ض: چگونه خود و فرزندان‌مان را به مطالعه و خواندن علاقه‌مند کنیم؟ - قسمت 3

۷- کم اهمیت شدن مطالعه نزد بیشتر افراد، به خاطر بی‌اهمیت بودن آن نزد اطرافیان است چه در خانواده و چه در جامعه.

۸- والدین و معلمان، اجازه بدهید کودکان در کنار مطالعه درسی، کتاب‌های غیردرسی مورد علاقه خود را مطالعه کنند و آن‌ها را متهم به اتلاف وقت نکنید. تجربه ثابت کرده است اگر فردی لذت مطالعه را کسب کند، هرگز آن لذت را از دست نمی‌دهد. بسیاری از خانواده‌ها اجازه نمی‌دهند این لذت شیرین را بچه‌ها تجربه کنند. به محض این که کودک مجله یا کتاب کودکان را به دست می‌گیرد، به کرسی نصیحت می‌نشینند که «تو باید کتابی را بخوانی که فایده داشته باشد. این مجله چه فایده دارد. بهتر است کتاب درسی بخوانی».

کتاب درسی علاوه بر آن که لذت مطالعه را برای کودک و نوجوان به ارمغان نمی‌آورد، او را از مطالعه دور می‌کند. برای شروع مطالعه، باید ذوق و سلیقه‌ی نوجوان را آبیاری کرد. باید هر مجله یا روزنامه و کتابی که دوست دارد، برایش تهیه کرده و اگر میل پیدا کرد که حوادث روزنامه و کتاب را تعریف کند، با علاقه به آن گوش داده و اگر فرصت هست، پس از مطالعه با او صحبت کرد

۹- در کنار عروسک و تفنگ و توپ، برای فرزندان خود کتاب و لوازم تشویق به مطالعه و کتابخوانی نیز تهیه نمایید. فرزندانی که در محیطی بدون کتاب پرورش پیدا کنند، نمی‌توان از آن‌ها توقع داشت کتابخوان بار بیایند.

ادامه موضوع در قسمت بعدی

ض: چگونه خود و فرزندان‌مان را به مطالعه و خواندن علاقه‌مند کنیم؟ - قسمت 2

۴- برای بچه‌ها کتاب بخرید و آن را در دسترس آن‌ها قرار دهید. بچه‌هایی که کتابخوان می‌شوند، معمولاً به خانواده‌هایی تعلق دارند که کتاب و سایر ابزار مطالعه در خانه مهیّا است.

۵- بیشتر پدران و مادران به تمام نیازهای فرزندان توجه می‌کنند و هزینه می‌کنند، بجز به کتاب و کتابخوانی، و بارها شنیده‌ام که گفته‌اند: برای فرزندم هر‌چه خواست خریدم پس چرا معتاد شد و یا بی‌بند و بار و سرکش شد؟ غافلند از اینکه اولین تربیت فرزند باید تربیت روحی و تغذیه فکری باشد و مهم‌ترین هزینه‌ها خریدن کتاب برای او باشد. و مهم‌ترین درس زندگی او باید مطالعه و تحقیق باشد. والدین گرامی شما که این همه هزینه می‌کنید، هزینه دانایی فرزندت را هم بپرداز تا مجبور نشوی که هزینه‌های نادانی‌اش را بپردازی، چون هزینه جهل و نادانی بسیار بیشتر از دانایی است، چرا که یک ذره پیشگیری اولیه بسیار بهتر و مهم‌تر است از یک خروار مراقبت بعدی.

۶- در اتاق بچه‌ها کتابخانه‌ای قفسه بندی شده درست کنید. چند جمله و عکس از کتاب‌ها، نویسندگان و شاعران بزرگ را در اتاقش نصب کنید. خرید میز مطالعه و چراغ مطالعه و هدیه‌دادن کتاب، می‌تواند مشوق او به مطالعه باشد. یادتان باشد هر نوع هزینه‌ای که در این راه متحمل شوید، فایده‌اش را بعدها خواهید دید.

ادامه موضوع در قسمت بعدی

ض: چگونه خود و فرزندان‌مان را به مطالعه و خواندن علاقه‌مند کنیم؟ - قسمت 1

1- به خاطر داشته باشید پدر و مادر اولین معلمان و استادان بچه‌ها هستند و بزرگترین و بهترین تشویق عملکرد والدین است. بچه‌هایی که پدر و مادرشان خود افرادی کتاب خوان و اهل مطالعه هستند و برای آن ارزش قائلند و ابزار لازم برای کتابخوانی را در خانه مهیا کـرده‌اند، بیشتر به سمت کتاب و کتابخوانی گرایش پیدا می‌کنند. اطاق بدون کتاب، مانند جسم بی‌روح و خانه بدون چراغ است.

