23. تفسیر سوره انعام - مکی و 165 آیه است.
خداوند متعال به پيامبرش صلی الله علیه وسلم ميفرمايد: قُل به مشرکين بگو به گونهای که برايشان روشن نماييد، و آنان را بر توحيد ملزم سازي: لِّمَن مَّا فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ آنچه در آسمانها و زمين است از آن ِ کيست؟ يعنی چه کسی آن را آفريده و مالک آن است و در آن تصرف مینمايد؟
قُل به آنان بگو: لِّلَّهِ از آن خدا است، و مشرکين به آن اقرار کرده و آن را انکار نميکنند، پس چرا اعتراف ميکنند که تنها خدا فرمانروا است، و تنها او به تدبير جهان ميپردازد، اما به توحيد او در الويت اعتراف نميکردند؟! كَتَبَ عَلَىٰ نَفْسِهِ الرَّحْمَةَ جهان بالا و پائين تحت فرمانروايی و تدبير اوست و رحمت و احسان خويش را بر آنان گسترانده و رحمت و منت او آنها را در برگرفته است. او بر خود مقرر نموده است که رحمتش بر خشمش غالب آيد، و نزد او بخشيدن از محروم کردن پسنديدهتر است و خداوند برای همه بندگان درهاي رحمت را گشوده است به شرطي که آنان به سبب گناهانشان درهاي رحمت را به روی خود نبندند، و آنان را بهسوی رحمت خويش فرا خوانده است مادامي که گناهان و عيبهايشان مانع رحمت الهی نشود.
لَيَجْمَعَنَّكُمْ إِلَىٰ يَوْمِ الْقِيَامَةِ لَا رَيْبَ فِيهِ بدون شک شما را در روز قيامت که هيچ شکي در وقوع آن نيست گرد ميآورد، و اين سوگندي است از جانب خدا و او راستگوترين خبردهندگانِ است. خداوند دلايل و حجتهایی را بر آمدن قيامت اقامه نموده است که آمدن آن را يقينی ميسازد، اما ستمگران همواره بر عناد و لجاجت خويش افزوده و قدرت خداوند را مبني بر زنده کردن مردم پس از مرگ انکار کرده و در نافرماني او فرو رفته، و بر کفر ورزيدن جرأت مينمايند. پس دنيا و آخرتشان را ضايع و تباه ساختهاند. بنابراين فرمود: الَّذِينَ خَسِرُوا أَنفُسَهُمْ فَهُمْ لَا يُؤْمِنُونَ آنان که خويشتن را تباه کردهاند ايمان نمیآورند.
این مـــرگ،