«سَکْت» به معنای «توقف _ سکوت»
در قرائت عبارتست: قطع صوت در حین قرائت بدون تجدید نفس وسپس ادامه قرائت
موارد سکت در کلام الله مجید(به روایت حفص از عاصم)
1- عِوَجاً * قَیماً ( کهف/1)
«عِوَجاً» در وقف وسکت«عِوَجا» خوانده می شود.
2- مَرْقَدِنا * هذا (یس/52)
3- مَن * راقٍ (قیامه/27)
4- بَل * رانَ (مطففین/14)
در غیر این موارد «سکت» در قرائت جایز نیست.
پایان موضوعِ " آموزش تجوید قرآن "
«مدّ» از لحاظ لغوی «افزونی» و از نظر تجوید «امتداد صوت در حروف مدّ بیش از میزان طبیعی»
«قصر» به معنی «کوتاهی» و ضد مدّ است. در تجوید «اداء حرف مدّ به اندازه طبیعی».
هرگاه بعد از حروف مدّی (الف مدّی _ واو مدّی _ یاء مدّی) «همزه» یا «سکون» واقع شود حرف مدّ باید بیش از میزان طبیعی کشیده شود. پس: سبب مدّ دوتا است: همزه _ سکون
باید دانست که «تشدید» هم به خاطر آن که یک حرف ساکن در درون آن نهفته است سبب مدّ محسوب می شود.
1- اگر حرف مدّ و«همزه» در یک کلمه قرار داشته باشند (مدّ متّصل)، میزان مدّ بیش از زمانی است که همزه در کلمه بعد واقع شود(مدّ مُنفَصِلْ).
مدّ متصل می تواند مساوی مدّ منفصل هم کشیده شود. اما دیگر کمتر از منفصل نمی شود.
2- وقتی سبب مدّ سکون «عارض» باشد که به خاطر وقف ایجاد شده است (سکون موقت) کشش مدّ به هر میزان مجاز است(حداکثر 3 برابر مدّ طبیعی) و حتی می توان مدّ آن را نیاورد. به این مدّ «مدّعارض» گویند.
3- وقتی سبب مدّ سکون «لازم» باشد که ثابت و همیشگی است، و یا سبب «تشدید» باشد(مدّ لازم) میزان کشش مدّ به حداکثر خود که سه برابر مدّ طبیعی است، می رسد و کمتر از آن جایز نیست.
4- دو حرف(و _ ی) ساکنه ماقبل مفتوح نیز حرف مدّ محسوب می شوند ولی سبب مدّشان فقط سکون است. میزان کشش هم مانند مدّ عارض است.
به این مدّ «مدّ لین» گویند. باید دقت کنیک که در موقع کشش مدّ لین فتحه ماقبل را به جای واو ویاء ساکنه، مدّ ندهیم.
ادامه موضوع در قسمت بعدی
میم ساکنه با توجه به حرفی که پس از آن قرار گرفته است سه حالت به خود می گیرد.
1- ادغام
میم ساکنه فقط در نزد حرف «م» ادغام می شود.
میم ساکنه خوانده نشده و به جای آن (م) بعدی مشدد می شود.
میم مشدد باید با (غنّه) اداء شود (یعنی از فضای بینی وهمراه با کشش صوت) مثال: کَمْ مِنْ _ هُمْ مِنْهَا.
2- اخفاء
میم ساکنه نزد حرف «ب» اخفاء می گردد.
این اخفاء با«غنّه» همراه است (پس همراه مقداری کشش صوت از فضای بینی).
نحوه اخفاء میم ساکنه نزد حرف «باء» به این شکل است: صدای میم ساکنه را اندکی می کشیم و سپس باء را تلفظ می کنیم. بهتر است در هنگام کشش میم ساکنه، لب ها را مقدار کمی ازهم باز نگهداریم.
باید توجه کرد که میم ساکنه حاصله از اقلاب نون ساکنه و تنوین هم نزد «ب» همین حکم را پیدا می کند و اخفاء می شود. پس اقلاب نون ساکنه و اخفاء میم ساکنه به یک صورت انجام می شود.
