خداوند متعال برای هر خواسته و هدفی، راه و سببی وضع کرده
که با آن می توان به هدف مورد نظر دست یافت؛ باید دانست که ایمان، از برترین و
مهمترین خواسته هاست. از اینرو خداوند، برخی از اسباب و عوامل را زمینه
تقویت ایمان قرار داده است. چنانکه عوامل دیگری نیز وجود دارد که ایمان را ضعیف و
سست می گرداند. یکی از بزرگترین عوامل و زمینه های تقویت ایمان،
شناخت نامهای نیکوی خدا و تلاش برای فهمیدن معانی آنها و نیز عبادت و پرستش خدای
متعال به وسیله آنها می باشد. می دانیم که نامهای نیک
خداوند، در کتاب و سنت، بیان شده است.
خداوند متعال می فرماید:
«خدا، دارای زیباترین نامهاست؛ او را بدان نامها بخوانید و کسانی را که در نامهای خدا به الحاد و تحریف دست می یازند، واگذارید.آنان، کیفر کار خود را خواهند دید». (اعراف:180)
پیامبر صلی الله علیه وسلم فرموده است: «خداوند، نود و نه اسم دارد؛ هرکس،آنها
را حفظ کند، وارد بهشت می شود».
مفهوم حدیث، این است که هرکس، نامهای خدا را حفظ کند و معانی
و مفاهیمش را دریابد، خداوند را با این نامها بستاید، او را با آنها بخواند و به
آنها معتقد باشد، وارد بهشت می شود. از آنجا که فقط مؤمنان وارد بهشت می شوند، به
این نکته نیز پی می بریم که اسمای حسنای الهی، بزرگترین سرچشمه ایمان و وسیله
دستیابی به آن و باعث قوت و پایداری ایمان می باشد. باید اسمای حسنی را با مراحل
سه گانه آن شناخت که عبارتند از: یادگیری نامها و تعداد آنها، فهمیدن معانی و
مفاهیمی که در اسمای الهی وجود دارد و خواندن خداوند با آنها. (یعنی ستایش خداوند
با نامهای نیکویش). گفتنی است خواستن از خداوند بوسیله نامهای او، اصل ایمان است
که ایمان، به آن برمی گردد.
چراکه شناخت اسمای حسنی، انواع سه گانه توحید یعنی: توحید
الوهیت و توحید ربوبیت و توحید اسماء و صفات را دربر دارد و انواع توحید، روح
ایمان و اصل و هدف آن است؛ از اینرو هرچه شناخت بنده نسبت به نامها و صفات خدا
بیشتر شود، ایمانش افزونتر می گردد و یقینش قویتر می شود. بنابراین شایسته است که
مؤمن، تمام تواناییش را برای شناخت نامها و صفات و افعال خداوند بکار گیرد؛ بدون
آنکه نامها و صفات و افعال خدا را نفی کند یا آن را با سایر چیزها تشبیه دهد یا
معانی آن را تحریف نماید و یا برای آن کیفیت و چگونگی قایل گردد.
در این میان،
شناخت اسماء و صفات باید برگرفته از کتاب و سنت و مبتنی بر فهم اصحاب و تابعین
واقوال روایت شده از ایشان باشد. آری! چنین شناختی مفید است و ایمان و یقین کسی که
از چنین شناختی برخوردار باشد، همواره افزایش و قوت می یابد و آرامش، او را فرا می گیرد و محبت او، نسبت به
پروردگارش بیشتر می شود. هرکس، خداوند متعال را با نامها و صفات و افعالش بشناسد، قطعا
او را دوست نیز خواهد داشت. بنابراین منکرین صفات و فرعونیه و جهمیه، راهزنانی
هستند که از رسیدن دلها به محبت خداوند جلوگیری می کنند.
ادامه موضوع در قسمت بعدی
این مـــرگ،