2- باید بچه‌ها ببینند که والدین کتاب می‌خوانند و از مطالعه لذت می‌برند. بگذارید تا کودک شاهد لذت بردن شما از مطالعه باشد. مخصوصاً خانم‌ها که وقت بیشتری برای مطالعه دارند.

3- فرهنگ و عادت به کتابخوانی باید از کودکی شروع شود. زمانی که کودک شما به طرف کتابی می‌رود، از جا نپرید و از ترس اینکه مبادا کتاب را پاره کند کتاب را از دسترس کودک پنهان نکنید. آیا بهتر نیست چند کتاب پاره شود ولی کودکانمان با کتاب مأنوس و بزرگ شوند؟ آیا بهتر نیست کودکان خود را قبل از مدرسه، در منزل با کتاب آشنا سازیم؟

ادامه موضوع در قسمت بعدی

ض: مطالعه همراه با تفکر

بهتر است كسی كه مطالعه می‌كند به دقت در مورد آن چیزی كه می‌خواند، بیندیشد. نویسنده‌ای می‌گوید: خواندن بدون فكركردن، بدتر از نخواندن است. کسی كه می‌خواند و با پرتو تفكر و دقت نظر در جاده كلمات  قدم می‌زند، اگر این مسیر را به  درستی بپیماید، ممكن است با حقایقی به شرح زیر روبرو شود:

1- یافته‌های ناشی از مطالعه خویش را با دانسته‌های درون ذهنش به هم می‌آمیزد و به نكات  جدیدی می‌رسد.

2- با خواندن مطالب به فكر فرو می‌رود و در مورد آن‌ها می‌اندیشد و سوالاتی در ذهنش پدید می‌‌آید كه او را به سوی كسب دانسته‌های جدید هدایت می‌كند و چراغ علم و دانش او فروزان تر می‌شود.

3- هر چیزی را چشم بسته قبول نمی‌كند و چه بسا نوشته‌ای را پر از اشتباه یافته و آن را از ذهن می‌زداید.

4- به نقد مطالب خوانده شده می‌پردازد و مزایا و معایب آن را سنجیده و كفه ترازو را می‌نگرد كه  به كدام سو متمایل است، آیا به سلامت جسم و روح او كمك می‌كند و یا تخریب گر اوست.

5-  ابهامات پدید آمده در ذهنش را پیگیری می‌كند و با نویسنده مطلب ارتباط برقرار كرده و به  تبادل نظر می‌پردازد و علاوه بر كسب اطلاعات بیشتر، دانسته‌هایش را به نویسنده منتقل می‌كند  و سبب رفع كاستی‌های قلم نویسنده شده و به او كمك می‌كند تا در آینده بتوان مطالب كامل‌تری خلق كند.

6-  امروزه رسالت سنگینی بر گردن مطالعه‌كننده وجود دارد، زیرا اوست كه قادر است به نویسندگان كمك كند تا آنان در راه خویش قدم‌های درستی را بردارند. خوانندگان منفعل و بدون فكر، چه بسا زمینه‌ساز شكل‌گیری نویسندگانی در جامعه شوند كه قلم آنان اثرات نامطلوبی بر جامعه برجا بگذارد، اثراتی كه سالیان آینده به یكباره پدیدار می‌شود.

7- خواننده فعال در خصوص مطالب خوانده شده با متخصصان و اندیشمندان مشورت كرده و آن را مورد تحلیل قرار می‌دهد و از نكات سودمند آن می‌آموزد و از خطرات آن آگاه می‌شود. چه بسیار نوشته‌هایی كه بدون فكر خوانده شده‌اند و خوانندگان شان به مصیبت‌ها گرفتار شده‌اند.

ادامه موضوع در قسمت بعدی

ض: نگران فراموش‌کردن مطالب خوانده‌شده، نباشید!

مسلم است كه ما تمام كلمات و جملات كتاب را به خاطر نمی‌سپاریم واصلاً شاید فراموش كرده باشیم كه چه كتاب‌هایی خوانده‌ایم و یا اگر از ما بپرسند فلان كتابی كه دو سال پیش خواندی در چه مورد بود، شاید نتوانیم به خاطر بیاوریم. ولی این بدان معنا نیست كه آن مطالعات بی‌ثمر بوده و كاملاً به فراموشی سپرده شده‌اند.

