70. تفسیر سوره نمل - مکی و 93 آیه است.
خداوند بندگانش را از روز قیامت و سختیهایی كه در آن است و دلها را به وحشت میانداز بر حذر داشته و میفرماید: وَيَوْمَ يُنفَخُ فِي الصُّورِ فَفَزِعَ مَن فِي السَّمَاوَاتِ وَمَن فِي الْأَرْضِ روزی كه در صور دمیده میشود، به سبب دمیده شدن در آن كسانی كه در آسمانها و زمین هستند وحشتزده و هراسان میشوند، و از ترس آنچه كه پس از دمیده شدن در صور اتفاق میافتد هراسان و وحشت زده روی هم انباشته میشوند.
إِلَّا مَن شَاءَ اللَّهُ مگر كسی كه خدا بخواهد، آنانی كه مورد تكریم خداوند قرار گرفته و آنها را ثابت قدم نموده، و از ترس و هراس آن روز حفظ كرده است. وَكُلٌّ أَتَوْهُ دَاخِرِينَ و به هنگام دمیده شدن در صور همه خلایق خوار و ذلیل و فروتنانه در پیشگاه خداوند حاضر و آماده میگردند. همانطور كه خداون متعال فرموده است: إِن كُلُّ مَن فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ إِلَّا آتِي الرَّحْمَٰنِ عَبْدًا [مریم: 93]. «همه آنچه كه در آسمانها و زمین هستند با بندگی و كرنش به نزد خداوند رحمان میآیند». پس در این روز رؤسا و رعایا در مقابل عظمت و جبروت خداوند هستی بخش با زیردستان خود در خواری و فروتنی برابرند.
وَتَرَى الْجِبَالَ تَحْسَبُهَا جَامِدَةً وحشت قیامت به گونهای است كه كوهها را ساكن و بیحركت میپنداری، و هیچ یك از آنها را از نظر پنهان نمیداری، وگمان میبری كه بر همان حالت معمولی خود هستند، حال آنكه در نهایت هراس و وحشت قرار دارند، و از هم پاشیدهاند و سپس از بین میروند، و به گرد و غبار تبدیل میشوند. بنابراین فرمود: وَهِيَ تَمُرُّ مَرَّ السَّحَابِ و از بس كه سبك هستند، و از شدت هراس قیامت مانند ابرها حركت میكنند. و این صُنْعَ اللَّهِ الَّذِي أَتْقَنَ كُلَّ شَيْءٍ ۚ إِنَّهُ خَبِيرٌ بِمَا تَفْعَلُونَ آفرینش خدایی است كه همه چیز را در كمال استواری آفریده است، و او به آنچه میكنید آگاه است، و شما را طبق اعمالتان سزا و جزا میدهد.
سپس كیفیت پاداش یا سزا دادنش را بیان كرد و فرمود: مَن جَاءَ بِالْحَسَنَةِ هر كس كه كار نیك انجام دهد، و این شامل نیكی در قول و نیكی در عمل و نیكی قلبی میشود، فَلَهُ خَيْرٌ مِّنْهَا او پاداش بهتر و والاتری از آن خواهد داشت، و این حداقل پاداش الهی است. وَهُم مِّن فَزَعٍ يَوْمَئِذٍ آمِنُونَ و آنان از چیزی كه مردم را پریشان میكند و در امن و امان به سر میبرند، گرچه به همراه آنها احساس وحشت مینمایند.
وَمَن جَاءَ بِالسَّيِّئَةِ و كسانی كه كارهای ناپسند انجام میدهند،(«سیئه» اسم جنس است و شامل هر بدی است)، فَكُبَّتْ وُجُوهُهُمْ فِي النَّارِ بر چهرههایشان در آتش افكنده شده، و به آنها گفته میشود: هَلْ تُجْزَوْنَ إِلَّا مَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ آیا سزایی جز آنچه میكردید به شما داده میشود؟
این مـــرگ،