116. تفسیر سوره جن - مکی و 28 آیه است.
اگر آنها از تو پرسيدند و گفتند: مَتَىٰ هَٰذَا الْوَعْدُ إِن كُنتُمْ صَادِقِينَ [الملک:۲۵، یس:۴۸، سبأ:۲۹، النمل:۷۱، الانبیاء:۳۸، یونس:۴۸] «اين وعده کي خواهد بود اگر راست ميگوييد؟». به آنها بگو: إِنْ أَدْرِي أَقَرِيبٌ مَّا تُوعَدُونَ أَمْ يَجْعَلُ لَهُ رَبِّي أَمَدًا نميدانم آيا آنچه وعده داده ميشويد نزديک است يا پروردگارم زماني طولاني براي آن مّقرر ميدارد؟ و آن زمان نزد خداوند مشخص است.
عَالِمُ الْغَيْبِ فَلَا يُظْهِرُ عَلَىٰ غَيْبِهِ أَحَدًا خداوند داناي پنهان است و هيچ کسي از مردم را برغيب خود آگاه نميسازد بلکه فقط خداوند به راز دلها و اسرار پنهاني آگاه است. إِلَّا مَنِ ارْتَضَىٰ مِن رَّسُولٍ مگر کساني را از رسولاني که خود بپسندد، پس او را به آنچه که حکمتش اقتضا نمايد خبر ميدهد. چون پيامبران مانند ديگران نيستند و خداوند آنها را با چيزهايي کمک کرده که هیچکس از مردم را چنان چيزي نداده است و آنچه را که خداوند به آنها وحي نموده حفاظت مينمايد تا آن را به صورت واقعي برسانند بدون از آن که شيطانهايي نزديک او گردند و چيزي را به وحي اضافه کنند يا از آن بکاهند. بنابراين فرمود: فَإِنَّهُ يَسْلُكُ مِن بَيْنِ يَدَيْهِ وَمِنْ خَلْفِهِ رَصَدًا و از ميان فرشتگان محافظان و نگهباناني در پيش و پس او روان ميدارد.
لِّيَعْلَمَ أَن قَدْ أَبْلَغُوا رِسَالَاتِ رَبِّهِمْ تا با اين کار پيامبر بداند که پيامبران با اسبابي که خداوند برايشان فراهم کرده است پيامهاي او را رساندهاند. وَأَحَاطَ بِمَا لَدَيْهِمْ و خداوند به آنچه در نزد آنان است و آنچه پنهان يا آشکار داشته احاطه دارد. وَأَحْصَىٰ كُلَّ شَيْءٍ عَدَدًا و هر چيزي را برشمرده است.
در اين سوره چند فايده به شرح ذيل وجود دارد:
1- جن وجود حقيقي دارد و آنها امر و نهي شدهاند و طبق اعمالشان جزا و سزا ميبينند همان طور که به صراحت در اين سوره بيان شده است.
2- پيامبر خدا صلی الله علیه وسلم همانطور که بهسوی انسان مبعوث شده بهسوی جنها نيز فرستاده شده است، و خداوند گروهي از جنها را بهسوی او فرستاد تا آنچه را که بر او وحي ميشود بشنوند و به قوم خود بودند.
3- هوشمندي جنها و شناخت حق و اين که آنچه آنها را بهسوی ايمان پيش برد اين بود که آنها به طور قطع دريافتند که قرآن (کتاب) هدايت است. نيز از اين آيات برميآيد که جنها در تعامل با خداوند بسيار مودب هستند.
4- توّجه خداوند به پيامبرش و محافظت از آنچه پيامبر از سوي خدا آورده است. در آغاز مژدههاي نبوت پيامبر، آسمان به وسيله ستارگان محافظت ميشد و شياطين از کمينگاههاي خود گريختند، امّا خداوند با نبوت پيامبر آنرا اندازه گيري نمود. و خداوند خير و هدايت را براي اهل زمين اراده کرد و خواست که دين و شريعت و معرفت خويش را در زمين آشکار گرداند که به وسيلهی آن دلهاتر و تازه ميشوند و خردمندان شاد ميگردند و شعائر اسلام آشکار ميشود و بتها ريشه کن و نابود ميگردند.
5- شدت علاقمندي جنها به گوش فرا دادن به پيامبر و ازدحام آنها پيرامون او.
6- اين سوره مشتمل به امر به توحيد و نهي از شرک است. و بيان شده که هيچ مخلوقي سزاوار ذرّهاي پرستش نيست چون پيامبر صلی الله علیه وسلم که وقتي اختيار هيچ سود و زياني را براي کسي، بلکه براي خودش نيز ندارد معلوم است که مردم همه اينگونه هستند. پس اشتباه و ستم است که چنين کسي معبود قرار داده شود.
7- علوم غيب و پنهان را فقط خدا ميداند، و هيچ کسي از مخلوقات آن را نميداند مگر کسي که خداوند او را برگزيند و چيزي از علم غيب را به او بدهد.
پايان تفسير سوره جن
این مـــرگ،