آری، اگر به شكلی سطحی و ظاهری كتابی را خوانده باشیم مطمئناً سریعاً آن را فراموش خواهیم كرد و چنانچه قبلاً گفته‌ام در این صورت مطالعه‌ای رخ نداده، زیرا مطالعه (بر وزن مفاعله) پدیده‌ای است دو طرفه و نوعی درگیری و چالش است بین ذهن و متن، ثمره همه مطالعات ما ورزیده‌شدن ذهن است. در فرایند مطالعه كتاب را ﴿كَمَثَلِ الْحِمَارِ یحْمِلُ أَسْفَارًا﴾ بر دوش نمی‌كشیم بلكه مطالعه باعث شده است كه اتفاقی در ذهن ما بیفتد و مهم همین اتفاق است نه جملات و داستان‌هایی كه می‌خوانیم و حفظ می‌كنیم و فراموش می‌كنیم!

ثمره این تأثیرات و اتفاقات خود را در قدرت تجزیه و تحلیل ذهنی انسان نشان می‌دهد. ثمره مطالعه وسیع‌ترشدن فضای ذهنی و عمیق‌ترشدن لایه‌های فكری و آشنایی با متغیر‌های گوناگون در تحلیل پدیده‌هاست. شاید كلمات و جملاتی را كه خوانده‌ایم فراموش كنیم ولی اثری كه آن كلمات بر ذهن ما گذاشته‌اند از بین نمی‌رود. درست به همین خاطر است که اهالی مطالعه بهتر می‌خوانند، بهتر می‌نویسند و بهتر حرف می‌زنند.

انسانی كه به معنی واقعی كلمه درگیر چالشی به نام مطالعه بوده است دیگر نگاهی ساده و گذرا به پدیده‌ها ندارد. بلكه هر پدیده‌ای برایش لایه‌های متعددی می‌یابد كه باید موشكافانه و عمیق مورد تجزیه و تحلیل قرار گیرد. به طور مثال یك فرد بی‌مطالعه وقتی با پدیده‌ای به نام ترافیك مواجه می‌شود، بدون تجزیه و تحلیل مسائل تاریخی و جغرافیایی و فرهنگی و اعتقادی و اقتصادی، آن را تقصیر حكومت می‌داند.

ادامه موضوع در قسمت بعدی

ض: مطالعه بهترین سرگرمی

بیشتر مردم ترجیح می‌دهند وقت خود را با كار و تفریح و رستوران و غیره بگذرانند، اما انسان‌های بزرگ همواره خود را درگیر سئوال با هستی می‌كنند كه این امر در فرایندی به نام مطالعه خود را بروز می‌دهد و جالب اینكه مطالعه نیز برای آن‌ها نوعی سرگرمی می‌شود و آن‌ها را به خود مشغول می‌كند و البته چقدر خوب است كه میان این همه لهو و لعب‌ها و لغو‌ها و عبث‌ها، سرگرمی انسان كتاب باشد. در واقع انسان‌های بزرگ با یك تیر دو نشان می‌زنند. هم وقت خود را به خوبی پر می‌کنند و هم گرسنگی روحی و فکری خود را تسکین می‌دهند.

ناگفته پیداست که در دنیای رقابتی فعلی، انسان ضعیف جایی ندارد و آن‌ها  كه از افكار عمیق‌تری برخوردارند و از میراث هویت خود آگاهی دارند، در برنامه‌ریزی برای رسیدن به هدف نیز موفق‌ترند، لذا مطالعه را باید جدی گرفت كه آن چیزی بیشتر از پرنمودن اوقات فراغت و یك سرگرمی روزانه است. مطالعه مبارزه با پوچی و تنهایی آدمی است و خواننده را مجبور می‌کند که درِ خانه دیگری را بکوبد، از دیگری کمک بخواهد و بنابراین از خود بیرون بیاید.

انیس کنج تنهایی کتاب است بود بی‌مزد و منت اوستادی درونش همچو غنچه از ورق پر ز یکرنگی همه هم روی و هم پشت به تقریر لطایف لب گشایند

فروغ صبح دانایی کتاب است ز دانش بخشدت هردم گشادی به قیمت هر ورق زان یک طبق دُر گر ایشان را زند کس بر لب انگشت هزاران گوهر معنی نمایند

بنابراین، اگر می‌خواهید مرز روزمرگی و بیهودگی را بشکنید و در این دنیا حرف برای گفتن داشته باشید و اساساً بدانید كه «چه باید بكنید؟» باید با سلاح مطالعه، فكر و اندیشه‌ی خود را مجهز كنید.

