12. ترجمه و تفسیر سوره آل عمران - مدنی و 200 آیه است.
سپس خداوند متعال فرمود: قَدْ خَلَتْ مِن قَبْلِكُمْ سُنَنٌ در این آیه کریمه و آیات پس از آن که در رابطه با جنگ احد نازل شدهاند، خداوند بندگان مؤمنش را دلجویی داده، و به آنها خبر میدهد که پیش از آنها نسلها و امتهایی بوده که مورد آزمایش قرار گرفتهاند، و افراد مومن آن امتها از طریق جنگ با کافران آزمایش شدهاند، و در کشمکش و پیکار با کافران گاهی پیروز شده و گاهی شکست میخوردند، و در پایان کار به ضرر و شکست تکذیب کنندگان انجامید، و خداوند آنها را با پیروز گرداندن پیامبر و پیروانش خوار و رسوا گرداند.
فَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ پس با جسم و دلهایتان در زمین به گردش بپردازید، فَانظُرُوا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُكَذِّبِينَ و شما آنها را نخواهی یافت مگر اینکه با انواع عقوبتهای دنیوی عذاب داده شده است، سرزمینهایشان نابود گردیده، و دچار زیان و خسارت فاحشی شده، و قدرت و حکمت آنها از دست رفته، و افتخار و تکبر و سرکشی ایشان نابود شده است. آیا این بزرگترین دلیل و گواه بر صداقت و راست بودن آنچه پیامبران آوردهاند، نیست؟
و حکمت الهی چنین است که بندگان خود را آزمایش نماید تا دروغگو و راستگو را مشخص کند. بنابراین فرمود: هَٰذَا بَيَانٌ لِّلنَّاسِ این مطالبی که در رابطه با عاقبت و آخرت ستمکاران گذشت نشانه آشکاری است که حق را از باطل، و اهل سعادت را از اهل شقاوت جدا میسازد. و اشاره ایست به آنچه خداوند تکذیب کنندگان را به آن گرفتار نمود.
وَهُدًى وَمَوْعِظَةٌ لِّلْمُتَّقِينَ زیرا این پرهیزگاران هستند که از آیات بهره میبرند، و آیات خدا آنها را به راه رشد و هدایت راهنمایی میکند و از آن پند و اندرز میگیرند، و آنها را از راه فساد و تباهی باز میدارد. اما برای دیگر مردم بیان روشنگری است از جانب خدا که بوسیله آن، حجّت را بر آنان تمام میکند تا هرکس که هلاک میشود از روی دلیل هلاک گردد. و احتمال دارد که هَٰذَا بَيَانٌ لِّلنَّاسِ اشاره به قرآن بزرگ باشد که حاوی پند و حکمت است، و اینکه قرآن به طور عموم برای مردم روشنگر است است، و بهطور ویژه مایه هدایت و پند و موعظه پرهیزگاران است، و هر دو معنی درست است.
این مـــرگ،