مثال: وَهُمْ بَارِزُونَ _ اَنْتُمْ بِهِ _ جُلُودُهُمْ بَدَّلْنَاهُمْ _ فَمَنْ بَدَّلَهُ ( فَُمَمْ بَدَّلَهُ) _ مِنْ بَعْدِ (مِمْ بَعْدِ).
3- اظهار
میم ساکنه در نزد بقیه حروف «اظهار» می شود یعنی به صورت طبیعی خود از مخرجش اداء می گردد. پس نه کشش صدا ونه هیچ تغییر دیگری در میم ساکنه صورت نمی گیرد.
ادامه موضوع در قسمت بعدی
نون ساکنه یا تنوین با توجه به حرفی که بعد آن قرار می گیرد، احکام چهار گانه نون ساکنه وتنوین:
1- اظهار: اظهار یعنی «ظاهر کردن» ودر تجوید عبارتست: «اداء حرف از مخرجش». هرگاه نون ساکنه قبل از (حرف شش گانه حلقی) واقع شود، اظهار می گردد. یعنی نون به صورت طبیعی و اصلی خود وبدون هیچ گونه دخل وتصرف از مخرجش اداء می شود.
حروف حلقی عبارتند: « ء _ ه _ ع _ ح _ غ _ خ »
مثال: در یک کلمه بین دو کلمه با تنوین
ء _ ا : ینْأَوْنَ مِنْ اَمْرِهِمْ کُلٌّ امَنَ
ه : مِنْهُمْ اِنْ هُوَ فَرِیقاً هَری
ع : اَنْعَمْتَ مَنْ عَمِلَ سَمِیعٌ عَلِیمٌ
ح : تَنْحِتُونَ فَمَنْ حَجَّ حَکِیمٌ حَمیدٌ
غ : فَسَینْغِضُونَ مِنْ غِلٍّ قَوْلاً غَیرَ
خ : اَلْمُنْخَنِقَةُ مِنْ خَیرٍ حَکِیمٌ خَبِیرٌ
2- ادغام: هرگاه نون ساکنه قبل از یکی از حروف «یرْمَلوُن» یعنی(ی – ر – م – ل – و- ن) واقع شود یعنی نون ساکنه خوانده نمی شود وبه جای آن حرف مذکور مشدد اداء می شود. باید توجه کرد که ادغام نون ساکنه در چهار حرف «ی _ م _ و _ ن» همراه با«غُنّه» و در دو حرف « ل _ ر» بدون غنّه است. منظور از (غنه) این است که در هنگام نون ساکنه در چهار حرف (ی _ م _ و _ ن) صدا از بینی خارج می شود و «کمی کشیدهمی شود» اّا در دو حرف (ل _ ر) ادغام بدون صدای غنّه بوده و کشش هم ندارد(مهّم)
مثال: ادغام با غنّه
{ «ی» : مَنْ یهْدی _ اِنْ یسْرِقْ _ ایةً یعْرِضُوا
{ «م» : مِنْ مالٍ _ وَمَنْ مَعَهُ _ قَرارٍمَکینِ
{«و» : مَنْ وُجِدَ _ مِنْ وَلِی _ یوْمَئِذٍ وَاجِفَةٌ
{ «ن» : عَنْ نَفْسٍ _ اِنْ نَحْنُ _ شَیءٍ نُکُرٍ.
ادغام بدون غنُه
{ «ل» : اِنْ لَبِثْتُمْ _ مِنْ لَدُنْکَ _ مَتاعاًلَکُمْ
{ «ر» : مِنْ رَبِّکُمْ _ مِنْ رِباطِ _ مَثَلاً رَجُلاً.
3- اقلاب
اقلاب یعنی «دگرگون کردن » ودر تجوید عبارتست: «تبدیل کردن نون ساکن به میم».
مثال: مِنْ بَعْدِ _ مِمْ بَعْدِ ، سَمِیعٌ بَصِیرٌ _ سَمِیعُ مْبَصِیرٌ ، اَنْبِئْهُمْ _ اَمْبِئْهُمْ ، اَمَداً بَعِیدًا _ اَمَداَ مْبَعِیدًا.
