56. تفسیر سوره مریم - مدنی و 98 آیه است.
کسی که این صفتها را دارا بود، عیسی پسر مریم است و هیچ شک و تردیدی در آن نیست، بلکه سخنی راستین و کلام خداست که از آن راستتر سخنی وجود ندارد، و گفتهای نیکوتر از آن وجود ندارد. پس خبر یقینی و واقعی در مورد عیسی این است و آنچه در مورد وی گفته شده و با این مخالف است، قطعاً باطل و پوچ میباشد، و شک و شبههای است که ناآگاهانه بر زبان رانده میشود. بنابراین فرود: الَّذِي فِيهِ يَمْتَرُونَ که در آن تردید میکنند، و با تخمین و شک خود مجادله مینمایند، پس برخی میگویند: عیسی خداست، یا پسر خداست یا سومین سه تاست. پاک است خداوند از دروغ پردازی و تهمت آنها.
مَا كَانَ لِلَّهِ أَن يَتَّخِذَ مِن وَلَدٍ شایسته و سزاوار خداوند نیست که فرزندی داشته باشد، چون این غیر ممکن است، زیرا او بینیاز و ستوده، و مالک همۀ هستی است. پس چگونه کسی از بندگان و مملوکهای خود را به فرزندی میگیرد؟
سُبْحَانَهُ خداوند پاک و منزه است از داشتن فرزند و عیب، إِذَا قَضَىٰ أَمْرًا هرگاه ارادۀ پدید آوردن چیزی و انجام هیچ کاری برایش ناممکن و دشوار نیست، فَإِنَّمَا يَقُولُ لَهُ كُن فَيَكُونُ بلکه به آن میگوید: پدید آی، و آن پدید میآید، پس وقتی تقدیر و خواست او در عالم بالا و پایین نافذ و جاری است چگونه فرزندی خواهد داشت؟ پس وقتی او چنین است که هرگاه پدید آوردن چیزی را اراده نماید و به آن بگوید: كُن فَيَكُونُ چگونه به وجود آوردن عیسی بدون پدر بعید محسوب میشود؟
پس عیسی خبر داد که او نیز همانند سایر بندگان تحت پرورش خداوند میباشد، و گفت: وَإِنَّ اللَّهَ رَبِّي وَرَبُّكُمْ خداوندی که ما را آفریده و صورتگری نموده و تدبیر او در ما نافذ است، و تقدیرش ما را میچرخاند، پروردگار من و پروردگار شماست. فَاعْبُدُوهُ پس عبادت را تنها برای او انجام دهید، و در رجوع و انابت بهسوی او بکوشید. و این اقرار به توحید ربوبیت و توحید الوهیت است. و با توحید ربوبیت بر توحید الوهیت استدلال نمود، بنابراین گفت: هَٰذَا صِرَاطٌ مُّسْتَقِيمٌ این است راه راست. یعنی راه درست و میانه که انسان را به خدا میرساند، چون این راه، راه پیامبران و پیروانش میباشد و غیر از این راه، گمراهی است.
این مـــرگ،