ای جوان! بدان که جهان، پروردگاری دارد.

خداوند متعال می‌فرماید: تو ای محمد! -و دیگران به طریق اولی- نمی‌توانی كسی را هدایت كنی، گرچه آن فرد را بیش از همه مردم دوست داشته باشی، چون این كاری است كه مردم نمی‌توانند آن را انجام دهند، و برای آنها مقدور نیست كه به كسی توفیق هدایت بدهند و ایمان را در قلب وی بیافرینند، بلكه این كار در دست خداست، و هر كس را كه بخواهد هدایت می‌كند، و او بهتر می‌داند كه چه كسی صلاحیت هدایت را دارد،، پس او هدایت می‌نماید. و او می‌داند كه چه كسی شایستة هدایت نیست، پس او را بر گمراهی‌اش باقی می‌گذارد.

و اما این كه خداوند به پیامبرش فرموده است: وَإِنَّكَ لَتَهْدِي إِلَىٰ صِرَاطٍ مُّسْتَقِيمٍ [الشوری: 52]. «و بی‌گمان تو به راه راست هدایت می‌كنی»، منظور از هدایت در اینجا تبیین و راهنمایی است. پس پیامبر صلی الله علیه وسلم راه راست را بیان می‌دارد و مردم را به در پیش گرفتن آن تشویق می‌كند، و آنچه را در توان دارد صرف می‌نماید تا مردم راه راست را در پیش بگیرند. اما اینكه پیامبر هدایت را در دل‌های مردم بیافریند و آنها را توفیق دهد تا هدایت شوند، هرگز چنین در دست وی نیست.

بنابراین اگر پیامبر توانایی این كار را داشت عمویش ابوطالب را كه به او نیكی كرد و او را یاری داد و از قومش حفاظت كرد و از پیامبر دفاع نمود، هدایت می‌كرد. اما پیامبر این احسان را به او كرد كه وی را به دین دعوت داد و كاملاً دلسوز و خیرخواه او بود و در این راه بسیار كوشید. اما هدایت به دست خداست.