دقت کنید که صدای «م» ایجاد شده باید از فضای بینی وبه همراه کشش اداء شود(غنّه).
4- اخفاء: اخفاء یعنی «مخفی کردن» ودر تجوید عبارتست: «اداء نون ساکنه با حالتی بین اظهار وادغام». نونه ساکنه نزد بقیه حروف(حروف مابقی)اخفاء می گردد.در این حالت نون از مخرج خود اداء نمی شود. (یعنی سر زبان به محل خروج نون نمی چسبد)بلکه فقط صدای آن از فضای بینی خارج می شود (غنّه) لذا کمی هم باید کشیده شود و سپس حرف بعدی تلفظ گردد.
مثال: یک کلمه دوکلمه با تنوین
ت: اَنْتُمْ وَاِنْ تُبْتُمْ یوماً تُرْجَعُونَ
ث: مِنْ ثَمَرَةٍ مِنْ ثَمَرَةٍ خَیرٌ ثَواباً
ج: اَنْجَینَا اِنْ جَائَکُم لِکُلٍّ جَعَلْنا
د: عُنْدَهُمْ مِنْ دارِهِم قِنوانٌ دانِیةٌ
ذ: اَنْذِرْهُمْ مِنْ ذُرِّیةِ یتِیمَاً ذامَقرَبَةٍ
ز: اَنْزَلَ مَنْ زَکیها نَفساً زَکِیةً
س: اِنْسانٌ اَنْ سَیکُونُ لَیالٍ سَوِیاً
ش: اَنْشَأْنا مِنْ شَرِّ غَفُورٌ شَکُورٌ
ص: ینْصُرُکُمْ اَنْ صَدُّوکُم رِیحاً صَرصَراً
ض: مَنْضُودٍ مِنْ ضَعفِ قَوماً ضالِّینَ
ط: قِنْطارٍ مِنْ طِینٍ صَعِیداً طَیباً
ظ: اُنْظُرْ مَنْ ظَلَمَ ظِلّاً ظَلیلاً
ف: اَنْفُسَهُمْ مِنْ فَضلٍ خالِداً فِیهَا
ق: ینْقَلِبُ مِنْ قَبلِ سَمِیعٌ قَرِیبٌ
ک: عَنْکُمْ مَنْ کانَ قَولاً کَرِیماً
ادامه موضوع در قسمت بعدی . . .
«ادغام» در لغت یعنی «ادخال _ داخل نمودن».
در تجوید عبارتست: (حذف حرف ساکن ومشدد نمودن حرف بعدی)
مثال: قُلْ لَهُمْ _ خوانده می شود _ قُلَّهُمْ ، قَدْ تَبَینَ _ خوانده می شود _ قَتَّبَینَ
حرف ساکن حذف شده را «مِدْغَم» (ادغام شده) و حرف بعدی را که مشدد می شود «مُدْغَمٌ فیه».
موارد ادغام در روایت حفص از عاصم
1- هر حرفی که ساکن باشد در مثل خودش ادغام می شود مانند: قدْ دَّخَلُوا ، 2- بْ ___در م مانند : آِرْکَبْ مَعَنا _خوانده می شود_ آِرْکَمَّعَناَ
اما میم ساکنه در باء ادغام نمی شود. 3- (ت _ د _ ط) هر کدام ساکن باشد و دیگری بعد آن واقع شود ادغام صورت می گیرد
مانند: اَثْقَلَتْ دَعَوَا اللهَ _ وَدَّتْ طائِفَةٌ _ قَدْ تَبَینَ _ بَسَطْتَ. 4- (ث _ ذ _ ظ) هر کدام ساکن باشد و دیگری بعد آن واقع شود ادغام صورت می گیرد.
مانند: یلْهَثْ ذلِکَ _ اِذْ ظَلَمُوا 5- قْ ___در ک مانند: اَلَمْ نَخْلُقْکُمْ. 6- لْ ___در ر مانند: قُلْ رَبِّی
7- نْ ___در یرْمَلُون حروف یرملون(ی _ ر _ م _ ل _ و _ ن) در غیر موارد فوق به روایت(حفص از عاصم) ادغامی صورت نمی گیرد.
