23. تفسیر سوره انعام - مکی و 165 آیه است.
خداوند متعال از حالت مشرکین و حاضر کردن آنها در کنار جهنّم خبر داده و میفرماید: وَلَوْ تَرَىٰ إِذْ وُقِفُوا عَلَى النَّارِ و اگر آنها را در کنار جهنم مشاهده کنی، آنگاه که نگاه داشته شدهاند تا توبیخ و سرزنش شوند، مسألهای هولناک و حالتی وحشتناک را خواهی دید. و آنها را میبینی که به کفر و فسق خود اعتراف کرده و آرزو میکنند که ای کاش به دنیا برگردانده شوند!
فَقَالُوا يَا لَيْتَنَا نُرَدُّ وَلَا نُكَذِّبَ بِآيَاتِ رَبِّنَا وَنَكُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ بَلْ بَدَا لَهُم مَّا كَانُوا يُخْفُونَ مِن قَبْلُ پس میگویند: کاش به دنیا برگردانده میشدیم، و آیات پروردگارمان را تکذیب نمیکردیم، و از مؤمنان میشدیم. و هر آنچه آنان از پیش پنهان میکردند برایشان آشکار میشود، زیرا آنها در دنیا میدانستند دروغگو هستند اما این مطالب را در وجود خود پنهان میکردند. و در بسیاری اوقات مکنونات دلشان آشکار میگردید اما اهداف فاسدی که داشتند آنان را باز میداشت و دلهایشان را از خیر منصرف میکرد. و آنها در آرزویی که میکنند دروغ میگویند.
و هدف آنان از این خیال پردازی و آرزوی پوچ این است که عذاب را از خویشتن دور نمایند. وَقَالُوا و منکرین رستاخیز گفتند: إِنْ هِيَ إِلَّا حَيَاتُنَا الدُّنْيَا زندگی ما فقط همین زندگی دنیا است. یعنی حقیقت و هدف از پدید آمدن ما جز زندگی دنیا چیزی دیگر نیست. وَمَا نَحْنُ بِمَبْعُوثِينَ و ما بر انگیخته نشده و زنده نمیگردیم.
این مـــرگ،