معرفت خدای متعال، نخستین تكلیف هر انسانی است و این معرفت، تنها با شناخت اسماء و صفات باری تعالی میسر می‌گردد؛ آن هم درصورتی‌كه برخاسته از داده‌های قرآنی و آموزه‌های نبوی و بدور از هرگونه تأویل و انكاری باشد. سخن از صفات الله متعال بسیار دشوار است و پرداختن به این موضوع نیز بسی مهم و در عین حال خطیر و حساس می‌باشد. از این‌رو كسی كه بدون دانش كافی بدین موضوع بپردازد و چیزهایی را به خداوند نسبت دهد كه شایسته‌ صفات كمالش نیست، در واقع دچار انحراف شده و راه اتباع از گذشتگان نیك را رها كرده و راه بدعت و نوآوری را در پیش گرفته است و این، همان چیزی است كه خدای متعال در قرآن كریم نكوهش كرده و پیامبرش را از همنشینی با چنین كسانی بازداشته و فرموده است:  «هرگاه كسانی را دیدی كه به یاوه‌گویی در آیات ما می‌پردازند از آنان روی بگردان». (انعام:68)

گفتنی است از آنجا كه اسمای نیك خدا‏‏، توقیفی است و مجال اجتهاد در آن وجود ندارد‏‏، لذا ضرورت تلاش برای دستیابی به بینشی صحیح درباره اسما و صفات الهی‏، نمایان‌تر می‌گردد و این، تنها از طریق در پیش گرفتن روش نیكان گذشته، میسر می‌باشد. البته این بدان معنا نیست كه عقل، هیچ جایگاهی در حوزه تفكر دینی ندارد؛ بلكه منظور، شناخت الله متعال بدور از مباحث پیچیده فلسفی و كلامی و اكتفا به آموزه‌های قرآنی و رهنمودهای نبوی در این زمینه می‌باشد و این، روش صحابه و سایر نیكان گذشته است. چراكه عقل سلیم‏، همان چیزی است كه در مخلوقات الهی می‌اندیشد و از این طریق به وحدانیت خالق هستی پی می‌برد.

گشودن باب تفكر و تعقل در میدان نظام هستی، نه تنها ایرادی ندارد، بلكه بسیار پسندیده و مفید است؛ اما این، بدان معنا نیست كه عقل، در عرصه‌هایی وارد شود كه از حوزه دركَش بیرون است. بنابراین بسط حوزه تفكر بشری و گستراندن مرز آن به عرصه غیب، اشتباه بزرگی است كه پیامدی جز انحراف و سرگشتگی ندارد. به همین سبب ما، بر این باوریم كه عقل سلیم، عقلی است كه از كتاب و سنت صحیح نور می‌گیرد و با الهام از كتاب و سنت، راه رشد و هدایت را در جنبه‌های مختلف عقیدتی، عبادی، اخلاقی و… می‌پیماید.

هرچند توحید اسما و صفات، یكی از زیرساخت‌های عقیدتی اسلام است و موضوعی بس مهم و در عین حال دشوار می‌باشد‏، اما متأسفانه به علت دوری مسلمانان از علوم اسلامی در عصر حاضر و نیز جدایی امت از سنت رسول‌خدا صلی الله علیه وسلم و روش صحابه و سایر گذشتگان نیك، اینك امت اسلامی، از عقیده ناب و خالص اسلامی دور افتاده و همین، ضرورت توجه جدی به فراگیری عقیده اسلامی را بر اساس فهم نیكان گذشته، افزایش داده است.

ادامه موضوع در قسمت بعدی