ادامه موضوع در قسمت بعدی . . .
به درشت و پرحجم تلفظ شدن «ل» به جای «تغلیظ» گویند هر دو یک مفهوم دارند.
در لفظ جلاله(در کلمه الله) اگر ماقبل حرف «ل» آن فتحه یا ضمّه بیاید، لام تغلیظ می شود و اگر ماقبل آن کسره واقع شود، ترقیق می گردد.
مثال تغلیظ لام = هُوَ اللهُ _ اِنَّ اللهَ _ نَصْرُاللهِ _ رَسُولُ اللهِ _ عَلَّمَهُ اللهُ _ اَرِنَا اللهَ _ وَاتَّقُوا اللهَ .
مثال ترقیق لام = بِسْمِ اللهِ _ فِی اللهِ _ سَبِیلِ اللهِ _ یجِدِ اللهِ _ عَلیهِ اللهُ _ عِنْدِ اللهِ _ قُلِ اللهُ .
در سایر کلمات (غیر از الله) حرف لام بدون استثنا «ترقیق» می شود(مهّم).
اگر حرف «راء» حرکت داشته باشد نیازی به توجه به حروف ماقبل ومابعد آن نیست.
اگر «راء» ساکن بود به ما قبل آن نگاه می کنیم اگر ما قبل آن هم ساکن بود باز به ماقبل ساکن نگاه می کنیم که حرکت دارد و از آن کمک می گیریم.
موارد «تفخیم» راء :
1- راء مفتوح و مضموم. رَحْمنُ _ رُحَماءُ _ نُرَدُّ _ رُزِقَ _ اَرُّوحُ.
2- راء ساکنه ماقبل، مفتوح و مضموم. یرْضی _ اَلْقُرْانُ _ اَرْسَلَ _ دُسُرْ _ فَاهْجُرْ.
3- راء ساکنه ماقبل، ساکن ماقبل، مفتوح ومضموم. عَشْرْ _ خَسْرْ _ وَالْفَجْرْ _ وَالْعَصْرْ.
4- راء ساکنه ماقبل، الف و واو مدّی (این مورد را می توان جزء مورد سوم دانست اما جهت سهولت فراگیری). نارْ _ نُورْ
5- راء ساکنه ماقبل، همزه وصل (اگر چه حرکت ماقبل راء، کسره باشد). رَبِّ ارْجِعُونِ _ آِرْجِعُونِ _ اِنِ آرْتَبْتُمْ.
6- راء ساکنه مابعد،حرف استعلاء (به شرطی که در یک کلمه باشنداگر چه حرکت ماقبل، کسره باشد) فِرْقَةٍ _ مِرْصَاداً
موارد «ترقیق» راء :
1- راء مکسور. رِجالٌ _ اَرِنا _ نُذُرِ _ لاَ تُدْرِکِهُ _ وَآسْتَغْفِرِ اللهِ.
2- راء ساکنه ماقبل، مکسور. فِرْعَوْنُ _ مَرْیةٍ _ یغْفِرْلَکُمْ _ یوْمٌ عَسِرْ.
3- راء ساکنه ماقبل، ساکن ماقبل، مکسور. اَلسَّحْرْ _ اَلذِّکْرْ _ لِذی حِجْرْ _ بِهِ آلسِّحْرْ.
4- راء ساکنه ماقبل، یاء مدّی. قَدیرْ _ یسیرْ _ خَبیرْ _ نَذیرْ.
5- راء ساکنه ماقبل، یاء ساکنه (اگر چه ماقبل آن حرف مفتوح باشد) خَیرْ _ غَیرْ _ اَلسَّیرْ _ بِآلْخَیرْ.
ادامه موضوع در قسمت بعدی . . .
صفت «قَلْقَلَة» به معنای «اضطراب_بی قراری_تکان خوردن» در تجوید:(حرکت مختصر حروف ساکن)
صفت قلقله مخصوص 5حرف (ق _ ط _ ب _ ج _ د) می باشد در عبارت«قُطْبُ جَدّ» جمع شده.
این حروف هر گاه ساکن شوند چه در وسط کلمه وچه در آخر (هنگام وقف) قلقله می گیرند.
