24. تفسیر سوره انعام - مکی و 165 آیه است.
همه حیواناتِ زمین و آسمان از قبیل چهارپایان و حیوانات وحشی و پرندگان، گروههایی مانند شما هستند، و هریک را آفریدهایم، همانطور که شما را آفریدهایم، و به آنان روزی میدهیم همانطور که به شما روزی میدهیم، و مشیت و قدرت ما بر آنان جاری است، همانطور که مشیت و قدرت ما در شما نافذ و جاری است.
مَّا فَرَّطْنَا فِي الْكِتَابِ مِن شَيْءٍ و هیچ چیزی را در «لوح محفوظ» فراموش نکرده، و از آن غافل نماندهایم، بلکه هر چیز کوچک و بزرگی را آنگونه که هست در «لوح محفوظ» ثبت و ضبط کردهایم. پس همه حوادث طبق تقدیر خدا به وقوع میپیوندند. و از این آیه استنباط میشود که کتاب اول [لوح محفوظ ] همه کاینات و هستی را در برگرفته، و این یکی از مراحل قضا و تقدیر الهی است، زیرا قضا و تقدیر چهار مرحله دارد، علم و آگاهی فراگیر خدا به همه اشیاء، کتاب خداوند که همه موجودات را در بر گرفته است، خواست و قدرت فراگیر خداوند که در هر چیزی نافذ و جاری است، و آفرینش همه آفریدگان و مخلوقات حتی کارهای بندگان از سوی خدا.
و احتمال دارد که منظور از کتاب، قرآن باشد و در این صورت این آیه را همانند آیه وَنَزَّلْنَا عَلَيْكَ الْكِتَابَ تِبْيَانًا لِّكُلِّ شَيْءٍ [النحل: 89]. معنی میکنیم. یعنی: «کتاب را بر تو نازل نمودیم که هرچیزی را بیان میدارد». ثُمَّ إِلَىٰ رَبِّهِمْ يُحْشَرُونَ سپس همه گروهها و امتها جمع گردانده شده و در روز قیامت در نزد خدا و در آن جایگاه بزرگ و وحشتناک گرد آورده میشوند. پس خداوند آنان را طبق عدالت و احسان خویش سزا و جزا داده و اهل آسمان و زمین او را به خاطر حکمش ستایش میکنند.
این مـــرگ،