات و احکام الهی ایمان و یقین ایشان استوارتر شود. 3- اعتماد و توکل اصلی آنها جز به خداوند متعال بر احدی باقی نمی‌ماند. 4- در پیشگاه او سر بندگی فرود آورند و با تمام وجود نماز را بر پا می‌دارند. 5- دارایی و هستی خود را در راه الله متعال صرف می‌کنند و اینانند مؤمنان کامل، صادق و راسخ و ایشانند که به مقامات و مراتب بزرگ قرب الهی فائز می‌گردند.

صفات مؤمنون سوره مؤمنون: «به راستی که مؤمنان رستگار شدند، همانان که در نمازشان فروتنند، و آنان که از بیهوده روی‌گردانند، و آنان که زکات می‌پردازند، و کسانی که پاکدامنند، مگر در مورد همسرانشان یا کنیزانی که به دست آورده‌اند، که در این صورت بر آنان نکوهشی نیست. پس هر که فراتر از این جوید، آنان از حد درگذرندگانند. و آنان که امانت‌ها و پیمان خود را رعایت می‌کنند، و آنان که بر نمازهایشان مواظبت می‌نمایند». (مؤمنون / 9-1)

مؤمنان: 1- نماز را با خشوع و خضوع ادا می‌کنند و در نتیجه فلاح انتهایی و کامیابی اعلی نصیب آنان است. 2- و به مشاغل بیهوده وقت را ضایع نمی‌کنند و از بیهوده بودن روی بگردانند. 3- دادن زکات کار دائمی آنها است چرا که می‌فرماید: (للزکوة فاعلون) و نمی‌گوید یؤدون الزکوة. 4- در عین شهوت و میل جنسی خود را حرام نگه می‌دارند. 5- در معامله با الله و بندگان امانت و قول و عهد را حفظ می‌کنند و خیانت و بدعهدی نمی‌کنند.  6- نمازها را در وقت خود و با رعایت حقوق و آداب آن به جای می‌آورند. 7- در اهمیت نماز همان بس که در صفات مؤمنان با نماز آغاز می‌گردد و با نماز خاتمه می‌یابد.

و به راستی رستگاری اخروی و کامیابی بزرگ نصیب چنین بندگانی خواهد شد.

صفات مؤمنون سوره نور: «جز این نیست که مؤمنان کسانی‌اند که به خدا و پیامبرش گرویده‌اند، و هنگامی که او با او بر سر کاری اجتماع کردند، تا از وی کسب اجازه نکنند نمی‌روند. در حقیقت، کسانی که از تو کسب اجازه می‌کنند؛ آنانند که به خدا و پیامبرش ایمان دارند. پس چون برای برخی از کارهایشان از تو اجازه خواستند، به هر کس از آنان که خواستی اجازه ده و برایشان آمرزش بخواه که خدا آمرزندة مهربان است». (نور / 62)

مؤمنان: 1- اشخاصی دارای ایمان کامل آنان‌اند که به دعوت رسول صلی الله علیه وسلم حاضر می‌شوند. 2- و وقتی که در یک کار اجتماعی حاضر شوند همچون نماز جمعه، جهاد و جلسه مشورت و ... بدون اجازه نمی‌خیزند و نمی‌روند. 3- همین مردم به معنی صحیح و کامل به خداوند متعال و رسول او صلی الله علیه وسلم گرویده و ایمان دارند.

صفات مؤمنان سوره نمل: «همانان که نماز برپا می‌دارند و زکات می‌دهند و خود به آخرت یقین دارند». (نمل / 3)

مؤمنان: 1- آنانند که در برپا داشتن نماز استوارند. 2- و با فراخ دستی زکات را پرداخت می‌نماید. 3- پس به راستی ایشان به آخرت یقین دارند که این چنین در نماز و زکات فعالند.

صفات مؤمنون سوره حجرات: «در حقیقت، مؤمنان کسانی‌اند که به خدا و پیامبر او گرویده و [دیگر] شک نیاورده و با مال و جانشان در راه خدا جهاد کرده‌اند؛ اینانند که راست کردارند». (حجرات / 15)

مؤمنان صادق: 1- به خداوند و رسولش اعتقاد کامل دارند. 2- و در راه خداوند و رسولش در هر وقت و در هر حالت به فدا کردن مال و جان خود آماده هستند. 3- به راستی این جماعه مؤمنان هستند چرا که در اعتقاد و اعمال خود شک و تردید را جای نداده‌اند.

