B: حضور شیطان در هنگام مرگ
وقتی انسان به مرگ نزدیك میشود، شیطان بسیار آرزو دارد كه خود را نزد او برساند، تا نجات نیابد و از دام گمراهیش نرهد. رسولالله صلی الله علیه وسلم فرمود: «شیطان در هر لحظه نزد انسان میآید. حتی هنگام غذا خوردنِ انسان حاضر میشود. هرگاه لقمهی غذا از دست كسی بر زمین افتاد، باید آلودگی آن را پاك نموده و بقیه را میل كند و آن را برای شیطان نگذارد و هرگاه غذا را خورد، انگشتانش را با زبان پاك كند؛ چون نمیداند كه بركت غذا در كدام بخش آن است.»
علما میگویند: شیطان، هنگام سكرات مرگ انسان، در شکل پدر، مادر یا یك انسان بهظاهر دلسوز، نزد او میآید و در قالب خیرخواهی، او را به دین یهود، نصارا یا هر دین و آیین معارض با اسلام، دعوت میکند. این همان لحظهای است كه الله متعال، بدسرشتان را به بیراهه میكشاند. در قرآن نیز به این معنا اشاره شده است؛ آنجا که میفرماید: «-فرزانگان میگویند:- پروردگارا! پس از آنکه هدایتمان نمودی، دلهایمان را منحرف مگردان و از جانب خویش رحمتی به ما عطا کن؛ تو بسیار بخشایندهای.» [آلعمران:٨]
چنین حالتی برای همه روی نمیدهد. اینها از فتنههای هنگام زندگی و مرگ است که باید همواره از آنها به الله متعال پناه ببریم. شیطان در هنگام مرگ انسان و احتضار، بیش از هر زمان دیگری در گمراه کردن انسان طمع و تلاش میکند؛ چون هنگام حاجت و نیاز است. رسولالله صلی الله علیه وسلم میفرماید: «انسان همواره مانند بهشتیان عمل میکند؛ آنگونه که میان او و بهشت، تنها یک ذراع فاصله است. آنگاه تقدیرش بر او پیشی میگیرد و مانند دوزخیان عمل میکند و وارد دوزخ میشود و بسا اوقات انسان همواره مانند دوزخیان عمل میکند آنگونه كه میان او و دوزخ، تنها یک ذراع فاصله است. ناگاه تقدیرش بر وی پیشی میگیرد و مانند بهشتیان عمل میكند و وارد بهشت میشود.
از اینرو روایت شده است: شیطان، در هنگام مرگ انسان، بیش از هر زمان دیگری در پی گمراه کردن اوست. به یارانش میگوید: این -كسی كه در حالت مردن و سكرات است- را رها نكنید؛ چون اگر از دست شما برود، دیگر هرگز شما بر وی پیروز نخواهید شد.»
ادامه موضوع در قسمت بعدی . . .
این مـــرگ،