70. تفسیر سوره نمل - مکی و 93 آیه است.
بنابراین فرمود: وَقَالَ الَّذِينَ كَفَرُوا أَإِذَا كُنَّا تُرَابًا وَآبَاؤُنَا أَئِنَّا لَمُخْرَجُونَ آیا زمانی كه ما و پدرانمان به خاك تبدیل شدیم، زنده میگردیم، و از قبر بیرون آورده میشویم؟ یعنی این بعید و غیر ممكن است. آنها قدرت خداوند توانا را با قدرت ضعیف خود مقایسه میكردند. لَقَدْ وُعِدْنَا هَٰذَا نَحْنُ وَآبَاؤُنَا مِن قَبْلُ به ما و پیش از ما به پدرانمان وعدة آمدن قیامت داده شده است، اگر این امر راست بود، میآمد، ولی هنوز به نزد ما نیامده و از آن چیزی را ندیدهایم. إِنْ هَٰذَا إِلَّا أَسَاطِيرُ الْأَوَّلِينَ این جز افسانه و داستانهای پیشینیان كه با آن وقتگذرانی میشود، چیزی بیش نیست و اصل و اساسی ندارد.
خداوند با بیان احوال تكذیب كنندگان، به این مطلب پرداخت كه آنها نمیدانند قیامت كی خواهد آمد. سپس خبر داد كه آگاهی آنها در مورد قیامت ضعیف و كم است. سپس خبر داد كه آنها درباره قیامت شك و تردید دارند. سپس خبر داد كه آنها كور هستند، و پس از آن فرمود آنها قیامت را انكار میكنند و آن را بعید میدانند. یعنی به سبب حالتهایی كه دارند ترس از آخرت از دلهای آنان رخت بربسته و در نتیجه اقدام به انجام گناهان كرده، و تكذیب حق و تصدیق باطل برایشان آسان گشته است، و تبعیت از شهوتها را به جای پرداختن به عبادت قرار داده، و دین و دنیا را از دست دادهاند.
سپس خداوند متعال آنها را به تصدیق آنچه كه پیامبران از آن خبر دادهاند سفارش كرد و فرمود: قُلْ سِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَانظُرُوا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُجْرِمِينَ و در زمین بگردید و بنگرید كه سرانجام گناهكارن چگونه بوده است؟! پس اگر بگردید و بنگرید هیچ مجرم و گناهكاری را نمییابید مگر اینكه سرانجام بدی داشته، و خداوند او را به سزا و عذابی گرفتار كرده كه سزاوار حال او بوده است.
پس ای محمد! برای این تكذیب كنندگان و ایمان نیاوردنشان غم مخور و اندوهگین مباش، زیرا اگر از شر و بدی آنها اطلاع حاصل نمایی، و این را بدانی كه آنها صلاحیت برخورداری از هیچ خیر و خوبی را ندارند، تأسف نمیخوری و غمگین نمیشوی. و از مكرورزی آنها تنگدل و آشفته نباش. زیرا سرانجام مكر آنها به خودشان بر میگردد. وَيَمْكُرُونَ وَيَمْكُرُ اللَّهُ ۖ وَاللَّهُ خَيْرُ الْمَاكِرِينَ [الأنفال: 30]. «و مكر میورزند و خداوند برای مكر آنها چاره اندیشی میكند، و خداوند بهترین چارهاندیشان است».
این مـــرگ،