ادامه موضوع در قسمت بعدی . . .

C: صفات عالیه و کامله  «انسان با داشتن این صفات کامل می‌گردد» - قسمت یازدهم

8- صفات گروه محسنین

الَّذِينَ يُنفِقُونَ فِي السَّرَّاءِ وَالضَّرَّاءِ وَالْكَاظِمِينَ الْغَيْظَ وَالْعَافِينَ عَنِ النَّاسِ ۗ وَاللَّهُ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ وَالَّذِينَ إِذَا فَعَلُوا فَاحِشَةً أَوْ ظَلَمُوا أَنفُسَهُمْ ذَكَرُوا اللَّهَ فَاسْتَغْفَرُوا لِذُنُوبِهِمْ (آل‌عمران / 135-134) «همانان که در فراخی و تنگی انفاق می‌کنند؛ و خشم خود را فرومی‌برند؛ و از مردم درمی‌گذرند؛ و خداوند نکوکاران را دوست دارد. و آنان که چون کار زشتی کنند، یا بر خود ستم روا دارند، خدا را به یاد می‌آورند و برای گناهانشان آمرزش می‌خواهند».

نیکوکاران چه کسانی هستند؟

1- خداوند را در هنگام شادی فراموش نمی‌کنند و هنگام مصیبت و رنج از مصرف مال باز نمی‌ایستند و در هر حال و هر موقع به اندازه توان به صرف مال مشغولند و جهاد مالی و بدنی خویش را با اعتقاد کامل انجام می‌دهند.

2- فروخوردن خشم منتهای کمال است مزید بر اینکه خطای مردم را ببخشند و تنها به عفو اکتفا نورزند.

3- و اگر عملاً یا سهواً مرتکب عمل زشتی گردند و با این عمل بر خود ظلم کنند خداوند را یاد می‌کنند و برای گناه خویش طلب آمرزش می‌کنند و بر استمرار گناه مبادرت نمی‌ورزند.

الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلَاةَ وَيُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَهُم بِالْآخِرَةِ هُمْ يُوقِنُونَ أُولَٰئِكَ عَلَىٰ هُدًى مِّن رَّبِّهِمْ ۖ وَأُولَٰئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ (لقمان / 5-4) «[همان] کسانی که نماز برپا می‌دارند و زکات می‌دهند، و [هم] ایشانند که به آخرت یقین دارند. آنانند که از جانب پروردگارشان از هدایت برخوردارند، و ایشانند که رستگارانند».

مفلحون

1- بر نماز خود پایدارند و بدو ریا و سستی.

2- و از مال خود که رحمتی از جانب پروردگارشان است زکات می‌دهند و حصه‌ای چند به فقرا.

3- و اعتقاد راسخ دارند که برانگیخته خواهد شد و از نعمت‌ها مورد پرسش قرار می‌گیرند لذا خالصانه به عبادت مشغولند.

4- اینان هدایت شده‌اند از جانب پروردگارشان و به راستی ایشان رستگارانند.

إِنَّ الَّذِينَ قَالُوا رَبُّنَا اللَّهُ ثُمَّ اسْتَقَامُوا فَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ (احقاف / 13) «محققاً کسانی که گفتند: «پروردگار ما خداست» سپس ایستادگی کردند، بیمی بر آنان نیست و غمگین نخواهند شد».

محسنین

1- اعتقاد راسخ دارند که پروردگارشان الله است و هیچ تزلزلی به دل راه نمی‌دهند و بر آن ثابت‌قدمند.

2- پروردگارشان به پاس استقامتشان در پاسداری از دین و اعتقادشان در دنیا و آخرت ترس و اندوه را از آنان دور خواهد کرد و تسکین دنیایی و عقلایی را بر ایشان فرود خواهند آورد.

ادامه موضوع در قسمت بعدی . . .

