62. ترجمه و تفسیر سوره حج - مکی و 78 آیه است.
آنچه از تعظیم و بزرگداشت مقدسات و شعایر خداوند برایتان بیان نمودیم بیانگر تقوای دلهاست. و منظور از «شعائر» علامات و نشانههای ظاهری دین است، و برخی از آن عبارت است از همهی دستورات حج. همچنانكه خداوند متعال فرموده است: إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِن شَعَائِرِ اللَّهِ [البقرة: 158]. همانا صفا و مروه از شعایر خداوند میباشند، و قربانیها نیز از شعایر الهی هستند، و پیشتر گذشت كه تعظیم شعایر الهی به معنی بزرگداشت و محترم قرار دادن آن و انجام دادن آن و كامل نمودن آن به بهترین وجهی است كه انسان توانایی آن را دارد.
یكی از شعایر الهی قربانی است، و تعظیم و بزرگداشت آن عبارت است از اینكه با حیوان قربانی به خوبی و نیكی رفتار شود، چاق كرده شود، و از هر جهت بدون عیب و كامل باشد. پس بزرگداشت و تعظیم شعایر خداوند از پرهیزگاری دلهاست، و از آن سرچشمه میگیرد، و هر كس آن را بزرگ و محترم بدارد بیانگر آن است كه او پرهیزگار است و ایمان درستی دارد، چون بزرگداشت و محترم داشتن شعایر الهی برخاسته از بزرگداشت و تعظیم خداوند است.
لَكُمْ فِيهَا مَنَافِعُ برایتان در حیوانات قربانی منافعی هست. این در قربانیهایی از قبیل شتر و غیره است كه حجاج همراه با خود میبرند و از آنها سود میبرند، سوار آنها شده و شیرشان را میدوشند. نیز به روشهای دیگری از آنها سود میبرند كه برایشان زیانی ندارد. إِلَىٰ أَجَلٍ مُّسَمًّى (منافعی وجود دارد) تا مدتی معین، و آن زمان ذبح است، وقتی كه به مَحِلُّهَا قربانگاهش برسد، و آن الْبَيْتِ الْعَتِيقِ خانهقدیمی و گرامی كعبه است. یعنی تمام حرم، متی و دیگر جاهها محل قربانی است. و چون قرانی ذبح شوئد از آن بخورند و به بینوایان مستمند نیز بخورانند.
این مـــرگ،