Q: شدت گرما، غلظت دود و شرارهی آتش
الله متعال میفرماید: «و افراد نگونبخت؛ ونگونبختها چه وضعی دارند؟ در بادی سوزان و آبی جوشان هستند و در سایهی دودی بسیار غلیظ و سیاه، که نه سرد است و نه خوشایند». واقعه: 44-41
آیه فوق بیانگر موضوعی است که آرامش روحی و روانی را برای انسان به ارمغان میآورد، آنها نیز عبارتاند از: آب، هوا و سایه.
آیه حكایت از این دارد كه آنچه مایهی خنکی و آرامش مردم میشود، برای اهل دوزخ وجود ندارد. هوای دوزخ «سموم» است و آن بادی گرم و بسیار سوزان میباشد. آب دوزخ «حمیم» است؛ آبی جوشان و بسیار داغ. سایهی آن «یحموم» نام دارد که از دود تشکیل شده است.همانطور كه در آیه فوق وضعیت هولناک دوزخیان بیان شد، در آیه ذیل نیز وضعیت دهشتناک آتش دوزخ بیان میگردد. الله متعال میفرماید: «و هر کس ترازوی اعمالش سبک باشد، پس در دامن «هاویه» خواهد بود و تو چه میدانی که آن چیست؟ آتشی سوزان و شعلهور». قارعه: 11 - 8
سایهای كه در آیهی یادشده سایهای از دود آتش است. در اصل، سایه رطوبت و سردی به همراه دارد؛ به همین خاطر انسان برای رسیدن به احساس آرامش به سایه پناه میبرد؛ اما این سایه نه سرمایی دارد و نه آرامشی؛ زیرا این سایه سوزان است. قرآن دربارهی این سایه، كه در واقع دود دوزخ است، سخن به میان آورده و میفرماید: «به سوی سایهای -از دود آتشین- بروید که سه شاخه دارد. نه خنک است و نه از شعلههای آتش جلوگیری میکند. آن آتش، از خود شرارههایی چون ساختمان بلند پرتاب مینماید. گویا آن شرارهها، شتران زردرنگی هستند». مرسلات: 33 - 30
از آیه چنین برداشت میشود که دودی كه از این
آتش بالا میرود، به دلیل غلظت، سه شاخه میشود. این دود سایه دارد؛ اما فاقد سردی
است و نمیتواند انسان
را در برابر شعلههای برافروختهی دوزخ محفوظ بدارد. اما
شرارههای برافروخته از این آتش، همانند قلههای بسیار بزرگ و شترهای سرخ
رنگ است. الله متعال در مقام بیان قدرت این آتش و
نهایت تاثیر آان بر اهل دوزخ میفرماید: «هرچه زودتر او را به آتش دوزخ میاندازم. و تو چه میدانی که آتش دوزخ چیست؟ نه باقی میگذارد و نه رها میکند». مدثر: 29 - 26
این آتش هر چیزی را به کام خود میکشد. پوست بدن را میسوزاند
و به استخوان میرسد و آنچه كه در شكم است، همه را
بیرون میافکند و به قلب میرسد. هر کس که به دام آتش دوزخ بیفتد، نجات پیدا نخواهد کرد. آن آتش نه میمیراند و نه رها میسازد.
رسول الله صلی الله علیه وسلم میفرماید: «حرارت آتش دنیا هفتاد برابر کمتر از حرارت آتش دوزخ میباشد. اصحاب گفتند: ای پیامبر! اگر به اندازهی همین آتش دنیا هم گرم باشد، باز برای عذاب گناهکاران کافی است. رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمود: حرارت آتش دوزخ به هفتاد قسمت تقسیم شده است که شصت و نه قسمت آن برای آتش دوزخ باقی است و هر قسمت از آنها به اندازهی آتش دنیا گرم میباشد.»
با گذشت زمان، حرارت این آتش كم نخواهد شد:«پس بچشید! ما هرگز چیزی جز عذاب و رنج برایتان نمیافزاییم». نبأ: 30
«هر زمان كه زبانهی آتش فروكش كند، بر زبانهی آتششان میافزاییم». اسراء: 97
بنابر این تحلیل، كفار هرگز راحتی و آرامشی ندارند و عذاب آنها با گذشت زمان كم نمیشود.
«عذابشان کم نمیشود و کسی به آنان یاری نمیرساند » بقره: 86
رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمود: «نماز صبح را بخوان. سپس تا طلوع کامل خورشید از خواندن نماز خودداری كن؛ زیرا خورشید میان دو شاخ شیطان طلوع میكند و كفار در آن هنگام برای وی سجده میکنند. سپس نماز بخوان تا اینكه سایه به اندازهی یك نیزه بالا بیاید و دیگر نماز نخوان؛ زیرا در آن هنگام دوزخ افروخته میشود. سپس اندکی پس از زوال خورشید، نماز بخوان».
رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمود: «به هنگام گرمای شدید، نماز را دیرتر بخوانید تا هوا خنکتر شود؛ زیرا گرمای زیاد از تنفس دوزخ است».
دوزخ هنگامیکه دوزخیان را میبیند، آتشش برافروخته میشود. «و در آن هنگام که دوزخ برافروخته شود و در آن هنگام كه بهشت نزدیك گردد». تکویر: 13 - 12
ادامه موضوع در قسمت بعدی . . .
این مـــرگ،