C: صفات عالیه و کامله  «انسان با داشتن این صفات کامل می‌گردد» - قسمت دهم

7- صفات گروه صالحین

 يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَيَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنكَرِ وَيُسَارِعُونَ فِي الْخَيْرَاتِ وَأُولَٰئِكَ مِنَ الصَّالِحِينَ (آل‌عمران / 114) «به خدا و روز قیامت ایمان دارند؛ و به کار پسندیده فرمان می‌دهند و از کار ناپسند باز می‌دارند؛ و در کارهای نیک شتاب می‌کنند، و آنان از شایستگانند».

صالحین چه کسانی هستند؟

1- ایمان دارند به خداوند و روز قیامت.

2- چون به کار نیک دعوت شوند به سرعت اجابت می‌کنند و از دیگران سبقت می‌ورزند.

3- می‌خواهند که دیگران را نیز به راه راست آورند لذا دائماً امر به معروف و نهی از منکر و ناپسندیده می‌کنند.

4- پس در ابتدا خود به آن ایمان دارند بعد به آن عمل می‌کنند و در نهایت دیگران را به آن امر می‌کنند.

برای انجام دادن درست هر کاری ابتدا باید شناخت در ذهن ایجاد شود چون شناخت ایجاد شود تبدیل به ایمان قلبی می‌گردد و در نهایت چون ایمان حاصل شد عمل با عقیده درست انجام می‌پذیرد. مثال : آتش می‌سوزاند شناخت و شخصی اعتقاد و ایمان دارد که اگر به آن نزدیک شود خواهد سوخت ایمان و در نهایت هیچ‌گاه به آن نزدیک نخواهد شد عمل. به همین جهت است که خداوند انسان را به مبارزه شناختی (عقلی) دعوت می‌کند افلا تبصرون ـ افلا تعقلون یا اولوالابصار ـ یا اولوالالباب.

ادامه موضوع در قسمت بعدی . . .

C: صفات عالیه و کامله  «انسان با داشتن این صفات کامل می‌گردد» - قسمت نهم

6- صفات گروه مفلحون «رستگاران»

«و باید از میان شما، گروهی، [مردم را] به نیکی دعوت کنند و به کار شایسته وادارند. و از زشتی بازدارند، و آنان همان رستگارانند». (آل‌عمران / 104)

رستگاران کسانی هستند که:

1- مردم را به سوی کار نیک و پسندیده دعوت می‌کنند. 2- دیگران را از کار ناپسند باز می‌دارند و آنان را به عمل صالح دعوت می‌کنند.

ظاهر است که این امر از حضراتی ساخته می‌باشد که با وجود علم به معروف و منکر و آگاهی از قرآن و سنت؛ باهوش و موقع‌شناس باشند. «ولی پیامبر و کسانی که با او ایمان آورده‌اند با مال و جانشان به جهاد برخاسته‌اند. و اینانند که همة خوبی‌ها برای آنان است، اینان همان رستگارانند».  (توبه / 88)

1- ایمان دارند به رسول. 2- جهاد می‌کنند با مال‌هایشان. 3- جهاد می‌کنند با نفس‌هایشان. 4- پس تمام نیکی‌های دنیا و عقبی نصیبشان خواهد شد. 5- و به راستی ایشان رستگارانند چرا که تمام نیکی‌ها را در برمی‌گیرند. «گفتار مؤمنان ـ وقتی به سوی خدا و پیامبرش خوانده شود تا میانشان داوری کند ـ تنها این است که می‌گویند:«شنیدیم و اطاعت کردیم» اینانند که رستگارند». (نور / 51)

1- در برابر حکم خدا و رسولش خاشع و خاضع و به دور از هر گونه کبر و غرور و تکبر می‌گویند شنیدیم و اطاعت کردیم خواه در ظاهر به نفع یا به ضررشان باشد در برابر حکم اسلام تسلیمند. «پس حق خویشاوند و تنگدست و در راه مانده را بده. این [انفاق] برای کسانی که خواهان خشنودی خدایند بهتر است، و اینان همان رستگارانند». (روم / 38)

