31. تفسیر سوره انفال - مدنی و 75 آیه است.
خداوند متعال بندگان مؤمن خویش را به آنچه که ایمان از آنان میخواهد فرمان میدهد، و آن اجابت کردن خدا و پیامبر است. یعنی تسلیم شدن در برابر آنچه که آنان بدان دستور داده شدهاند، و شتافتن بهسوی انجام فرمان آنان، و دعوت نمودن بهسوی آن، و پرهیز کردن از آنچه آنان از آن نهی کردهاند، و نیز بازداشتن دیگران از ارتکاب خلاف امر آنان.
إِذَا دَعَاكُمْ لِمَا يُحْيِيكُمْ وقتی شما را بهسوی چیزی فرا خواندند که به شما زندگی میبخشد. صفت «حیات بخشی» ملازم و همراه تمامی دستوراتی است که خداوند و پیامبرش مردم را بهسوی آن فراخواندهاند. نیز این بخش از آیه بیانگر فایده و حکمت دستورات آنان است. زیرا حیات قلب و روح در عبودیت و بندگی خداوند متعال و انجام دادن اوامر خدا و پیامبرش است. سپس مردم را از عدم پذیرش فرمان خدا و پیامبر برحذر داشت و فرمود: وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ يَحُولُ بَيْنَ الْمَرْءِ وَقَلْبِهِ و بدانید که خداوند بین شخص و قلبش حائل میگردد. پس بپرهیزید از اینکه فرمان خدا را در همان بار نخست که نزد شما میآید رد کنید، چون اگر آن را رد کنید و سپس بخواهید آن را انجام دهید خداوند شما را از آن دور میدارد، و دلهایتان دگرگون میشود.
زیرا خداوند بین شخص و قلبش حایل میشود، و دلها را به هر سو که بخواهد میگرداند، پس بنده همیشه باید این دعا را بخواند: «یا مُقَلِّبَ الْقُلُوبِ ثَبِّتْ قَلْبِى عَلَى دِینِكَ، یا مُصَرِّفَ الْقُلُوبِ ، اِصرفِ قَلْبِی عَلَى طَاعَتِكَ» «ای گرداننده دلها! دلم را بر دین خودت استوار و ثابت بگردان. ای گرداننده دلها! دلم را بهسوی اطاعت خویش بگردان». وَأَنَّهُ إِلَيْهِ تُحْشَرُونَ و بدانید که شما در روز قیامت که هیچ شکی در وقوع آن نیست در پیشگاه او گرد آورده میشوید، پس نیکوکار را به خاطر کار نیکش پاداش میدهد، و گناه کار را به خاطر سرپیچی از فرمانش سزا میدهد.
وَاتَّقُوا فِتْنَةً لَّا تُصِيبَنَّ الَّذِينَ ظَلَمُوا مِنكُمْ خَاصَّةً و از فتنه و بلایی بترسید که فقط به ستمکاران نمیرسد، بلکه دامان ستمگر و غیر ستمگر را میگیرد، و این زمانی است که ظلم و ستم رواج پیدا کند، و کسی درصدد تغییر آن برنیاید، پس در این صورت عذاب خدا انجام دهنده و غیر او را در بر میگیرد. ولی در صورتی که از منکر نهی شود، و اهل شر و فساد قلع و قمع گردند، و به آنان اجازه داده نشود که به گناه و ستم بپردازند، آدمی از این تهدید شدید در امان خواهد ماند. وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقَابِ و بدانید خداوند کسی را که خود را در معرض ناخشنودی او قرار دهد، و از خشنودی وی دوری کند، سخت کیفر میدهد.
این مـــرگ،