دونکته مهّم
1- باید دقت کرد که قلقله به حرکت کامل (فتحه و کسره و ضمه) تبدیل نگردد.
2-در 23 حرف باقی باید کمال دقت را بنمائید که در موقع سکون به هیچ وجه قلقله نگیرند.
مثال قلقله:
ق: (اَقْبَلَ _ طَارِقْ _ نَقْتَبِسْ _ بِالْحَقّْ)
ط: (اَطْرَافَ _ یفْرُطْ _ نُطْعِمُ _ صِرَاطْ)
ب: (اَبْرَمُوا _ یبْسُطُ _ حُسَابْ _ وَتَبّْ)
ج: (اَجْرَمُوا _ اَجْراً _ مَعَارِجْ _ بِآلْحَجّْ)
د: (اَدْبَرَ _ اَرَدْنا _ حَمِیدْ _ حَادّْ).
صفت «لین» به معنای «نرمی _ ضدخشونت» و در تجوید(به نرمی ادا شدن حرف). این صفت مخصوص دو حرف (واو ساکنه ماقبل، مفتوح و یاء ساکنه ماقبل، مفتوح)است. ( --َِ- وْ ، --َِ- ی ).
مثال: (خَوْفٍ _ قَوْمُ _ یوْماً _ لَبَغَوْا _ عَصَوْا _ بَیتٍ _ اِلَیکَ _ شَیءٌ _ اِبْنَی _ اِثْنَی).
«تفخیم» در تجوید یعنی: (درشت پرحجم تلفظ کردن حرف). کلمه «تلغیظ» هم در تجوید به معنای تفخیم است ولی فقط در مورد پرحجمی حرف (ل) به کار رفته است.
«ترقیق» در تجوید یعنی: (نازک وکم حجم تلفظ کردن حرف). در تجوید قرآن، هرجا که حرف درشت تلفظ شود، درواقع «تفخیم» گشته وهر جا نازک اداء گردد «ترقیق» شده است.
ادامه موضوع در قسمت بعدی . . .
صفت استلاء «برتری طلبی _ میل به بلندی»
و در اصطلاح تجوید (میل ریشه زبان به سوی سقف دهان در هنگام تلفظ حرف).
در اثر این صفت حرف حالت پرحجم و درشتی به خود می گیرد که به این حالت (تفخیم) می گویند.
حروف استعلاء باید با صدای پرحجم و درشت تلفظ شوند
حروف استعلاء هفت حرفند: «ص _ ض _ ط _ ظ _ خ _ غ _ ق» چهار حرف اول از سه حرف باقی مانده درشت تر وقوی ترند.
صفت استفال «پائین آمدن _ پست شدن»
و در اصطلاح تجوید (پائین آمدن ریشه زبان و دور شدن آن از کام بالا).
در اثر این صفت حروف به حالت (ترقیق) یعنی با صدای نازک وکم حجم تلفظ می شود.
بغیر از حروف استعلاء، بقیه حروف دارای صفت استفال هستند.باید دقت کرد که درشتی حروف استعلاء در کلمات بر تلفظ حروف استفال قبل وبعد آنها تأثیر نگذارد.(مهّم)
ادامه موضوع در قسمت بعدی . . .
در بین 28 حرف زبان عربی فقط 10 حرف از آنها تلفظ شان با زبان فارسی متفاوت است. این حروف دهگانه عبارتند: «ث _ ح _ ذ _ ص _ ض _ ط _ ظ _ ع _ غ _ و».
حرف «ث» : این حرف را باید به اصطلاح (نوک زبانی) ونازک وکم حجم تلفظ کرد (مانند کودکی که نوک زبانی صحبت می کند) یعنی در حالی که نوک زبان با دندان های جلو در آرواره بالا تماس دارد هوا را بیرون دمیم(فشار نوک زبان بر دندان ها زیاد نباشد). حرف (ث) بدون این که صدای «صوت»از آن شنیده شود تلفظ می گردد. مثال: ثَوابَ _ ثَقُلَتْ _ ثَلاثُ _ ثُلُثُ _ ثابِتٌ _ مَثُوبَةً _ ثُبُوراً _ جاثِیةً _ ثَلاثُونَ _ یثْبِتُ .