1- خویشاوندان، مساکین و مسافرین را دستگیری نمایند. 2- و به دستگیری آنها بهتر است برای شما اگر رضای خدا را می‌طلبید و بدانید که در این صورت شما از رستگاران هستید. 3- و البته خیر و نیکویی دنیا و آخرت نصیب چنین بندگانی خواهد شد. «قومی را نیابی که به خدا و روز بازپسین ایمان داشته باشند [و] کسانی را که با خدا و رسولش مخالفت کرده‌اند ـ هر چند پدرانشان یا پسرانشان یا برادرانشان یا عشیرة آنان باشند ـ دوست بدارند. در دل اینهاست که [خدا] ایمان را نوشته و آنها را با روحی از جانب خود تأیید کرده است، و آنان را به بهشت‌هایی که از زیر [درختان] آن جوب‌هایی روان است درمی‌آورد؛ همیشه در آنجا ماندگارند؛ خدا از ایشان خشنود و آنها از او خشنودند؛ اینانند حزب خدا. آری، حزب خداست که رستگارانند». (مجادله / 22)

1- آن کسانی که ایمان واقعی به خداوند و روز رستاخیز دارند با کسی که مخالف خداوند و رسولش باشند دوستی نخواهند کرد اگرچه پدران و یا پسران یا برادران و یا خویشاوندان آنان باشند. 2- آن گروه خداوند ایمان را در دل آن‌ها داشته است. 3- آن گروه خداوند از آنها راضی است و آنها از خداوند راضی هستند. 4- چنین کسانی گروه و لشکر خداوند هستند و به حقیقت ایشان رستگارانند. «و هر کس از خسّت نفس خود مصون ماند، ایشانند که رستگارانند». (حشر / 9)

1- رستگاران در دل‌های خود تنگی و حسد قرار نمی‌دهند. 2- و از مالی که خداوند به آنها اعطا کرده است بخشش و انفاق خواهند کرد. 3- به راستی کسانی که خداوند توفیق دستگیری دیگران را به آنها عطا کرده است کامیاب‌اند ـ چه بسا کسانی که مال وافر دارند اما خداوند توفیق انفاق کردن را به آنها نمی‌دهد. «پس تا می‌توانید از خدا پروا بدارید و بشنوید و فرمان ببرید، و مالی برای خودتان [در راه خدا]انفاق کنید، و کسانی که از خسّت نفس خویش مصون مانند آنان رستگارانند». (تغابن / 16)

1- از الله تعالی می‌ترسند. 2- در آزمایش و امتحان تا جایی که بتوانند می‌ترسند و ثابت‌قدم می‌باشند. 3- و در راه الله برای نفع خود خیرات می‌نمایند. 4- و کسی که بخل و حرض و آز را از خود دور کند به راستی رستگار است. 5- کامیاب است کسی که او را الله تعالی از حرص و آز و بخل در نفس محفوظ داشته است.

ادامه موضوع در قسمت بعدی  . . . .

C: صفات عالیه و کامله  «انسان با داشتن این صفات کامل می‌گردد» - قسمت هشتم

5- صفات انفاق‌کنندگان

«ای کسانی که ایمان آورده‌اید، از چیزهای پاکیزه‌ای که به دست آورده‌اید، و از آنچه برای شما از زمین برآورده‌ایم، انفاق کنید، و در پی ناپاک آن نروید که [از آن] انفاق نمایید، در حالی که [اگر به خودتان می‌دادند] جز با چشم‌پوشی و [بی‌میلی] نسبت به آن، نمی‌گرفتید، و بدانید که خداوند، بی‌نیاز است».  (بقره / 267)

1- شرط قبول صدقه به حضور پروردگار آن است که از مال حلال باشد.

2- و بهترین چیزها را از خوب‌ترین اشیاء در راه خدا صرف کنید و از اشیای فرومایه و پست خیرات ندهید و اگر آن را به خود او بدهند دل وی به قبول آن مایل نیست و از شرم و بدون رضا بستاند.

3- بدانید که خداوند بی‌نیاز است و به چیزی محتاج نیست و هر که به شوق و رغبت بهترین چیزها را خیرات نماید می‌پسندد. «اگر صدقه‌ها را آشکار کنید، این، کار خوبی است، و اگر آن را پنهان دارید و به مستمندان بدهید، این برای شما بهتر است؛ و بخشی از گناهانتان را می‌زداید، و خداوند به آنچه انجام می‌دهید آگاه است». (بقره / 271)

1- اگر آشکار در راه خدا صدقات دهید پسندیده است به شرطی که نیت ریا نداشته باشید.

2- اگر صدقات خود را پنهان دارید آن برای شما بهتر است اولاً از احتمال ریا دور می‌شوید ثانیاً مایه خجالت بینوایان و سائلین می‌گردد.

