81. تفسیر سوره صافات - مکی و 182 آیه است.
وقتی که در روز قیامت حاضر شوند و آنچه را تکذیب میکنند مشاهده نمایند و آنچه را که مسخره میکنند ببینند، آن گاه دستور داده میشود تا اینها را به جهنّم ببرند، جهنّمی که آن را دروغ میانگاشتند. پس گفته میشود: بَلْ هُمُ الْيَوْمَ مُسْتَسْلِمُونَ کسانی را که با کفر ورزیدن و ارتکاب شرک و گناهان بر خود ستم کردهاند، وَأَزْوَاجَهُمْ و همکیشانشان را که اعمالشان از نوع اعمال آنهاست اهل هر نوع معصیتی با هم جمع میشوند، وَمَا كَانُوا يَعْبُدُونَ مِن دُونِ اللَّهِ و همتایانی را که ستمکاران ادعا میکردند که گویا آنها شریک خدا هستند بهجای خدا پرستش میکردند، همه را جمع آوری کنید، فَاهْدُوهُمْ إِلَىٰ صِرَاطِ الْجَحِيمِ آنگاه آنان را به راه جهنّم رهنمون شوید. یعنی با درشتی و سختی آنها را بهسوی جهنّم حرکت دهید.
و بعد از آن که مقرّر گردید که به جهّنم بروند، و میدانند که آنها اهل سرای هلاکت هستند، گفته میشود: وَقِفُوهُمْ قبل از این که آنان را به جهنّم برسانید آنها را نگاه دارید، إِنَّهُم مَّسْئُولُونَ زیرا بیگمان آنها از چیزی که در دنیا دروغش میپنداشتند باید مورد پرسش قرار گیرند تا دروغگویی و رسوایی آنها برای همهی مردم آشکار گردد.
پس به آنها گفته میشود: مَا لَكُمْ لَا تَنَاصَرُونَ امروز چه بر سر شما آمده است که یکدیگر را یاری نمیکنید، بعد از آن که در دنیا ادعا نمودید معبودهایتان عذاب را از شما دفع خواهند کرد و به فریادتان میرسند و برای شما در نزد خدا شفاعت خواهند کرد؟ آنها به این سوال پاسخ نمیدهند، چون ذلّت و خواری آنها را فرا گرفته است و در برابر عذاب جهنّم تسلیم شدهاند، و دچارترس و سرافکندگی و ناامیدی گشتهاند، پس سخن نمیگویند. بنابراین فرمود: بَلْ هُمُ الْيَوْمَ مُسْتَسْلِمُونَ بلکه آنها در این روز کاملا مطیع و خوارند و هریک تسلیم است و یاوری ندارد.
این مـــرگ،