92. تفسیر سوره فتح - مدنی و 29 آیه است.
وقتی باز پس ماندگان و کسانی را که در جنگ شرکت نکردهاند یادآور شد و آنها را مذّمت کرد، بیان داشت که یکی از کیفرهای دنیوی آنان این است که پیامبر صلی الله علیه وسلم و یارانش هرگاه برای به دست آوردن غنیمتهایی بروند که جنگی در آن نیست از آنها میخواهند که همراهشان بیرون روند تا آنان را از غنیمت شریک سازند، و میگویند: ذَرُونَا نَتَّبِعْكُمْ ۖ يُرِيدُونَ أَن يُبَدِّلُوا كَلَامَ اللَّهِ بگذارید ما هم همراه شما شویم. با این کار میخ واهند وعده و سخن خداوند را دگرگون سازند که خداوند به کیفر و عذابشان حکم کرده و بهطور تشریعی و تقدیری این غنیمتها را به اصحاب مختص گردانده است.
قُل لَّن تَتَّبِعُونَا كَذَٰلِكُمْ قَالَ اللَّهُ مِن قَبْلُ به آنان بگو: هرگز همراه ما نخواهید شد، پروردگارتان پیش از این چنین گفته است که شما به سبب جنایتهایی که بر خود کرده اید و این که جنگیدن در راه خدا را در مرحلهی اوّل ترک کرده اید از غنیمتها محروم هستید. فَسَيَقُولُونَ آنها که از همراه شدن و بیرون رفتن با مؤمنان منع شدهاند در پاسخ این سخن خواهند گفت: بَلْ تَحْسُدُونَنَا نه چنین نیست، بلکه شما نسبت به ما حسد میورزید و نمیخواهید از غنیمتها بهرهمند شویم. و اگر میفهمیدند، میدانستند که محرومیتشان به سبب عصیانشان است، و گناهان هم کیفرهایی دنیوی و هم کیفرهایی دینی دارند. بنابراین فرمود: بَلْ كَانُوا لَا يَفْقَهُونَ إِلَّا قَلِيلًا بلکه آنان جز اندکی در نمییافتند.
این مـــرگ،