3- پس خداوند به نیت و اعمال شما آگاه است و با صدقات شما بعضی از گناهان شما را می‌بخشد. «کسانی که اموال خود را شب و روز، نهان و آشکارا، انفاق می‌کنند، پاداش آنان نزد پروردگارشان برای آنان خواهد بود؛ و نه بیمی بر آنان است و نه اندوهگین می‌شوند».  (بقره / 274)

انفاق‌کنندگان کسانی هستند که:

1- از مال حلال در راه خدا خرج می‌کنند.

2- بهترین اموال خویش را در راه خداوند انفاق می‌کنند.

3- صدقات خود را شب و روز پنهانی و آشکارا جهت رضای الهی می‌بخشند.

4- پس پروردگارشان برایشان ثواب بزرگی در دنیا و آخرت عطا خواهد فرمود.

5- و در دنیا و آخرت برایشان ترسی نیست و ایشان اندوهگین نخواهند شد.

ادامه در موضوع بعدی . . .

C: صفات عالیه و کامله  «انسان با داشتن این صفات کامل می‌گردد» - قسمت هفتم

4- صفات کسانی که بر آنها ترس و حزن نیست

الَّذِينَ يُنفِقُونَ أَمْوَالَهُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ ثُمَّ لَا يُتْبِعُونَ مَا أَنفَقُوا مَنًّا وَلَا أَذًى ۙ لَّهُمْ أَجْرُهُمْ عِندَ رَبِّهِمْ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ (بقره / 262) «کسانی که اموال خود را در راه خدا انفاق می‌کنند، سپس در پی آنچه انفاق کرده‌اند، منت و آزاری روا نمی‌دارند؛ پاداش آنان برایشان نزد پروردگارشان [محفوظ] است، و بیمی بر آنان نیست و اندوهگین نمی‌‌شوند».

1- از مال‌هایشان در راه خدا انفاق می‌کنند.

2- و چون برای رضای الهی انفاق می‌کنند منت نمی‌گذارند و آزاری نمی‌رسانند.

3- پس پروردگارشان به پاس انفاق خالصانه ثواب بزرگی برایشان مهیا کرده است. و آرامش خود را بر دل‌های آنها فرود می‌آورد پس ایشان در روز جزا نه می‌ترسند و نه اندوهگین می‌شوند و سلامتی است بر آنها.

إِنَّ الَّذِينَ قَالُوا رَبُّنَا اللَّهُ ثُمَّ اسْتَقَامُوا فَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ (احقاف / 13) «محققاً کسانی که گفتند: «پروردگار ما خداست» سپس ایستادگی کردند، بیمی بر آنان نیست و غمگین نخواهند شد».

1- با دل به وحدانیت خداوند اعتقاد دارند.

2- در آزمایشات الهی صبور و بردبار هستند و بر ایمان خویش استوار خواهند بود.

3- پس پروردگارشان سکینه خود را در دل‌هایشان فرود خواهند آورد.

ادامه موضوع در قسمت بعدی . . .

C: صفات عالیه و کامله  «انسان با داشتن این صفات کامل می‌گردد» - قسمت ششم

3- صفات صابرین

وَبَشِّرِ الصَّابِرِينَ الَّذِينَ إِذَا أَصَابَتْهُم مُّصِيبَةٌ قَالُوا إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَيْهِ رَاجِعُونَ أُولَٰئِكَ عَلَيْهِمْ صَلَوَاتٌ مِّن رَّبِّهِمْ وَرَحْمَةٌ ۖ وَأُولَٰئِكَ هُمُ الْمُهْتَدُونَ (بقره / 157-155) «و مژده ده شکیبایان را: [همان] کسانی که چون مصیبتی به آنان برسد، می‌گویند: «ما از آن خدا هستیم، و به سوی او باز می‌گردیم» بر ایشان درودها و رحمتی از پروردگارشان [باد] و راه‌یافتگان [هم] خود ایشانند».

صابران

1- صبورند در برابر مصائب.

2- در آزمایش و امتحان الهی صبر و شکر را فراموش نمی‌کنند.

3- و یقین دارند که به سوی پروردگار خویش رجوع‌کنندگانند.

