به همین جهت از حالات آن روز بزرگ، و پاداش و سزای آن سخن به میان آورده و فرمود: وَأُزْلِفَتِ الْجَنَّةُ لِلْمُتَّقِينَ بهشت برای كسانی كه از پروردگارشان پروا داشته‌اند نزدیك است، كسانی كه دستورات خداوند را به جای آورده، و از آنچه او نهی كرده دوری نموده، و از ناخشنودی و عذاب وی پرهیز كرده‌اند.

وَبُرِّزَتِ الْجَحِيمُ و جهنم برای گمراهان آشكار می‌شود، و با همه عذابی كه در آن وجود دارد برایشان آماده می‌گردد. لِلْغَاوِينَ كسانی كه از فرمان الهی سرپیچی كرده و مرتكب كارهای حرام شده و پیامبرانش را تكذیب كرده و حقی را كه پیامبران آورده‌اند رد می‌كنند. و به آنان گفته می‌شود: أَيْنَ مَا كُنتُمْ تَعْبُدُونَ مِن دُونِ اللَّهِ هَلْ يَنصُرُونَكُمْ أَوْ يَنتَصِرُونَ كجایند معبودانی كه به جای خدا پرستش می‌كردید، آیا شما را كمك می‌كنند، یا خود را یاری می‌دهند؟! یعنی نمی‌توانند هیچ یك از این كارها را بكنند، و دروغ و رسوایی آنها آشكار می‌شود، و زیانمندی و ضرر و خواری و رسوایی و پشیمانی‌شان آشكار می‌گردد، و تلاش آنها بیهوده و بی‌نتیجه می‌ماند. پس معبودانی كه عبادت می‌شدند و گمراهانی كه آنها را عبادت می‌كردند همه در جهنم انداخته می‌شوند.

و لشكریان شیطان از قبیل انسان‌ها و جن‌هایی كه شیطان آنها را به‌سوی گناهان و شرك ورزیدن و ایمان نیاوردن می‌كشاند و بر آنها مسلط می‌گردد و در نتیجه از دعوتگران راه شیطان می‌شوند و در راستای خشنودی شیطان تلاش می‌نمایند و مردم را به اطاعت از شیطان فرا می‌خوانند و دیگران از آنان تقلید می‌كنند، قَالُوا لشكریان گمراه شیطان به بت‌هایی كه عبادت می‌كردند، می‌گویند: ‌تَاللَّهِ إِن كُنَّا لَفِي ضَلَالٍ مُّبِينٍ إِذْ نُسَوِّيكُم بِرَبِّ الْعَالَمِينَ سوگند به خدا كه ما در گمراهی آشكاری بودیم، چرا كه شما را در عبادت و محبت و ترس و امید با خدا برابر می‌داشتیم، و همانطور كه خدا را می‌خواندیم، شما را هم به فریاد می‌طلبیدیم.

 پس در این هنگام گمراهی‌اشان برای آنها آشكار می‌گردد، و به گناه خود اعتراف می‌كنند. و خداوند در كیفر آنان عادلانه رفتار می‌كند، و كیفر و سزای آنها به جاست. و آنها معبودان و بت‌ها را فقط در عبادت و پرستش با خداوند برابر می‌دانستند نه در آفرینش، چون می‌گویند: بِرَبِّ الْعَالَمِينَ با پروردگار جهانیان پس آنها اقرار می‌نمایند كه خداوند پروردگار همه جهانیان است، كه بت‌هایشان نیز از زمره جهانیان‌اند.

وَمَا أَضَلَّنَا إِلَّا الْمُجْرِمُونَ یعنی گناهكاران و پیشوایان گمراهی ما را گمراه كردند و به فساد و تباهی كشاندند و مردم را به‌سوی آتش جهنم فرا خواندند. فَمَا لَنَا مِن شَافِعِينَ اینك ما هیچ شفاعت كننده‌ای نداریم كه برای ما شفاعت كند و ما را از عذاب خدا نجات بدهد.

وَلَا صَدِيقٍ حَمِيمٍ و هیچ دوست نزدیك و مهربان و صمیمی نداریم كه كوچكترین فایده‌ای به ما برساند، آن‌طور كه در دنیا دوستان صمیمی آدیم را یاری می‌كنند. پس آنها از هر خیری ناامید شده، و به سزای كارهایی كه انجام داده‌اند گرفتار می‌شوند، آرزو می‌كنند كه به دنیا بازگردند تا كارهای شایسته انجام دهند.

فَلَوْ أَنَّ لَنَا كَرَّةً ای كاش یك بار به دنیا برگردانده می‌شدیم! فَنَكُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ تا از زمره مؤمنان گشته و از عذاب نجات یافته و سزاوار پاداش شویم. اما بعید است، و آنها راهی به آنچه می‌خواهند ندارند، و هر دری به روی آنان بسته شده است. إِنَّ فِي ذَٰلِكَ بی‌گمان در آنچه برای شما بیان و توصیف نمودیم، لَآيَةً نشانه و پندی است برای شما وَمَا كَانَ أَكْثَرُهُم مُّؤْمِنِينَ اما با وجود آمدن نشانه‌های فراوان بیشترشان ایمان نیاوردند.