80. تفسیر سوره یس - مکی و 83 آیه است.
وَآيَةٌ لَّهُمُ و نشانهای بر نفوذ و مشیت خدا و کمال قدرت او و نشانهای بر این که خداوند مردگان را پس از مرگشان زنده مینماید، اللَّيْلُ نَسْلَخُ مِنْهُ النَّهَارَ شب است که این روشنایی بزرگ را که تمام زمین فرا گرفته است از آن دور میکنیم و آنرا به تاریکی تبدیل مینماییم، و شب را در جای روز قرار میدهیم، فَإِذَا هُم مُّظْلِمُونَ پس ناگهان تاریکی آنها را فرا میگیرد.
و همچنین ظلمتی را که آنها را فرا گرفته است دور میکنیم و خورشید را بر میآوریم که همه جا را روشن میکند و مردم به دنبال زندگی و منافع خویش به هرسو پراکنده میشوند. بنابراین فرمود: وَالشَّمْسُ تَجْرِي لِمُسْتَقَرٍّ لَّهَا و خورشید همواره در مسیری که قرارگاهش است و خداوند برایش مقدّر و معین نموده است حرکت میکند و از آن فراتر نمیرود و کمتر از آن نیز نمیرود و خودش اختیاری ندارد و نمیتواند از قدرت خداوند سرپیچی کند.
ذَٰلِكَ تَقْدِيرُ الْعَزِيزِ الْعَلِيمِ این تقدیر خداوند تواناست که این مخلوقات را با بهترین نظام و کاملترین تدبیر راه اندازی کرده است. الْعَلِيمِ خدایی دانا است و خورشید را از روی آگاهی و علم خویش در راستای تامین منافع دینی و دنیوی بندگانش قرار داده است.
وَالْقَمَرَ قَدَّرْنَاهُ مَنَازِلَ و برای ماه منزلگاههایی تعیین کردهایم که هرشب در یکی از آنها قرار میگیرد، حَتَّىٰ عَادَ كَالْعُرْجُونِ الْقَدِيمِ تا اینکه بسیار کوچک میشود و مانند خوشهی خشکیده خرما، کوچک و قوسی شکل میگردد سپس بر نور آن اضافه میشود تا اینکه نورش کامل میگردد و روشنایی، آن را فرا میگیرد.
وَكُلٌّ و هریک از ماه و خورشید و شب و روز را خداوند با تقدیر و اندازهگیری خود اندازهگیری کرده است که از آن فراتر نمیروند، و هریک از جدول زمانی خاصی برخوردار است، به گونهای که هرگاه یکی آمد دیگری میرود. بنابراین فرمود: لَا الشَّمْسُ يَنبَغِي لَهَا أَن تُدْرِكَ الْقَمَرَ نه خورشید را سزد که ماه را دریابد و در جدول زمانی آنکه شب است با آن جمع گردد، پس امکان ندارد که خورشید در شب وجود داشته باشد، وَلَا اللَّيْلُ سَابِقُ النَّهَارِ و نه شب میتواند از روز جلو بیافتند و قبل از تمام شدن جدول زمانی آن وارد قلمرو آن گردد، وَكُلٌّ فِي فَلَكٍ يَسْبَحُونَ و هریک از خورشید و ماه و ستارگان در مداری شناورند. یعنی همواره در حرکتاند. پس همهی اینها دلیلی آشکار و حجّتی درخشان بر عظمت آفریننده و عظمت اوصاف اوست، به خصوص صفت قدرت و حکمت و علم وی که در اینجا به آنها اشاره شده است و امور مذکور بیشتر از این سه صفت سرچشمه گرفتهاند.
این مـــرگ،