4- داخل شدن در گروه صابران آسان نیست بلکه بر مصیبت صبر و شکر گردانیدن است پس بشارت بر آنان به درود و مهربانی از جانب پروردگارشان.

ادامه موضوع در قسمت بعدی . . .

C: صفات عالیه و کامله  «انسان با داشتن این صفات کامل می‌گردد» - قسمت پنجم

2- صفات خاشعین [فروتنان]

الَّذِينَ يَظُنُّونَ أَنَّهُم مُّلَاقُو رَبِّهِمْ وَأَنَّهُمْ إِلَيْهِ رَاجِعُونَ (بقره / 46) «همان کسانی که می‌دانند با پروردگار خود دیدار خواهند کرد؛ و به سوی او بازخواهند گشت».

فروتنان

1- می‌ترسند و یقین دارند که به حضور پروردگار خود ملاقی می‌شوند و به سوی او باز می‌گردند.

2- و در روز قیامت برای حساب و کتاب با او تعالی روبرو می‌شوند.

ادامه در قسمت بعدی . . .

C: صفات عالیه و کامله  «انسان با داشتن این صفات کامل می‌گردد» - قسمت چهارم

1- صفات متقین [ترسندگان ـ پرهیزگاران] – قسمت چهارم

متقیان 

1- نیکوکارند.

2- قسمتی از شب را به عبادت مشغولند.

3- و کثرت عبادت‌ها آنها را مغرور نمی‌ساخت بلکه به تناسب بندگی‌شان بر خوف و خشیت آنها می‌افزود و در سحرگاهان برای گناهانشان طلب آمرزش می‌کردند.

4- بی‌بهره «آنکه محتاج و تنگدست است اما سؤال نمی‌کند» ایشان از مال خود علاوه بر ذکات بخشی را برای سائلین و محتاجان مقرر کرده بودند.

وَسَيُجَنَّبُهَا الْأَتْقَى الَّذِي يُؤْتِي مَالَهُ يَتَزَكَّىٰ  (لیل / 18-17) «و پاک رفتارتر[ین مردم] از آن دور داشته خواهد شد: همان که مال خود را می‌دهد [برای آنکه] پاک شود».

متقی

1- آنکه به قصد پاک ساختن نفس از اخلاق ذمیمه بخل و امساک و طمع و غیره به صرف مال خود به سؤال‌کنندگان و... می‌پردازد. نه به جهت ریا و خودنمایی و یا کدام امور دنیوی.

ادامه در قسمت بعدی . . .

C: صفات عالیه و کامله  «انسان با داشتن این صفات کامل می‌گردد» - قسمت سوم

1- صفات متقین [ترسندگان ـ پرهیزگاران] – قسمت سوم

حال عمومی متقیان «پرهیزگاران خداترس» 

1- از اغوای شیطان در غفلت نمی‌مانند بلافاصله خداوند را یاد کرده بیدار و هوشیار می‌شوند و به مجرد یاد خداوند پرده غفلت رفع می‌شود و سرانجام نیکی و بدی در نگاه‌شان نمایان می‌شود و از کار ناشایست دست می‌کشند.

وَالَّذِي جَاءَ بِالصِّدْقِ وَصَدَّقَ بِهِ ۙ أُولَٰئِكَ هُمُ الْمُتَّقُونَ (زمر / 33) «و آن کس که راستی آورد و آن را باور نمود؛ آنانند که خود پرهیزگارانند».

شأن کسانی که از خدا می‌ترسند

1- سخن راست بگویند و راستی را تصدیق کنند.

 إِنَّ الْمُتَّقِينَ فِي جَنَّاتٍ وَعُيُونٍ آخِذِينَ مَا آتَاهُمْ رَبُّهُمْ ۚ إِنَّهُمْ كَانُوا قَبْلَ ذَٰلِكَ مُحْسِنِينَ كَانُوا قَلِيلًا مِّنَ اللَّيْلِ مَا يَهْجَعُونَ وَبِالْأَسْحَارِ هُمْ يَسْتَغْفِرُونَ وَفِي أَمْوَالِهِمْ حَقٌّ لِّلسَّائِلِ وَالْمَحْرُومِ (ذاریات / 19-15) «پرهیزگاران در باغ‌ها و چشمه‌سارانند. آنچه را پروردگارشان عطا فرموده می‌گیرند، زیرا که آنها پیش از این نیکوکار بودند. و از شب اندکی را می‌غنودند. و در سحرگاهان [از خدا] طلب آمرزش می‌کردند. و در اموالشان برای سائل و محروم حقی [معین] بود».

