12. ترجمه و تفسیر سوره آل عمران - مدنی و 200 آیه است.
در اینجا خداوند مؤمنان را از اینکه از کافران و منافقان و مشرکان اطاعت نمایند، نهی کرده است، زیرا اگر مؤمنان از آنها اطاعت نمایند، کافران آنان را به کفر که سرانجام آن ناکامی و زیان است باز میگردانند. سپس خداوند خبر داد که یاور و مددکار مؤمنان است، و به آنها مژده داد که با مهربانی و لطف خویش کارهای آنها را سامان میبخشد و آنها را از انواع آفتها و بدیها محافظت میکند.
ضمنا در این آیه مؤمنان تشویق شدهاند، تا فقط خدا را یاور و مددکار خویش بدانند، و هیچکس دیگر را یاور و پشتیبان خود نگیرند. از جمله یاوری و مددکاری خداوند برای مؤمنان این است که او در دل دشمنانشان رعب و وحشت میاندازد، و آنها را از رسیدن به بسیاری از اهدافشان باز میدارد. و خداوند چنین کرد، آنگاه که مشرکین از جنگ احد بازگشتند و با یکدیگر مشورت کردند و گفتند: چگونه برگردیم در حالیکه افرادی از آنها را کشته و آنان را شکست دادهایم اما هنوز آنها را به طور کلی ریشه کن نکرده و از پای در نیاوردهایم؟
پس از مشورت، خواستند به این کار اقدام کنند، ولی خداوند در دلهایشان ترس بزرگی انداخت و آنان ناکام برگشتند. و شکی نیست که این از بزرگترین پیروزیها است، زیرا پیشتر گذشت که خداوند مؤمنان را به دو گروه یاری مینماید، یا گروهی از کافران را از بین میبرد، یا آنها را سرکوب مینماید و ناکام بر میگردند. و این از بخش دوم به حساب میآید.
سپس سببی را که موجب ترس و وحشت کافران میگردد، بیان نمود، و فرمود: بِمَا أَشْرَكُوا بِاللَّهِ مَا لَمْ يُنَزِّلْ بِهِ سُلْطَانًا آن به سبب همتایان و بتهایی است که با خدا شریک گرفتهاند، کاری که برحسب خواست و آرزوهای باطلشان انجام دادهاند، بدون اینکه دلیل و حجتی داشته باشند، و از یاوری خداوند محروم میمانند.
به همین جهت مشرک از مؤمن میترسد و تکیه گاه محکمی ندارد، و هنگام رویارویی با سختی و مشکلات پناهگاهی نخواهد داشت، و حالت او در دنیا چنین است. اما در آخرت حالتشان سختتر و بدتر است، بنابراین فرمود: وَمَأْوَاهُمُ النَّارُ و مکان و محلی که آنها در آن جای میگیرند آتش است که راهی برای بیرون رفتن از آن ندارند، و به سبب ستم و عداوتی که در آن فرو رفته بودند، به آشتی در میآیند که برای همیشه در آن میمانند. وَبِئْسَ مَثْوَى الظَّالِمِينَ و جایگاه ستمکاران چه بد جایگاهی است!.
این مـــرگ،