با این تاریخ درخشان و این همه ارزش، آیا انصاف است که پیروان این دین والا، امروز بخشی از عقب مانده ترین و کم مطالعه ترین جوامع بشری باشند؟ طوری که کتاب نمی‌خوانند و به جهل و نادانی رضایت داده‌اند. جدای از ضعف در آگاهی‌های دینی و سیاسی و قوانین شهروندی، حتی راه و رسم درست زندگی کردن را هم نمی‌دانند و دائماً در خانه و مدرسه و خیابان و محل کار در کشمکش و زد و بندند. متأسفانه این امت با گذشت زمان حافظه‌ی تاریخی خود را از دست داد و با علم و مطالعه بیگانه شد و گنجینه‌ها و اندوخته‌های علمی دانشمندان گذشته خود را فرموش كرد، تا آن جا كه به دلیل ضعف در مطالعه، سروری دنیا را از دست داد و آن را به دست كسانی سپرد كه راه علم و مطالعه را به خوبی پیمودند.

امروزه در عصر انفجار اطلاعات و انتشارات و علم و تکنولوژی، میزان مطالعه‌ی مسلمانان برازنده‌ی تمدن و رسالت آن‌ها نیست. دینی كه آغازش با خواندن و مطالعه و افتخارش در سایه علم و مطالعه شكل گرفته، امروزه کارش به جایی رسیده كه در قافله‌ی مطالعه در آخر خط ایستاده است و بهره‌ی آن از میراث خویش و اندوخته‌های علمی جهان اندك است. تلاش اندیشمندان و متفکران دلسوز مسلمان نیز در نگارش كتاب و مقالات گوناگون در جهت دفاع از كیان اسلام و شناساندن چهره حقیقی اسلام، اگر با بی‌توجهی مردم به مطالعه همراه باشد، تماماً به هدر خواهد رفت و فرهنگ و تمدن بیگانه پیش از پیش خود را بر جامعه‌ی اسلامی تحمیل می‌كند. جامعه پیشرو علاوه بر اینكه نیازمند نویسندگان توانمند و اندیشمند است، نیازمند خوانندگان متفكر نیز می‌باشد.

بیایید از تاریخ پند بگیریم وخود را مسئول احساس كنیم و بجاى گرم نگه داشتن بازار مهلك دشمن، بازار آینده خویش را گرم و فروزان سازیم؟ چرا بجاى مراجعه به استریوها و خرید و تماشاى فیلم هاى مبتذل و منحرف كننده وقت خود را با مطالعه كتاب سپرى نكنیم؟ راستی چرا؟ بدان که کلید پیروزی و نصرت دوباره امت اسلام زنده کردن شعار «إقرأ: بخوان» است. بدون خواندن و مطالعه امکان قیام دوباره امت اسلام وجود ندارد. یکی از رهبران یهودی می‌گوید: «ما از مسلمانان نمی‌ترسیم چون نه می‌خوانند و نه مطالعه می‌کنند.» در حقیقت این یهودی دروغگو راست گفته است. چون امتی که نمی‌خواند امتی بی‌هیبت است و کسی از او هراسی ندارد.

برادر و خواهر مسلمانم! حداقل کاری که من و تو می‌توانیم انجام دهیم این است که از جایگاه انتقاد پایین بیاییم و ابتدا از خودمان شروع کنیم و همین حالا دست به کار مطالعه و کتابخوانی شویم و بیشتر از این فرصت‌ها را نسوزانیم، سپس خانواده و دوستان را نیز به این امر مهم تشویق و ترغیب کنیم و با خریدن کتاب و هدیه دادن کتاب زمینه مطالعه را در خانواده و دوستان ایجاد کنیم. ضعف مطالعه یكی از ضعف‌های كلیدی و سبب عقبگرد مسلمانان و گرفتاری آن‌ها در دام دشمنان است. در این شرایط نسل جوان مسلمان باید ابعاد این آسیب را بشناسد و بالا بردن میزان مطالعه و ترویج فرهنگ مطالعه را در اولویت برنامه‌ها‌ی خود قراردهد؛ یعنی هم خود وقتی مشخص از شبانه روز را به خواندن اختصاص دهد و هم زمینه‌ی این امر را برای دیگران به ویژه زنان فراهم كند.

امروزه فضای مناسبی برای مشاركت دینی زنان وجود ندارد، از این رو غالب زنان دیندار خانه نشین هستند و این بدین معناست كه پیام دینی به طور كامل و صحیح به آن‌ها نمی‌رسد. تلاش برای افزایش مطالعه زنان، تلاش برای آگاه سازی كسانی است كه تربیت نسل‌های آینده را بر عهده دارند، بنابراین باید شناخت صحیحی از دین و مفاهیم دینی داشته باشند. دینداری بدون مطالعه و خواندن و تحقیق در متون دینی یک دینداری و خداشناسی کور است: أَمَّنْ هُوَ قَانِتٌ آنَاءَ اللَّيْلِ سَاجِدًا وَقَائِمًا يَحْذَرُ الْآخِرَةَ وَيَرْجُو رَحْمَةَ رَبِّهِ ۗ قُلْ هَلْ يَسْتَوِي الَّذِينَ يَعْلَمُونَ وَالَّذِينَ لَا يَعْلَمُونَ [الزمر: 9] «آیا كسانی كه می‌دانند، با كسانی كه نمی‌دانند، برابر و یكسانند، (هرگز)؟!».

و رسول گرامیش می‌فرماید: «برتری عالم بر عابد، مانند برتری من بر كمترین شماست».

ادامه موضوع در قسمت بعدی