8. تفسیر سوره بقره - مدنی و 286 آیه است.
ای پیامبر! وظیفه شما فقط رساندن پیام الهی به گوش مردم و تشویق آنان بر کار خیر و بازداشتن آنها از کار بد است، اما هدایت مردم به دست خداست. و خداوند از مؤمنان حقیقی و راستین خود خبر میدهد که آنها جز برای طلب رضای خدا و چشمداشت ِ پاداش او اموال خود را انفاق نمیکنند، زیرا ایمانشان آنها را به این کار فرا میخواند، و این چیز خوبی است و سبب تزکیه مومنین است، و به صورت ضمنی آنهار را یادآور میشود که در کارهایشان اخلاص داشته باشند.
و باز خداوند تکرار مینماید که به آنچه آنها انفاق میکنند آگاه است، چون خداوند به آنها اعلام کرده است که نیکی هرچند به اندازه ذرهای هم باشد، نزد وی ضایع نمیشود: وَإِن تَكُ حَسَنَةً يُضَاعِفْهَا وَيُؤْتِ مِن لَّدُنْهُ أَجْرًا عَظِيمًا [النساء: 40]. «و اگر نیکی به اندازه ذرّهای باشد آن را چندین برابر مینماید، و از جانب خود بر آن پاداشی بزرگ میدهد».
شایسته است صدقههایتان را به نیازمندانی بدهید که خود را در راه خدا و طاعت الهی وقف کردهاند، و در پی کار و کسب نیستند، یا توانایی کار و کسب را ندارند، و آنها خویشتن داری مینمایند، به گونهای که هر گاه فرد نادان آنها را ببیند گمان میبرد که آنان توانگراند. لَا يَسْأَلُونَ النَّاسَ إِلْحَافًا و آنها اصلا از مردم چیزی نمیخواهند و اگر مجبور شوند که چیزی بخواهند، در این زمینه اصرار نمیکنند. پس این گروه از نیازمندان بهترین افراد برای گرفتن صدقات هستند، تا از این طریق نیازهایشان برطرف گردد، و به اهداف خیرشان برسند، و در مسیر خیری که در پیش گرفتهاند آنها را یاریگر بوده، و پاداشی باشد بر صبر و استقامتی که دارند و توکلی که به خدا کردهاند.
با وجود این، انفاق و صدقه دادن در راههای خیر و دادن آن به نیازمندان در هر جا که باشد خوب است و پیش خدا پاداش دارد. بنابراین خداوند متعال فرمود: الَّذِينَ يُنفِقُونَ أَمْوَالَهُم بِاللَّيْلِ وَالنَّهَارِ سِرًّا وَعَلَانِيَةً ... «کسانی که اموال خود را شب و روز و آشکار و پنهان انفاق میکنند، خداوند آنها را در زیر سایه خود جای میدهد، آن هم در روزی که سایهای جز سایه او وجود ندارد و خداوند خوبیها را به آنان میبخشد و غم و ترس و ناگواریها را از آنان دور مینماید.
فَلَهُمْ أَجْرُهُمْ عِندَ رَبِّهِمْ یعنی هرکس برحسب اعمالش نزد خداوند بزرگ پاداش مییابد. و این که به طور خاص بیان نمود پاداش آنها نزد پروردگارشان است، بر شرافت این حالت و جایگاه والای آن دلالت مینماید، همانطور که در حدیث صحیح آمده است: «إن العبد لیتصدق بالتمرة من الكسب الطیب فیضعها فی حقها فیقبلها الله تبارك وتعالى بیمینه ثم لا یزال یربیها كأحسن ما یربی أحدكم فلوه حتى تكون مثل الجبل أو أكثر» «همانا بنده دانه خرمایی را که از کسب حلال به دست آورده است صدقه میکند، و خداوند جبار آن را با دست خودش میپذیرد، و آن را برایتان پرورش میدهد همانطور که فردی از شما کُره است خود را پرورش میدهد، و خداوند صدقه او را چنان پرورش میدهد تا اینکه مانند کوهی بزرگ میگردد».
این مـــرگ،