در اينجا خداوند به نشانه‌هاي شب سوگند خورده است، به شفق که باقيمانده نور و روشنايي خورشيد و آغازگر شب است. وَاللَّيْلِ وَمَا وَسَقَ سوگند به شب و همه آنچه از حيوانات و غيره که فرا مي‌گيرد. وَالْقَمَرِ إِذَا اتَّسَقَ سوگند به ماه چون کامل مي‌شود. خداوند به ماه ـ در حالت کامل بودنش ـ قسم ياد مي‌کند، زيرا در اين حالت صورت و ظاهر آن از بقيه‌ی حالت‌هايش زيباتر است و منافعش نيز بيشتر است. و آنچه که بر آن قسم ياد شده عبارت است از لَتَرْكَبُنَّ طَبَقًا عَن طَبَقٍ شما اي انسان‌ها! مراحل و حالات مختلفي را طي مي‌کنيد، از نطفه به خوني بسته و از خون بسته به تکه‌اي گوشت تبديل مي‌شويد تا اين که روح در شما دميده مي‌گردد.

سپس دوران نوزادي و بعد دوران کودکي را پشت سر مي‌گذرانيد سپس به سن تکليف و امر و نهي مي‌رسيد. و سپس خواهيد مرد و بعد از مرگ زنده مي‌شويد و سزا و جزاي اعمال خود را خواهيد ديد. اين مراحل مختلفي است که بر انسان مي‌گذ رد و اين مراحل دال بر اين است که تنها خداوند معبود و يکتاست و او طبق حکمت و رحمت خويش به تدبير بندگان مي‌پردازد، و بنده نيازمند و ناتوان است و تحت تدبير خداوندِ تواناي مهربان قرار دارد.

با وجود اين بسياري از مردم ايمان نمي‌آورند و هنگامي‌که قرآن بر آنان خوانده شود کرنش نمي‌کنند و از اوامر و نواهي قرآن اطاعت نمي‌کنند. بَلِ الَّذِينَ كَفَرُوا يُكَذِّبُونَ بلکه کافران تکذيب مي‌کنند. يعني بعد از آن که حق برايشان روش شده است با آن مخالفت مي‌کنند.

پس ايمان نياوردن اين‌ها و اطاعت نکردنشان از قرآن چيز عجيبي نيست چون کسي که حق را از روي عناد تکذيب مي‌کند چاره‌اي براي هدايتش نيست.

وَاللَّهُ أَعْلَمُ بِمَا يُوعُونَ و خداوند رازهايي را که ايشان پنهان مي‌دارند بهتر مي‌داند و به کارهاي پنهان و آشکارشان آگاه است و آنان را به سزاي اعمالشان مي‌رساند. بنابراين فرمود:

فَبَشِّرْهُم بِعَذَابٍ أَلِيمٍ بشارت بدان جهت بشارت ناميده شده است چون آثار آن در پوست و چهره نمايان مي‌گردد. اين است حالت بيش‌تر مردم، قرآن را تکذيب مي‌کنند و به آن ايمان نمي‌آورند.

إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَهُمْ أَجْرٌ غَيْرُ مَمْنُونٍ اما برخي از مردم هستند که خداوند آن‌ها را هدايت کرده است. پس ايشان به خدا ايمان آورده و آنچه را که پيامبران آورده‌اند پذيرفته‌اند. پس ايمان آورده و کارهاي شايسته انجام داده‌اند و ايشان پاداشي پايان ناپذير دارند بلکه پاداش آن‌ها هميشگي است و آن چيزهايي است که هيچ چشمي تاکنون آن‌ها را نديده و هيچ گوشي اخبار آن‌را نشنيده و تصوّر آن به دل هيچ انساني خطور نکرده است.

 پايان تفسير سوره‌ انشقاق