ادامه در قسمت بعدی . . .

C: صفات عالیه و کامله  «انسان با داشتن این صفات کامل می‌گردد» - قسمت دوم

1- صفات متقین [ترسندگان ـ پرهیزگاران] – قسمت دوم

پرهیزگاران چه کسانی هستند:

1- در سختی و آسایش خرج می‌کنند، انفاق می‌کنند، به جهاد بدنی و مالی مشغولند و از مصرف مال به اندازه توان خود باز نمی‌ایستند.

2- و در موقع قدرت و توانایی خشم خود را فرومی‌خورند و خطاهای مردم را می‌بخشند و خداوند این چنین نیکوکارانی را دوست دارد.

3- و اگر خواسته و یا ناخواسته عمل زشتی مرتکب شوند و یا بر نفس خود ستمی کنند؛ خداوند را یاد می‌کنند و برای بخشش گناهانشان طلب آمرزش می‌کنند و خداوند بهترین عفوکنندگان است و هیچ کس را جز مقام عظمت او لایق بخشش نیست و آمرزنده فقط حضرت اوست.

4- و بر گناهان خود اصرار نمی‌ورزند و آن را تکرار نخواهند کرد و خود می‌دانند.

إِنَّ الَّذِينَ اتَّقَوْا إِذَا مَسَّهُمْ طَائِفٌ مِّنَ الشَّيْطَانِ تَذَكَّرُوا فَإِذَا هُم مُّبْصِرُونَ (اعراف / 201) «در حقیقت، کسانی که [از خدا] پروا دارند، چون وسوسه‌ای از جانب شیطان بدیشان رسد [خدا را] به یاد آورند و به ناگاه بینا شوند».

ادامه در قسمت بعدی . . .

C: صفات عالیه و کامله  «انسان با داشتن این صفات کامل می‌گردد» - قسمت اول

1- صفات متقین " ترسندگان - پرهیزگاران " - قسمت اول

الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِالْغَيْبِ وَيُقِيمُونَ الصَّلَاةَ وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنفِقُونَ وَالَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِمَا أُنزِلَ إِلَيْكَ وَمَا أُنزِلَ مِن قَبْلِكَ وَبِالْآخِرَةِ هُمْ يُوقِنُونَ أُولَٰئِكَ عَلَىٰ هُدًى مِّن رَّبِّهِمْ ۖ وَأُولَٰئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ (بقره / 5-3) «آنان که به غیب ایمان می‌آورند، و نماز را برپا می‌دارند، و از آنچه روزی داده‌ایم انفاق می‌کنند؛ و آنان که بدانچه به سوی تو فرودآمده، و به آنچه پیش از تو نازل شده است، ایمان می‌آورند؛ و به آخرت یقین دارند. آنهایند که از هدایتی از جانب پروردگارشان برخوردارند و آنها همان رستگارانند».

اگر می‌خواهید که جزء متقین باشید: 1- به غیب و نادیده ایمان داشته باشید «ایمان به خداوند ـ فرشتگان ـ قیامت ـ بهشت و دوزخ». 2- نماز را درست و به موقع بخوانید «بدون ریا و سستی». 3- و از آنچه که خداوند به شما اعطا کرده است خرج کنید، انفاق کنید، زکات دهید «زکات سلامتی جسم (روزه) زکات مال و فراموش نکردن مستمندان». 4- و ایمان داشته باشید به محمد صلی الله علیه وسلم و قرآن و پیامبران و کتاب‌های آسمانی قبل از آن «نوح، ابراهیم، موسی، عیسی علیهم السلام و... زبور، صحف، تورات و انجیل» پس شما از طرف خداوند هدایت شده‌اید و به حقیقت شما رستگار هستید.