حرف «ح» : حرف (حاء) با گرفتگی خاصی در حلق ایجاد می شود.مانند کسی که بخواهد مثلاً پوست تخمه ای را که در حلق گیر کرده با فشار هوا خارج کند. مثال: اَلْحَمْدُ _ مَحَبَّةً _ حاجِزاً _ حُسناً _ حُنَفاءَ _ یحُولُ _ دُحُوراً _ حِبَالُهُم _ اَلرِّیاحْ (در وقف).
حرف «ذ» : حرف (ذال) عیناً مانند حرف (ثاء) از تماس نوک زبان ودندان های بالا وبا صدای نازک و(کم حجم) تلفظ می گردد(مهّم).(فشار نوک زبان بر دندان ها زیاد نباشد). مثال: ذَهَبَ _ تَذَرُ _ نَبَذَ _ نُذُرِ _ اَلذُّنُوبَ _ ذُوقُوا _ اَذِلَّةً _ اُذْکُرُوا _ ذی قُوَّةٍ _ یومَئِذْ (در وقف).
حرف «ص» : حرف (صاد) مانند(س) تلفظ می شود" فقط به همراه آن صدا پر حجم ودرشت می گردد (سین مُفَخَّم).برای این کار گلو را پرحجم کنید.به اصطلاح عامیانه باد درگلو بیندازید. تأکید می شود که هنگام تلفظ (ص) نباید صدای سوت شدید شنیده شود. مثال: صَدَقَ _ صَلَحَ _ قَصَصَ _ صُورَةٍ _ اَلصُّلحُ _ اِصْراً _ نَصُوحاً _ یفْصِلُ _ مَحِیصْ (در وقف).
حرف «ض» : حرف (ضاد) از تماس کناره زبان با دندان های آسیای بالا (از هر طرف که مقدور باشد) وبا صدای پرحجم ودرشت تلفظ می شود. مثال: ضَرَبَ _ ضَعْفٍ _ وَضَعَها _ مَغْضُوبِ _ ضُعَفاءُ _ ضامِرً _ یسْتَضْعِفُ _ مَرِیضْ (در وقف ).
حرف «ط» : حرف (طاء) مانند حرف (ت) تلفظ می شود با این تفاوت که صدای آن درشت وپرحجم می باشد (تاء مُفَخَّم). حرف (ط) قوی ترین حرف زبان عرب می باشد. مثال: طَیبَةً _ طَبَقاً _ لِلطَّاغینَ _ یطْهُرْنَ _ یطُوفُ _ طِفْلاً _ صِراطِی _ طُوبی _ مُحِیطْ (در وقف).
حرف «ظ» : این حرف دقیقاً مانند حرف (ذ) از تماس نوک زبان وسر دندان های جلو آرواره بالا ایجاد می شود " با این تفاوت که صدا در حرف (ظاء) درشت وپرحجم می گردد (ذال مفخّم). با دقت کرد که هوا با فشار زیاد در مخرج دمیده نشود. مثال: ظَلَمَ _ اَعْظَمَ _ ظُلُماتٍ _ اَلظُّنُونا _ اَظُنُّ _ تُوعَظُونَ _ یظهِرَ _ ظَهَرَ _ غَلِیظْ (در وقف).
حرف «ع» : این حرف از میان حلق وبه صورت نرم تلفظ می شود وگویی صدا (کش) می آید (البته این به معنای افراط در ندمی حرف نیست). حرف (ع) مفخّم وپرحجم اداء نشود. مثال: عَلِمَ _ مُعَلَُّمٌ _ اَلعَالَمینَ _ مَعایشَ _ تَعُدُّوا _ عُتُلٍّ _ ماعُونَ _ یعْرِفُونَ _ السَّمیعْ (در وقف).