ادامه موضوع در قسمت بعدی

ض: اهمیت خواندن و مطالعه

کارشناسان علوم تربیتی بر این باورند و بارها اعلام کرده‌اند که مطالعه باعث افزایش علم و آگاهی فرزندان، گنجینه لغات و توسعه دایره واژگان شده و زمینه ‌ساز تفکر و خلاقیت به شمار می­رود. مطالعه آموزنده است و راه و رسم بهتر زیستن را به انسان می‌آموزد. ارزش‌ها را بر‌می‌شمارد و از ضد ارزش‌ها برحذر می‌دارد.

کودکان و نوجوانان از طریق مطالعه با سرزمین‌ها، زمان‌های مختلف، علوم و هنرهای گوناگون آشنا شده و قوّه تخیل آنان فعال می‌شود. بهره‌گیری از تخیل ضرورت اساسی خلاقیت است. امروزه مطالعه را ابزاری برای آموزش غیرمستقیم راه و رسم زندگی می‌دانند که باعث آشنایی کودکان و نوجوانان با مسائل روز جامعه خواهد شد. عشق به مطالعه دروازه‌ی دنیای یادگیری، فرهنگ و اندیشه را به روی نوجوانان می‌گشاید. بی‌جهت نیست که یکی از دانش‌آموزان کتاب‌خوان می‌گوید: «اجازه، ما از وقتی کتاب می‌خوانیم انشایمان بهتر شده و دیکته‌مان هم بهتر شده است و بهتر حرف می‌زنیم.»

شعار روز جهانی کتاب کودک این بود: «کتاب‌ها یادآورند!»

مطالعه‌كردن، یعنی بهتر و بیش‌تر دانستن، و بهتردانستن یعنی بهتر سخن‌گفتن، بهتر اندیشیدن و بهتر عمل‌كردن، و چه كسی یافت می‌شود كه از این خصوصیات بی‌نیاز باشد! مطالعه بحران‌ها را مدیریت و حل می‌کند و از فاجعه‌ها پیشگیری می‌کند. از شاخص‌های مهم توسعه‌یافتگی هر جامعه سرانه مطالعه، میزان تولید و مصرف اطلاعات و کالاهای فرهنگی در آن جامعه است. آری، مطالعه سبب تغذیه فکری، روحی، روانی، دینی، فرهنگی و اجتماعی یک جامعه خواهد شد. در اهمیت نقش كتاب در تكامل جوامع انسانی، همین بس كه تمام ادیان آسمانی و بزرگان تاریخ بشری از طریق كتاب جاودانه مانده‌اند.

ادامه نوشته

ض: کتاب بهترین دوست

آدمی بنا به سرشت و طبیعت انسانی و جاذبه هواهای نفسانی، گاهی اوقات صفات نامطلوب و ناپسندی را برای خویش برمی‌گزیند و با آن زندگی می‌کند. در حالی که خود او نیز به واقعیت این صفات بد یا اندیشه‌های ناسالم پی نمی‌برد و کسی دیگر هم شاید از ترس ناراحت‌ شدنش، به او گوشزد نمی‌کند.

در این میان تنها دوست بی‌غرضی که می‌تواند نقطه عطفی در زندگی او ایجاد نماید و هیچگاه گفته‌اش زننده و ناراحت‌کننده نیست و آرام و بی‌سر و صدا، آدمی را اصلاح می‌کند، کتاب است. کتاب شفابخش بیماری‌های اخلاقی و اصلاح‌گر درون است که در موقعیت‌های گوناگون درس انسانیت و زندگی می‌دهد.

بیشتر مردم حاضر نیستند کسی انگشت اتهام و اعتراض به سوی عیب‌ها و کمی‌هایشان دراز کند و آنان را نسبت به عاقبت بد اعمالشان آگاه سازد. اما مطالعه کتاب‌های مفید می‌تواند به شکلی حکیمانه در ریشه‌ کن‌کردن اخلاق بد یاریگر انسان باشد و او را راهنمایی کند. کتاب روند اصلاح انسان را سرعت بخشیده و به سوی کمالات معنوی رهنما می‌گردد. هر‌چه بیشتر كتاب بخوانید، بیشتر از زندگی حقیقی برخوردار خواهید شد. کتاب بیش از درس و معلم به انسان می‌آموزد و نُه دهم معلومات انسان از کتاب است و یک دهم از معلم و درس.

