معمولا شیطان یا از لحاظ اعتقادی و یا از لحاظ عملكرد انسانی، راههای زیادی را برای نفوذ كردن در انسان اتخاذ می‌كند.  نفوذ كردن شیطان از لحاظ اعتقادی شش مرحله دارد كه عبارتند از:

^ مرحله اول: به شیطان سعی می‌كند كه انسان را و ادار به كفر یا شرك كند، در این حالت اگر شخص مورد نظر مسلمان باشد، كار او را به مرحله می‌كشاند.

^ مرحله دوم : مرحله بدعت است، كه شخص مورد نظر بدعت ایجاد می‌كند یعنی آنچه را خداوندبه آن دستور نداده یا رسول الله صبلی الله علیه وسلم به آن امر نكرده است، وارد دین كرده و به آن عمل می‌كند، در این حالت  اگر شخص مورد نظر مسلمان باشد وارد مرحله سوم خواهد شد.

^ مرحله سوم: مرحله ارتكاب گناهان كبیره است، و اگر خداوند -تبارك وتعالی- انسان را از مرتكب شدن به این اعمال زشت محفوظ دارد، شیطان در این مرحله باز ناامید نیست از اینكه انسان را فریب دهد.

^ مرحله چهارم: مرحله گناه صغیره و مرتكب شدن به آنها است اگر انسان در این مرحله از ارتكاب به آنها محفوظ شود، مجددا شیطان او را به كارهای شیطانی دیگر، مشغول می‌دارد.

^ مرحله پنجم: شیطان، انسان را به انجام اعمال مباح مشغول می‌دارد، بدین ترتیب كه انسان خود را مشغول وسرگرم می كند و وقت خود را صرف كارهای مباح می‌كند، و به امور مهمتری كه به آن دستور داده شده، نمی‌پردازد.

^ مرحله ششم: در این مرحله شیطان، انسان را به كاری مشغول می‌دارد و او را از انجام عملی كه نسبت به آن كار افضل تر و برتر است، باز می‌دارد، مثلاً به جای فرض به انجام سنت می‌پردازد، و یا آنقدر خود را به انجام عمل سنت مشغول و سرگرم می‌كند كه فرض را ترك می‌نماید!!.

پس شیطان نسبت به انجام افكار بد خود حریص و جدی است اما در عمل كردن به برنامه‌های خود، قدم به قدم انسان را وادار به انجام آن می‌كند، همانطور كه خداوند-سبحانه وتعالی- می‌فرماید:«(این خداست كه برای شما) از چهارپایان (یعنی: شتر، گاو و گوسفند و بز) حیواناتی (را آفریده است كه بزرگ و) باربرند، و حیواناتی (را آفریده است) كه كوچكند (و از پشم و موی آنها فرشها و گستردنیها تهیه می‌كنید، اینها روزی خداوند برای شمایند) از آنچه خدا نصیب شما كرده است (و برای شما حلال نموده است) بخورید و از راههای شیطان پیروی نكنید، بیگمان شیطان دشمن آشكار شماست». [الأنعام: ١٤٢].

شیطان در مراحل اولیه نفوذ، هر دفعه از انسان چیزی یا كاری می خواهد و به همین ترتیب كار خود را ادامه می‌دهدتا به هدفش می رسد، و در هر كسی با توجه به موقعیت و تناسب حال و شخص مورد نظر، نفوذ می كند مثلاً بر انسان زاهد از راه زهد نفوذ می‌كند، و بر یك عالم از راه علم و بر یك جاهل از طریق جهل و نادانی وارد می‌شود!.

ادامه موضوع در قسمت بعدی