103. تفسیر سوره حشر - مدنی و 24 آيه است.
اين آيات کريمه مشتمل بر بسياري از نامهاي نيکوي خداوند و صفات والاي او هستند. پس خداوند خبرداد که معبود به حقّ و راستين تنها اوست، خدايي که هيچ معبود به حقّي جز او نيست. و اين به خاطر کمال و احسان فراگير و تدبير فراگيرش ميباشدو هر معبودي غير از او باطل و پوچ است و سزاوار ذرّهاي از عبادت و پرستش نميباشد، چون ناتوان و ناقص است و براي خودش اختيار کوچکترین سود و زياني را ندارد.
سپس خودش را به علم و آگاهي فراگير توصيف نمود که به آنچه از نگاه مخلوق پنهان است و آنچه که مخلوق مشاهده ميکنند آگاه و داناست. و خويشتن را به رحمت فراگيرش که همه چيز را در بر گرفته است، و اينکه رحمت او به هر موجود زندهاي ميرسد توصيف نمود.
سپس اين را بيان داشت که او معبود همه است، و تنها او معبود به حقّ است و او صاحب و پادشاه همه هستي است. پس جهان بالا و پايين همه مملوک خدا هستند و همه به او نيازمندند و تحت تدبير او قرار دارند.
الْقُدُّوسُ السَّلَامُ خداوند منّزه و سالم از هر عيب و نقص ميباشد، و خداوند بزرگ و داراي مجد و عظمت است، چون «قدّوس» بر پاک بودن از هر عيب و نقصي و بر عظمت خداوند در صفات و شکوهش دلالت مينمايد. الْمُؤْمِنُ خداوندي که پيامبرانش را به وسيله معجزات روشن و دلايل قاطع و حجّتهاي واضح تصديق مينمايد. الْعَزِيزُ توانمند است و هرگز مغلوب نميشود و کسي نميتواند جلوي او را بگيرد، بلکه او بر همه چيز چيره است و همه چيز در برابر او فروتن است.
الْجَبَّارُ خداوند جبار و چيره که درهمه بندگان چيره است و همه آفريدهها در برابر او مغلوب و فروتناند. خداوندي که شکست خورده را جبران مينمايد و فقير را توانگر ميکند. الْمُتَكَبِّرُ خداوندي که داراي کبريا و عظمت است و از همه عيبها و ستمها پاک است. سُبْحَانَ اللَّهِ عَمَّا يُشْرِكُونَ پاک است خداوند از آنچه انباز او ميکنند. و اين منّزه قرار دادن خداوند از همه چيزهايياست که مشرکان او را بدان وصف کردهاند.
هُوَ اللَّهُ الْخَالِقُ الْبَارِئُ الْمُصَوِّرُ اوست خداوند، آفرينندة همه مخلوقات وتصويرگر همه تصويرها. و اين نامهاي نيکو: «خالق» و «باريء» و «مصور» به صفات «خلق» و «تدبير» و «تقدير» تعلق دارند که صفاتي مختص به خداوند ميباشند و هیچکس در آنها با خدا شريک نيست.
لَهُ الْأَسْمَاءُ الْحُسْنَىٰ او نامهاي نيک دارد، نامهاي زياد و بيشماري دارد که کسي جز او (تعداد آنها را) نميداند، با وجود اين همه نامهاي او نيک هستند، يعني داراي صفات کمال ميباشند، بلکه بر کاملترین بزرگترین صفتها دلالت مينمايند و به هيچ صورت در آن عيب و نقصي نيست.
و از نيک بودنشان اين است که خداوند آن نامها را دوست ميدارد و هرکس آنها را دوست بدارد او را نيز دوست ميدارد و ميپسندد، نيز دوست دارد که بندگان، او را با اين نامها فرا بخوانند و نيازهايشان را از او بطلبند. و از کمال خداوند و برخورداري او از نامهاي نيک و صفات والاي او اين است که همه آنچه در آسمانها و زمين هستند همواره به او نيازمندند و او را به پاکي ميستايند و نيازهايشان را از او ميخواهند. پس، هر آنچه را که لطف خويش به آنان ميدهد. وَهُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ و او توانمند ِ با حکمت است، هرچه بخواهد ميشود و هيچ چيزي جز بر اساس حکمت و مصلحتي انجام نمييابد.
پايان تفسير سوره حشر
این مـــرگ،