لَّيْسَ الْبِرَّ أَن تُوَلُّوا وُجُوهَكُمْ قِبَلَ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ وَلَٰكِنَّ الْبِرَّ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَالْمَلَائِكَةِ وَالْكِتَابِ وَالنَّبِيِّينَ وَآتَى الْمَالَ عَلَىٰ حُبِّهِ ذَوِي الْقُرْبَىٰ وَالْيَتَامَىٰ وَالْمَسَاكِينَ وَابْنَ السَّبِيلِ وَالسَّائِلِينَ وَفِي الرِّقَابِ وَأَقَامَ الصَّلَاةَ وَآتَى الزَّكَاةَ وَالْمُوفُونَ بِعَهْدِهِمْ إِذَا عَاهَدُوا ۖ وَالصَّابِرِينَ فِي الْبَأْسَاءِ وَالضَّرَّاءِ وَحِينَ الْبَأْسِ ۗ أُولَٰئِكَ الَّذِينَ صَدَقُوا ۖ وَأُولَٰئِكَ هُمُ الْمُتَّقُونَ (بقره / 177)

«نیکوکاری آن نیست که روی خود را به سوی مشرق و [یا] مغرب بگردانید، بلکه نیکی آن است که کسی به خدا و روز بازپسین و فرشتگان و کتاب [آسمانی] و پیامبران ایمان آورد، و مال [خود] را با وجود داشتنش، به خویشاوندان و یتیمان و بینوایان و در راه ماندگان و گدایان و در [راه آزاد کردن] بندگان بدهد، و نماز را برپای دارد، و زکات را بدهد، و آنان که چون عهد بندند، به عهد خود وفادارانند؛ و در سختی و زیان، و به هنگام جنگ شکیبایانند؛ آنان کسانی که راست گفته‌اند، و آنان همان پرهیزگارانند».

تنبیه: انسان‌ها می‌گویند که اسباب هدایت و آثار مغفرت در خویش داریم ما به سوی قبله روی می‌آوریم و بر طبق حکم خدا به سوی آنان نماز می‌خوانیم نمازی که بهترین عبادت‌ها است با این همه چگونه سزاوار عذاب باشیم خداوند اندیشه ایشان را چنین تربیت می‌نماید آن خیر عظیم که مایه هدایت و مغفرت می‌باشد این نیست که تنها شما هنگام ادای نماز سوی مشرق و مغرب رو گردانید و به دیگر اعتقادات و اعمالی که لازم است اعتنایی نداشته باشید. پس باید:

1- ایمان داشته باشید به خداوند و روز قیامت و فرشتگان و کتاب‌ها و پیغمبران. 2- و از مال دنیا با وجود دوست داشتن آن خرج کنید برای: 1- خویشاوندان 2- یتیمان 3- محتاجان 4- مسافران 5- سؤال‌کنندگان 6- و در آزاد کردن اسیران. 3- و نماز را به درستی بخوانید و زکات را بپردازید. 4- و وقتی که عهد کردید به عهد خویش وفادار باشید. 5- و صبور باشید در سختی و رنج و در هنگام جنگ «با دشمنان اسلام».

پس شما در آن صورت نیکوکار راستین هستید و شما پرهیزگارانید.

الَّذِينَ يُنفِقُونَ فِي السَّرَّاءِ وَالضَّرَّاءِ وَالْكَاظِمِينَ الْغَيْظَ وَالْعَافِينَ عَنِ النَّاسِ ۗ وَاللَّهُ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ وَالَّذِينَ إِذَا فَعَلُوا فَاحِشَةً أَوْ ظَلَمُوا أَنفُسَهُمْ ذَكَرُوا اللَّهَ فَاسْتَغْفَرُوا لِذُنُوبِهِمْ وَمَن يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلَّا اللَّهُ وَلَمْ يُصِرُّوا عَلَىٰ مَا فَعَلُوا وَهُمْ يَعْلَمُونَ  (آل‌عمران / 135-134) «همانان که در فراخی و تنگی انفاق می‌کنند؛ و خشم خود را فرومی‌برند؛ و از مردم درمی‌گذرند؛ و خداوند نکوکاران را دوست دارد. و آنان که چون کار زشتی کنند، یا بر خود ستم روا دارند، خدا را به یاد می‌آورند و برای گناهانشان آمرزش می‌خواهند ـ و چه کسی جز خدا گناهان را می‌آمرزد؟ و بر آنچه مرتکب شده‌اند، با آنکه می‌دانند [که گناه است]، پافشاری نمی‌کنند».

ادامه در قسمت بعدی . . .