کتاب هم‌نشینی است که تو را خسته و ملول نمی‌سازد. دوستی است که تو را فریب نمی‌دهد. رفیقی است که به تو آزار نمی‌رساند. کتاب از تمام دوستان انسان ثابت ‌قدمتر و با وفاتر و صبورتر است و هرگز در ایام بدبختی و محنت به انسان پشت نمی‌کند برعکس آغوش مهربان ورأفت آن برای استقبال همیشه گشوده است. در دوره جوانی انسان را سرگرم و مشغول می‌سازد و در روزگار پیری و شکستگی تسلیت و دلداری می‌دهد.

امروز که دوستان خوب کم شده‌اند، دوستی بهتر از کتاب نخواهی یافت. چون کتاب ریا نمی‌کند، ظاهر و باطنش یکیست و هر‌چه در دل و درون دارد همان را می‌گوید، تا شما نزد او نروی و از او نخواهی، سخنی نمی‌گوید و هر وقت بخواهی، سکوت می‌کند. كتاب تنها كسی است كه بدون منّت گذاشتن تمامی اطلاعات خود را در اختیار ما می‌گذارد و از صمیم قلب آرزومند موفقیت اطرافیان است. حال که مطالعه کتاب‌های مفید، شاهراه سلامت اخلاقی و آموزگار بزرگ درس‌های زندگانی است. پس تعلل و غفلت از مطالعه چرا؟!

ادامه موضوع در قسمت بعدی

ض: چرا مطالعه؟ - قسمت 2

قرآن بهترین الگو برای ترویج فرهنگ مطالعه است. از دیدگاه قرآن هیچ شب و روزی نباید بدون مطالعه بگذرد. آری، مطالعه بایستی همیشگی باشد و به یک کتاب و دو کتاب یا یک روز و یک ماه در سال اختصاص داده نشود. بلکه بایستی جزو برنامه شبانه‌روزی باشد: أَوْ زِدْ عَلَيْهِ وَرَتِّلِ الْقُرْآنَ تَرْتِيلًا [المزمل: 4] «هر شب آن مقدار که برایت مقدور است از قرآن مطالعه کن». إِنَّ لَكَ فِي النَّهَارِ سَبْحًا طَوِيلًا [المزمل: 7] «تا در مسیر تلاش سخت و پُرفشار روز تو را دستگیر باشد».

و رسول گرامیش شرط آزادی اسیران مشرک جنگ بدر را سوادآموزی به مسلمانان قرار می‌دهد نه گرفتن پول و مال. در هیچ جنگی در دنیا چنین شرطی دیده نشده است که هر اسیری ده مسلمان را سواد بیاموزد آزاد و رها می‌گردد. آری، سواد حتی در نزد اسیر مشرک هم محترم و دارای ارزش است تا جایی که می‌تواند جانش را نجات دهد. آری! ای برادر و خواهرم، اسلام سواد و مطالعه را با مصالح كلی خود حتی در شرایط جنگی یكی می‌داند. چرا که ثمره‌ی علم بندگی خداست و پیامبر اسلام نیک می‌داند که انسان باسواد نه تنها بنده دیگران نمی‌شود، بلکه حتی بنده و برده نفسانیات نیز نخواهد شود.

به تاریخ اسلام نگاهی بیاندازید. مسلمانان دو قرن در تلاش برای معرفی عقیده اسلامی و ارزش‌های والای انسان ساز آن، به سایر ملت‌ها بودند. پس از تثبیت پایه‌های عقیده اسلامی، مسلمانان یکی پس از دیگری به فتح قله‌های علمی روی آوردند. در ابتدا مسلمانان به نوشتن وخواندن قرآن و پس از رحلت پیامبر صلی الله علیه وسلم به نوشتن و خواندن احادیث نبوی و پس از آن، در قرن‌های بعدی، به جمع آوری و مطالعه‌ی سایر علوم پرداختند، تا این كه در علم دنیا و معنویت سرور و آقای جهانیان شدند. و بدین ترتیب، بزرگترین تمدن اسلامی و انسانی را بنا نهادند. كه در علوم مادی و معنوی خدمات زیادی را به اجتماع بشری ارائه داد و اندیشمندان زیادی را به جهانیان معرفی كرد، تا آن جا كه از شرق تا غرب جهان آن روز در سیطره‌ی دانش و علوم مسلمانان بود.

