این حكم در مورد زن و مرد زناكاری است كه مجرد باشند، و درصورت ارتكاب زنا به هر یك صد تازیانه زده می‌شود. و اما زن و مرد زناكار كه متأهل باشند سنت صحیح و مشهور دلالت می‌نماید كه مجازات آن سنگسار است. و خداوند نهی فرموده كه در اجرای قوانین دین در مورد آنان دلسوزی كنیم، و نسبت به آنان رحم و رأفت داشته باشیم و این دلسوزی و مهربانی ما را از اجرای حد و قانون بر آنان باز بدارد، خواه رأفت و دلسوزی طبیعی باشد و یا به خاطر خویشاوندی و دوستی و غیره باشد.

و ایمان موجب می‌شود تا این دلسوزی و مهربانی كه مانع اجرای قانون خدا می‌گردد متنفی شود، و دلسوزی حقیقی نسبت به فرد زناكار این است كه قانون خدا بر او اجرا شود، پس ما گرچه نسبت به او دلسوزی می‌كنیم كه چرا به چنین سرنوشتی گرفتار شده است اما نباید در راستای اجرای حد بر او برایش دلسوزی كنیم، ‌و خداوند دستور داده تا به هنگام عذاب زناكار گروهی از مؤمنان حضور داشته باشند، و این كار باید در ملا عام انجام بگیرد، و به سبب آن زناكار رسوا شود، و دیگران نیز عبرت گرفته و باز آیند، و تا مردم اجرای قانون خدا را به صورت عملی مشاهده كنند، زیرا مشاهده عملی احكام شریعت آگاهی و دانش را تقویت می‌نماید، و برای همیشه در ذهن جای می‌گیرد و روش صحیح انجام كار آموزش داده می‌شود. پس نه چیزی بر آن اضافه شده و نه از اندازه‌اش كاسته می‌گردد.

الزَّانِي لَا يَنكِحُ إِلَّا زَانِيَةً در اینجا زشتی زنا بیان شده است و اینكه زنا آبروی زناكار را مخدوش و آلوده می‌نماید، و حیثیت هر كس را كه با زناكار همراهی نماید و با وی اختلاط داشته باشد نیز خدشه‌دار و معیوب می‌سازد، طوری كه دیگر گناهان چنین نیستند. خداوند خبر داده كه مرد زناكار حق ندارد جز با زنی زناكار كه وضعیتی مانند او دارد، یا با زنی مشرك كه به رستاخیز و جزا پاداش ایمان ندارد و پایبند دستور خدا نیست ازدواج كند. و زن زناكار نیز جز با مرد زناپیشه و یا با مرد مشرك ازدواج نمی‌كند، وَحُرِّمَ ذَٰلِكَ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ و بر مؤمنان حرام شده كه با زنی زناكار یا مردی زناكار ازدواج نمایند.

معنی آیه این است هر زن و مردی كه به زناكاری متصف باشند و از آن توبه نكنند، و كسی برای ازدواج با آنان اقدام نماید، با اینكه خداوند ازدواج با فرد زناكار را حرام نموده است، از دو حال خالی نیست، یا اینكه به حكم و دستور خدا و پیامبرش پایبند نیست، پس چنین كسی جز مشرك نمی‌توان باشد، و یا اینكه  و یا اینكه به حكم و دستور خدا و پیامبرش پایبند است اما با اینكه می‌داند او زناكار است اقدام به ازدواج با او می‌نماید، پس چنین ازدواجی زنا شمرده می‌شود و ازدواج كننده زناكار می‌باشد، پس اگر به طور حقیقی به خدا ایمان داشت اقدام به چنین كاری نمی‌كرد. و این به طور صریح بر حرام بودن ازدواج با زن زناكار دلالت می‌نماید. مگر اینكه توبه نماید. و همچنین ازدواج با مرد زناكار حرام می‌باشد مگر اینكه توبه نماید، زیرا نزدیكی و همراهی زن و شوهر از مهم‌ترین نزدیكی و آمیختن‌ها می‌باشد.

و خداوند متعال فرموده است: احْشُرُوا الَّذِينَ ظَلَمُوا وَأَزْوَاجَهُمْ وَمَا كَانُوا يَعْبُدُونَ [الصافات: 22]. «ستمگران و همسرانشان را گرد بیاورید». یعنی همراهان و رفیقانشان را پس خداوند ازدواج با زناكار را حرام نموده است چون در آن شر بزرگی وجود دارد، و نشانه بی‌غیرتی، و باعث منسوب شدن فرزندانی به شوهر می‌شود كه در حقیقت متعلق به او نیستند. مرد زناكار با زنان دیگر مشغول است و به پاكدامنی زن خود فكر نمی‌كند، و این دلیل برای حرام بودن ازدواج با زناكار كافی می‌باشد. و نیز بیانگر آن است كه فرد زناكار مؤمن نیست، چنانكه پیامبر صلی الله علیه وسلم فرموده است: «زناكار وقتی كه زنا می‌كند مؤمن نیست». پس او گرچه مشرك نباشد اما اسم مدح كه همان ایمان مطلق است بر او اطلاق نمی‌شود.