حرف «غ» : حرف (غین) از همان محل تلفظ حرف (خاء) یعنی از ناحیه حلق تلفظ شده ولی صدای آن نرم وکشیده ودنباله دار است وحالت خراش وخشونت حرف (خاء) راندارد. صدای (غ) را می توانیم هنگامی که مقداری آب در گلو (غرغره) می کنیم،بشنویم. صدای (غ) باید درشت وچرحجم باشد. مثال: غَیرِ _ غَضَبٌ _ اَلْغَرُورَ _ اَلْغافِرینَ _ یغُلَّ _ غُصَّةٍ _ یغُوصُونَ _ یغنِهِمُ _ غَیرباغْ (در وقف).
حرف «و» : برای تلفظ (واو) نباید مثل صدای فارسی آن دندان های بالا با لب پایین مماس گردد : بلکه در اداء این حرف لب ها به حالت (غنچه) درمی آید وصدای (و) از میان دولب خارج می شود. باید دقت کرد که حرف واو کم حجم و نازک اداء شود. مثال: وَرَدَ _ اَلْوَقُودِ _ لَوَّوْا _ وُجُوهٌ _ وُورِی _ مَوْرُودُ _ اوَوْا وَ نَصَرُوا _ بَلَوْناهُمْ (در وقف).
ادامه موضوع در قسمت بعدی . . .
ترتیل: تلاوت حروف و کلمات قرآن به صورت «صحیح» و «شمرده» و همراه با«تدبّر» در معانی آیات.
ترتیل قرآن از لحاظ سرعت به سه روش صورت می گیرد:
1- قرائت به روش تحقیق ((خواندن قرآن با سرعت کم و دقت زیاد)) از این روش می توان در امر آموزش قرائت استفاده نمود. «از این روش قرائت در مجالس و محافل بکار می رود».
2- قرآئت به روش تدویر ((خواندن قرآن با سرعت متوسط)) این روشی است که در میان مردم به روش ترتیل مشهور است.«تلاوت یک جزء از قرآن به این روش حدود یک ساعت به طول می انجامد».
3- قرائت به روش تدحیر(حَدْر) ((تلاوت با سرعت زیاد)) این روش برای تلاوت هر چه بیشتر آیات قرآن و کسب ثواب افزون تر استفاده می شود.«از این روش در نماز خوانده می شود».
حروف عربی «عبارتند 28 حروف»
الف _ باء _ تاء _ ثاء _ جیم _ حاء _ خاء _ دال _ ذال _ راء _ زاء(زای) _ سین _ شین _ صاد ضاد _ طاء _ ظاء _ عین _ غین _ فاء _ قاف _ کاف _ لام _ میم _ نون _ واو _ هاء _ یاء.
آنگاه اولین حرف «الف» را به دو نوع تقسیم می کنند:
1- الف مدّی( 1 ) مثال : قالَ _ هذا _ یری
2- الف غیرمدّی (همزه (ء) مثال :یشَأ _ یبدِئُ _ مُؤمِنٌ.
ادامه موضوع در قسمت بعدی . . .
(م): وقف لازم - وقف الزامی است و در صورت وصل احتمال تغییر مفهوم جمله زیاد است.
(ط): وقف مطلق - تأکید می شود وقف کنید. چون موضوع مورد بحث تمام است.
(ج): وقف جائز- هم می توان وقف کرد و هم می توان وصل نمود.
(ز): وقف مُجَوَّز _ مانند وقف جائز است.البته وصل آن بهتر است.
(ص): وقف مُرَخَّص _ به خاطر طولانی بودن جمله و کمبود نفس رخصت داده می شود وقف کنید و سپس از کلمه بعد ابتدا نمائید.
(لا): وقف ممنوع! _ نباید وقف کرد. اگر بطور اضطراری مجبور شدید وقف کنید حتماً برگردید و مجدداً وصل نمائید.
(قلی): وقف بهتر از وصل است.
(صلی): وصل از وقف بهتر است.
(... ...): وقف مُعانَقَة _ این دو مجموعه سه نقطه اگر بر روی دو کلمه نزدیک به هم قرار داده شود، به این معنی که در صورت وقف بر هریک از آنها بر دیگری نمی توان وقف کرد.مثال: در بقره آیه2.
ادامه در قسمت بعدی . . .