اعتراف و شهادت ویل دورانت تاریخدان بزرگ غرب، گواهی بر این مدعای ماست. که می‌گوید: «اگر مسلمانان نبودند اروپا به اینجا نمی‌رسید». به این داستان توجه کنید: شارلمانی پادشاه بریتانیا در قرن هفتم وزیر یهودی خود را به قلمرو حکومت اسلامی می‌فرستد تا بداند دلیل این همه پیشرفت مسلمانان در آن دوران چیست. وزیر یهودی پس از بازگشت از سرزمین‌های اسلامی در پاسخ شارلمانی می‌گوید: مسلمانان از کوچک و بزرگ و زن و مرد را مشغول مطالعه و سوادآموزی دیدم. مکتب خانه‌ها پر بود و عالمان و دانشمندان را بسیار محترم می‌داشتند. شارلمانی دستور می‌دهد تمام مردم کشورش خواندن و نوشتن را آغاز کنند و خود نیز علی رغم گذشت هفتاد سال از عمرش، شروع به سوادآموزی می‌کند.

ادامه نوشته

ض: چرا مطالعه؟ - قسمت 1

کتاب و مطالعه از جمله موضوعاتی است که پیشینه آن به قدمت آفرینش انسان است و هیچگاه انسان از آن بی‌نیاز نبوده است. کتاب انبار علم و اندیشه بشر بوده و خواهد بود، و اقوام انسانی نیازمند استفاده از تجربیات و اندوخته‌های یکدیگرند. آدمی از راه کتاب و مطالعه با بهترین انسان‌ها دیدار و گفتگو می‌کند و از هم کلام‌شدن با آن‌ها بهره‌ها می‌برد و در دریای اندیشه‌های بزرگ مرواریدهای رخشان صید می‌کند. با عالمان، ادیبان، دانشمندان، سیاستمداران، نویسندگان، پژوهشگران و بزرگان در فنون مختلف روبرو می‌نشیند و از تجارب، نصایح و سخنان حکیمانه‌شان فایده‌ها می‌برد. از این روست که آورده‌اند: «مطالعه مکالمه با نجیب‌ترین اشخاص قرون است.»

آری، کتاب عصاره اندیشه‌هاست. کتاب فوّاره تجربه‌هاست. کتاب عرصه دیدار با بزرگان است. کتاب فرزند جاویدان انسان است. کتاب عامل پیشرفت است. کتاب عامل شناخت انسان‌ها و جوامع پیشرفته است. کتاب میدان عبرت‌آموزی است از سرنوشت خوبان و بدان. منتسیکو می‌گوید: «یک ساعت از عمر گذشته را به هیچ قیمتی نمی‌توان باز گرداند. اما با دادن چند قطعه پول ناچیز، می‌توان تمام عمر و تجارب بزرگترین عقلا و عالمان جهان را تصرف کرد. کتاب عمر دوباره است. در دنیا لذتی که با لذت مطالعه برابری کند، نیست. من هیچ غمی نداشته‌ام که خواندن یک صفحه کتاب از بین نبرده باشد، مطالعه کتاب یعنی تبدیل ساعت‌های ملالت‌بار به ساعات لذت‌بخش».

لذت زندگی انسان با سلامتی و تندرستی بدست می‌آید و بالاترین درجه سلامت و تندرستی سلامت فکر و ذهن است. مطالعه همان اثرى را در وجود آدمى مى‏گذارد كه ورزش در بدن ایجاد مى‏كند. از این روست که آورده‌اند: «مرگ تدریجی انسان آغاز خواهد شد اگر مطالعه نکند.» آری! روی‌آوردن به مطالعه و تداوم و استمرار در آن از اهمیت بالایی برخوردار است و واجبی ضروری و فرمانی الهیست: «بخوان، به نام پروردگارت». [العلق: 1] «سوگند به قلم و آنچه می‌نویسند». [القلم: 1]

اقیانوس عظیم اندیشه‌های قرآن با کلمه و فرمان «إقرأ: بخوان» آغاز می‌گردد. بدین ترتیب نقطه‌ی آغاز رسالت و دعوت اسلامی بر مبنای خواندن و مطالعه شكل گرفت و این افتخار منحصراً برای اسلام بوده است. به همین خاطر خداوند از میان تمامی امت‌ها، امت اسلامی را برگزید و رسالت ابلاغ دین خود را بر دوش این امت نهاد و توفیق پیامبرش در این راه، نه از طریق معجزات خارق العاده بلکه از راه یک ارتباط فکری و روحی با مردم بود.

ادامه موضوع در قسمت بعدی