62. ترجمه و تفسیر سوره حج - مکی و 78 آیه است.
ذَٰلِكَ احكامی را كه برایتان بیان كردیم و آنچه را از تعظیم و بزرگ داشت شعایر خداوند بیان كردیم پاس بدارید، زیرا بزرگذاشت و تعظیم حرمات و مقدسات خداوند جزو چیزهایی است كه پروردگار آن را دوست دارد و آدمی را به آن نزدیك میگرداند، و هر كس مقدسات و شعایر خداوند را بزرگ و محترم بدارد، خداوند به چنین فردی پاداشی فراوانی میدهد، و مایه خیر دین و دنیا و آخرتش به نزد پروردگارش خواهد بود.
و حرمات خداوند تمامی چیزهایی هستند كه دارای حرمت میباشند، و به محترم داشتن آن دستور داده شده است، از طریق عبادت و مانند همه مناسكها، و مانند حرم و احرام، و قربانی و عبادتهایی كه خداوند بندگان را دستور داده تا آن را انجام دهند. پس بزرگداشت مقدسات و حرمتهای الهی اینگونه انجام میشود كه در دل محترم و بزرگ شمرده شوند، و این عبادتها به طور كامل و بدون سستی و تنبلی انجام شوند. سپس منت و احسان خیوش را بر بندگان بیان نمود كه برای آنان چهارپایان از قبیل شتر و گاو و گوسفند را حلال قرار داده، و قربانی كردن آن را از جمله مناسك و عبادتهایی به حساب آورده كه به وسیله آن بنده به خداوند نزدیك میشود. پس منت و احسان او از دو جهت بزرگ و بیكران است.
إِلَّا مَا يُتْلَىٰ عَلَيْكُمْ مگر آنچه در قرآن تحریم آن بر شما خوانده میشود از قبیل فرمودهی خداوند حُرِّمَتْ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةُ وَالدَّمُ وَلَحْمُ الْخِنزِيرِ ... [المائدة: 3]. «حیوان مردار و خون و گوشت خوك... بر شما حرام شدهاند». اما خداوند چون نسبت به بندگانش مهربان است، محرمات مذكور را بر آنان حرام نمود، تا آنها را از آلودگیها و از شرك و سخن دروغ پاك بدارد. بنابر این فرمود: فَاجْتَنِبُوا الرِّجْسَ مِنَ الْأَوْثَانِ و از پلیدیها بپرهیزید كه برخی از آن بتهایی هستند كه آن را همراه با خداوند به خدایی گرفتهاید، چون به راستی این بتها بزرگترین انواع پلیدی میباشند.
و ظاهر آن است كه مِن در اینجا برای بیان جنس نیست، آن طور كه بسیاری از مفسران گفتهاند، بلكه مِن برای تبعیض است، زیرا «رجس» و آلودگی عام است و همه امور حرامی را كه از آن نهی شده است شامل میشود، پس، از همهی محرمات به طور عموم نهی شده است و به طور خاص نیز از بتها كه برخی از پلیدیها میباشند نهی شده است. وَاجْتَنِبُوا قَوْلَ الزُّورِ و از سخن دروغ بپرهیزید. یعنی از همه گفتههای حرام دوری كنید، زیرا از جملة دروغ میباشند. و از آن جمله است شهادت دروغ.
هنگامی كه خداوند آنان را از شرك و پلیدی و شهادت دروغ نهی كرد، آنها را فرمان داد تا حُنَفَاءَ لِلَّهِ مخلص و پاك دین باشند، یعنی به خدا و عبادت او روی آورده و از غیر او روی بر تابند. غَيْرَ مُشْرِكِينَ بِهِ ۚ وَمَن يُشْرِكْ بِاللَّهِ و هیچگونه شریكی برای خدا قرار ندهید و هر كس چیزی را شریك خداوند سازد، فَكَأَنَّمَا خَرَّ مِنَ السَّمَاءِ مانند این است كه از آسمان فرو افتاده باشد، فَتَخْطَفُهُ الطَّيْرُ پس پرندگان به سرعت او را بربایند، أَوْ تَهْوِي بِهِ الرِّيحُ فِي مَكَانٍ سَحِيقٍ یا اینكه باد او را به جای بسیاری دوری افكند. مشركین اینگونه هستند، و یامان به مانند آسمان بلند و محفوظ است، و هر كس ایمان را از دست بدهد مانند كسی است كه از آسمانها فرو افتاده باشد، و در معرض آسیبها و بلاها قرار گیرد، و یا پرندگان او را بربایند و او را تكه تكه كنند.
همینطور مشرك وقتی تمسك به ایمان را رها كند شیطانها از هر سو او را میربایند و او را تكه تكه میكنند، و دین و دنیایش را از او میگیرند، و یا اینكه تند بادی او را به هوا میبرد و بعد از تكه تكه شدن او را در جای دوری میافكند.
این مـــرگ،