وَٱلتِّينِ وَٱلزَّيْتُونِ سوگند به انجير و زيتون، خداوند به اين دو درخت سوگند خورده است چون اين درختها و ميوه آنان منافع زيادي دارند و بيشتر در سرزمين شام هستند، جايي که عيسي بن مريم علیه السلام در آن به پيامبري برگزيده شد.

 وَطُورِ سِينِينَ طور سينا محل نبوت موسي علیه السلام است.

 وَهَـٰذَا ٱلْبَلَدِ ٱلْأَمِينِ و سوگند به شهر امين که مکّه‌ی مکرّمه محل نبوّت محمّد صلی الله علیه وسلم است. پس پروردگار متعال به اين اماکن مقدس که آن را برگزيده و برترين پيامبران در آن مبعوث شده‌اند سوگند ياد کرده است.

 لَقَدْ خَلَقْنَا ٱلْإِنسَـٰنَ فِىٓ أَحْسَنِ تَقْوِيمٍۢ آنچه که خداوند براي آن سوگند خورده اين است که انسان را در آفرينشي کامل و با اعضاي متناسب و قامتي راست آفريده است و انسان هيچ چيزي از نيازهاي ظاهري و باطني را از دست نداده است.

 ثُمَّ رَدَدْنَـٰهُ أَسْفَلَ سَـٰفِلِينَ با وجود اين نعمت‌هاي بزرگ که شکر آن بايد گزارده شود بيشتر مردم از شکرگزاري براي خداوند که اين همه نعمت را (به آنان) داده است اعراض مي‌کنند و به بازي و سرگرمي مشغولند و فرومايه‌ترین چيزها و رفتارها را براي خود مي‌پسندند. پس در نتيجه خداوند آن‌ها را در پائين‌ترین طبقه‌ی دوزخ که محل گناهکاران است و در برابر پروردگارشان سرکشي کرده‌اند قرار مي‌دهد.

مگر کسي‌که خداوند بر او منت گذارده و به او توفيق ايمان و عمل صالح و اخلاق درست بدهد. إِلَّا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَعَمِلُوا۟ ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ فَلَهُمْ أَجْرٌ غَيْرُ مَمْنُونٍۢ پس آنان پاداشي پايان ناپذير دارند، بلکه لذت‌ها و شادي‌هاي آنان فراوان و نعمت‌هاي آن‌ها زياد و هميشگي است و از بين نخواهدرفت.

 فَمَا يُكَذِّبُكَ بَعْدُ بِٱلدِّينِ اي انسان! چه چيزي تو را وادار مي‌کند که روز جزا را تکذيب کني؟ حال آن که بسياري از نشانه‌هاي خداوند را که مايه يقين تو مي‌باشند مشاهده کرده‌اي و چيزهاي زيادي از نعمت خدا را ديده‌اي که ايجاب مي‌کند تا نعمت‌هاي او را ناسپاسي نکني.

 أَلَيْسَ ٱللَّهُ بِأَحْكَمِ ٱلْحَـٰكِمِينَ پس آيا حکمت خدا اقتضا مي‌نمايد که مردم را بيهوده رها کند و امر و نهي نشوند و سزا و پاداش نبينند؟! يا کسي که انسان را در مراحل مختلف آفريده است و به او نعمت‌ها و خير و نيکي فراوان و بي‌شمار بخشيده و او را خير و نيکي فراوان و بي‌شمار بخشيده و او را به سراي جاودانگي و هدف نهايي‌اش برخواهد گرداند؟!

پايان تفسير سوره‌ تين