58. ترجمه و تفسیر سوره طه - مکی و 135 آیه است.
پس از آنکه خداوند نعمتهای دینی و دنیوی به موسی ارزانی کرد، به او فرمود: اذْهَبْ أَنتَ وَأَخُوكَ بِآيَاتِي تو و برادرت هارون همراه با نشانههای من که بر حق و حقیقت و نیک بودن آن و زشتی باطل دلالت مینمایند و بهسوی فرعون و فرعونیان بروید با نه آیت و نشانه، نشانههایی چون دست سفید و درخشان، و عصا و امثال آن.
وَلَا تَنِيَا فِي ذِكْرِي و در یاد کردن من سستی و تنبلی نورزید، و همواره مرا یاد کنید، و به ذکر و یاد من پایبند باشید، چنانکه وعدۀ این کار دادهاید: كَيْ نُسَبِّحَكَ كَثِيرًا وَنَذْكُرَكَ كَثِيرًا [طه: ۳۴-۳۳]. زیرا ذکر خداوند انسان را بر همۀ کارها یاری میکند، و کارها را آسان مینماید و بار آن را سبک میگرداند.
اذْهَبَا إِلَىٰ فِرْعَوْنَ إِنَّهُ طَغَىٰ بهسوی فرعون بروید، زیرا او در کفر و گمراهی و ستم و تجاوزش از حد گذشته است. فَقُولَا لَهُ قَوْلًا لَّيِّنًا و با نرمی و مهربانی، و مودبانه با او سخن بگویید، بدون اینکه ناسزا بگویید، و گزافه گویی کنید، و بدون اینکه سخن تند، و حرکت تنفر آمیزی انجام دهید.
لَّعَلَّهُ شاید او به سبب این گفتار نرم، يَتَذَكَّرُ یادآور شود، و هر آنچه را که به او فایده میدهد فراگیرد، و آن را انجام دهد، أَوْ يَخْشَىٰ و یا بهراسد و از آنچه او را زیان میدهد، بپرهیزد، و آن را ترک کند، زیرا گفتار نرم انسان را به این فرا میخواند، و گفتار تند و درشت انسان را از گوینده متنفر میکند، و گفتار نرم به این تفسیر شده است: فَقُلْ هَل لَّكَ إِلَىٰ أَن تَزَكَّىٰ وَأَهْدِيَكَ إِلَىٰ رَبِّكَ فَتَخْشَىٰ [النازعات: ۱۹-۱۸]. «پس بگو: آیا میخواهی پاکیزه شوی، و تو را بهسوی پروردگارت راهنمایی کنم، پس بهراسی؟».
این سخن از نرمی و آسانگیری فراوانی بر خوردار است، که اگر کسی در آن بیاندیشد بر او پوشیده نخواهد بود. و کلمۀ: هَل را آورده است که بر پیشنهاد و مشاوره دلالت مینماید، و هیچکس از آن متنفر نمیشود، و او را به پاک شدن از آلودگی گناهان فرا خوانده است که اصل آن پاک کردن خویشتن از شرک است، و پاک کردن خویشتن از شرک را هر عقل سالمی میپذیرد. و نگفت: من تو را پاکیزه میکنم، بلکه گفت: خودت را پاکیزه کن.
سپس او را به راه پروردگارش که او را پرورش داده و نعمتهای باطنی و ظاهری به وی بخشیده بود فرا خواند، پروردگاری که باید در مقابل آن همه احسان بیپایانش شکرش را به جای آورد و او را یاد کند. وَأَهْدِيَكَ إِلَىٰ رَبِّكَ فَتَخْشَىٰ [النازعات: 19]. «و تو را بهسوی پروردگارت هدایت کنم»، پس پرهیزگار شوی؟ وقتی فرعون این سخن را نرم را که در دلها جای میگیرد، نپذیرفت، مشخص شد که تذکر دادن در مورد او مفید واقع نمیشوذ، پس خداوند او را به عذاب سخت گرفتار کرد.
قَالَا رَبَّنَا إِنَّنَا نَخَافُ أَن يَفْرُطَ عَلَيْنَا گفتند: پروردگارا! میترسیم بر ما تعدی کند، یعنی بلافاصله و قبل از اینکه پیام تو را به او برسانیم و بر وی اقامۀ حجت کنیم، ما را شکنجه کند، أَوْ أَن يَطْغَىٰ و یا از پذیرفتن حق سرباز زند، و تمرد نماید، و به سبب پادشاهی و قدرت و یاورانش سرکشی کند.
قَالَ لَا تَخَافَا فرمود: از اینکه بر شما تعدی کند، نترسید، إِنَّنِي مَعَكُمَا أَسْمَعُ وَأَرَىٰ همانا من با شما هستم، میشنوم و میبینیم. یعنی شما تحت حفاظتی و رعایت من هستید، گفتههای شما را میشنوم، و تمام حالات شما را میبینم. بنابراین از او نترسید، آنگاه ترس از آنها دور شد و دلهایشان به وعدۀ پروردگارشان اطمینان یافت.
این مـــرگ،