سوم: ستایشی که از تدبر کننده در قرآن و تأثیر گرفته از آن وجود دارد:

آیات بسیاری درباره ستایش از کسانی که از کلام الله عزوجل تاثیر می‌گیرند وجود دارد که در لابه­لای خودشان اشکال و احوال گوناگونی برای تدبر در قرآن و تأثیر از آن حمل می­کنند. از آنها کلام سبحانه و تعالی می باشد که می­فرماید: «مؤمنان تنها کسانی هستند که چون الله یاد شود، قلبهایشان ترسان گردد و چون آیاتش برای آنان خوانده شود بر ایمانشان افزوده می­گردد و بر پروردگارشان توکل می‌کنند * کسانی که نماز می­گذارند و از آنچه به آنان روزی داده­ایم انفاق می­کنند * اینان به راستی مؤمنند. [و] در نزد پروردگارشان درجات و آمرزش و رزقی ارزشمند دارند». [الأنفال: 4 – 2]. 

و همچنین سبحانه و تعالی فرموده است: «بگو: خواه به آن ایمان آورید یا نیاورید، بی­گمان دانش یافتگانِ پیش از آن – چون بر آنان خوانده می­شود – بر چهره­ها سجده کنان [بر زمین]می‌افتند. * و می­گویند: پاک و منزه است پروردگارمان. به راستی وعده­ی پروردگارمان انجام یافتنی است * و بر چهره­هایشان گریه­کنان [بر زمین] می­افتند و [قرآن] به فروتنی آنها می‌افزاید». [الإسراء: 109-107]. این افراد در نتیجه تأثیر گرفتن از پندهای قرآن به گریه افتاده و خشوعشان زیاد می­شود، و هر اندازه که بیشتر قرآن می­شنوند، خشوع آنها بیشتر می­شود، بدین معنی که قلبهای آنها نرم­تر شده واشک بر روی چشمانشان بیشتر می‌شود.

و سبحانه و تعالی می‌فرماید: «خداوند بهترین سخن را نازل کرده است. کتابی همگون [و] مشتملِ بر مکررات. پوستهای آنان که از پروردگار می­ترسند از [شنیدن] آن به لزره می­افتد. آنگاه پوستها و قلبهایشان با یاد الله نرم می­شود * این هدایت الله است که توسط آن هر که را بخواهد هدایت می­کند و کسی که الله او را گمراه کند هدایت کننده­ای نمی­یابد». [الزمر: ٢٣].

و همچنین: «چون آیات رحمن بر آنان خوانده می­شود به سجده و گریه می­افتادند»؛ [مریم: ٥٨]. و همچنین سبحانه و تعالی می‌فرماید: «و کسانی که وقتی با آیات پروردگارشان یادآوری می­شوند بر آن کر کور [به سجده] نیافتند». [الفرقان: ٧٣]. «احوال آنان – یعنی رسول الله صلی الله علیه وسلم و اصحابش رضی الله عنهم اجمعین– هنگام شنیدن اندرزهای [قرآن] اینگونه بود: شناخت الله و گریه­ی ناشی از ترس الله؛ و از این رو بود که الله احوال اهل معرفت را هنگام شنیدن ذکر الله و تلاوت کتابش اینگونه بیان می‌فرماید: «و چون آنچه را که بسوی رسول فرو فرستاده شده است، بشنوند، چشمهایشان به سبب آنچه از حق یافته­اند را می­بینی که اشک ریزان می­شود. [و] می‌گویند:پروردگارا ایمان آورده­ایم، پس ما را در زمره­­ی گواه­دهندگان بنویس». [المائدة: ٨٣]. و حکایت وضع و حال آنها اینگونه بود... پس پیروی می­کند، پیروی کند.

ادامه موضوع در قسمت بعدی . . .