اسلام، انسان را متوجه این واقعیت میکند که خداوند تمام این هستی را مسخر او کرده است تا او برای سعادت بشر و آباد کردن زمین، عقل خود را بکار گیرد. میفرماید: "هو أنشأَکم من الأرضِ و استعمرکم فیها". هود / 61. او است که شما را از زمین آفریده و آبادانی آن را به شما واگدار نموده است.
"و سخَّرَ لکم ما فی السمواتِ و ما فی الارضِ جمیعاً منه انَّ فی ذلک لآیاتٍ لقومٍ یتفکرون". الجاثیه / 13 و آنچه که در آسمانها و آنچه که در زمین است همه را از ناحیه خود مسخر شما ساخته است. قطعاً در این، نشانه های مهمی است، برای کسانی که می اندیشند.
بنابراین تمام هستی جولانگاه عقل و فکر انسان است و مادامیکه در خدمت به سعادت بشر بکار گرفته می شوند، کسی نمی تواند آنها را توقیف کند و اسلام هر آنچه را که به سود مردمان است، تشویق می کند.
"نصوص دینی، مسلمان را ملزم به رعایت اصول و قوانین دین می کند، اما در اجتهاد در امور دنیا، او را آزاد گذاشته است. همچنانکه پیامبر صلی الله علیه وسلم به این مسأله اشاره می کند شما نسبت به امور دنیایتان، آگاه تر هستید.
مساحت آزادی فکر و بیان و بحث علمی در اسلام، مساحتی است بسیار گسترده و تضمین شده برای انسان، اما برای کسی روا نیست که حرمت مقدسات دینی را نادیده بگیرد. هر دینی برای خود مقدساتی دارد که به آن افتخار می کند، استهزاء به این مقدسات و در رأس آنها نصوص دینی که صحت آنها قطعی است، مانند: وحی قرآنی و سنت صحیح، به هر شکلی باشد به هدف تغییر یا تبدیل آنها، صورت گیرد یا به منظور حذف، اضافه یا مسخره کردن آنها، اقدامی مردود و گناهکارانه است و گذشته از اینکه گناه است، تجاوز به نظم عمومی جامعه نیز، به حساب می آید. بغیر از آن، تمام هستی با زمین و آسمانش و آنچه بین آنها است، جولانگاه عقل آدمی برای بحث و بررسی، اختراع، ابتکار و ابداع است با تمام أشکال آن.

ادامه موضوع در قسمت بعدی