نحوه تشخیص حرکت همزه وصل در ابتداء به کلمات
همزه وصل در آغاز هر سه نوع کلمه عرب(حرف-اسم-فعل) می آید.
1- حرف" در قرآن تنها کلمه که «حذف» محسوب می شود و همزه وصل می گیرد، «حرف تعریف» (الف و لام) می باشد. این همزه در صورت ابتداء مفتوح است.
مثال: عاقِبَةُ الدَّارِ ____ اَلدَّاِر تُدْرِکَ الْقَمَرَ ____ اَلْقَمَرَ
2- اسم" همزه وصلی که بر سر اسم ها بیاید در صورت ابتداء مکسور خواهد بود.
مثال: مَسیحُ آبْنُ مَرْیمَ(آِبْنَ)-مَرْیمَ آبنَتَ عِمْرانَ(آِبْنَتَ)-اَبُوکِ آمْرَءَ(اِمْرَءَ)-
ثانِی آثْنَینِ(آِثْنَینِ ، آِثْنَتَینِ)-مِنْهُ آثْنَتا(آِثْنَتا).
3- فعل" بقیه کلمات دارای همزه وصل در قرآن،فعل هستند. پس از همزه وصل فعل «اولین حرف متحرک» رانگاه می کنیم، اگر مفتوح یامکسور بود، همزه وصل ما «مکسور» است واگر حرف مزبور مضموم بود، همزه وصل نیز«مضموم» خواهد بود. (در فعل همزه وصل مفتوح نداریم)
مثال: (فَقَدِ آهْتَدَوْا __ اِهْتَدَوْا)-(رَبَّنَا آغْفِرْلَنَا __ اِغْفِرْلَنَا)-(رَبِّ آنْصُرْنِی __ اُنْصُرْنِی).
ادامه در قسمت بعدی . . .
نحوه ابتداء به همزه وصل
همزه وصل یک نوع الف است که جهت ابتداء به چنین کلماتی به کار می رود.
بر بالای همزه وصل یک علامت صاد کوچک دیده می شود.
(إِنَّ اللهَ ا شْتَری __ اِ شْتَری) ، (أَلَّذینَ اتَّخَذُوا __ اِتَّخَذُوا) ، (رَبِّ انْصُرْنِی __ اُنْصُرْنی).
در قرآن برای همزه وصل علامت حرکت(فتحه-کسره-ضمه) نمی گذارد باید خودبگذارد.
ادامه در قسمت بعدی . . .
طريق وقف بر آخر کلمات به دو روش صورت می گيرد:
1-وقف ابدال
(تبديل کردن) حرف آخر کلمه به هنگام وقف به حرف ديگری تبديل شود.
وقف ابدال دو مورد دارد:
الف" وقتی آخر کلمه تاء گرد(ة) قرار دارد، در وقف به «هاء ساکنه» تبديل می شود.
مثال: ( رَحْمَةً __ رَحْمَهْ) ، (الصَّلَوةُ __ الصَّلَوةْ) ، (التَّوْريهُ __ التَّوْريهْ).
ب" در کلماتی که به تنوين نصب(-ً) ختم شده اند، در وقف تبديل به الف مدّی می شود.
مثال: (حِساباً __ حِسابا) ، (غَفُوراً __ غَفُورا) ، (هُدي __ هُدي) ، (ماءً __ ماء).
2- وقف اسکان
(ساکن نمودن) حرف آخر بقيه کلمات «غير از موارد ابدال» با هر حرکتی در هنگام وقف ساکن می گردد.
مثال: (کُتُبِ __ کُتُبْ) ، (يَوْمُ __ يَوْمْ) ، (هُوَ __ هُوْ) ، (مَقاعِدَ __ مَقاعِدْ).
ادامه در قسمت بعدی . . .
آغاز تلاوت
إِستِعَاذَة: أَعُوذُ بِاللهِ مِنَ الشَّيطانِ الرَّجِيم
پناه مي برم به خداوند از شر شيطان رانده شده.
بَسمَلَة: بِسمِ اللهِ الرَّحمَنِ الرَّحِيم
به نام خداوند بخشنده ومهربان.
ادامه در قسمت بعدی . . .
این مـــرگ،