پس از آنکه خداوند دستور داد بندگانش او را زياد ياد کنند، و به ويژه در اوقات برتر و داراي فضيلت، از حالت کسي خبر داد که کار و سخنش با هم مخالفند، زيرا سخن يا جايگاه انسان را بالا مي‌برد و يا آن را پايين مي‌آورد. پس فرمود: وَمِنَ النَّاسِ مَن يُعْجِبُكَ قَوْلُهُ فِي الْحَيَاةِ و سخنان گروهي از مردم تو را به شگفت وا مي‌دارد، وقتي سخن مي‌گويند، با نرمي و جذابيت صحبت مي‌کنند و آدمي گمان مي‌برد که سخنانشان مفيد است.

و با گواه گرفتن خدا گفتارشان را تأکيد مي‌نمايند، وَيُشْهِدُ اللَّهَ عَلَىٰ مَا فِي قَلْبِهِ به گونه‌اي که بگويد: همانا خداوند مي‌داند که آنچه در دارم با آنچه که بر زبان مي‌آورم موافق مي‌باشد. اما در حقيقت دروغ مي‌گويند، چون سخن و کارشان با هم مخالف است. پس اگر آنان راست مي‌گفتند، مي‌بايست قول و عملشا ن با هم مطابق باشد، مانند مؤمن که سخن و کردارش با يکديگر موافق است. بنابراين فرمود: وَهُوَ أَلَدُّ الْخِصَامِ يعني هرگاه با آنان مجادله کني، سختي و تعصب و ديگر صفات زشت را در آنان مي‌بيني، و اخلاق آنان مانند اخلاق مؤمنان نيست که آسان‌گيري و تسليم شدن در برابر حق و چشم پوشي و گذشت خصلت آنان است.

وَإِذَا تَوَلَّىٰ کسی که سخنش تو را به شگفتی می انداز، وتقی از پیش تو می رود تَوَلَّىٰ سَعَىٰ فِي الْأَرْضِ لِيُفْسِدَ فِيهَا تمام سعي و تلاش خود را بر آن مبذول مي‌دارد که گناه و معاصي را انجام دهد، و اين همان فساد در زمين است. وَيُهْلِكَ الْحَرْثَ وَالنَّسْلَ و تلاش مي‌نمايد کشتزار و دام را نابود کند. پس به واسطه‌ي ارتکاب گناه و معاصي کشتزار و ميوه‌ها و چهارپايان تلف شده و برکت آن‌ها ناقص و کم مي‌شود.

وَاللَّهُ لَا يُحِبُّ الْفَسَادَ و چون خداوند فساد را دوست ندارد، از بنده‌اي که در زمين فساد مي‌کند بی‌نهايت متنفر است، گرچه آن بنده سخن خوبي را بر زبانش بياورد. اين آيه بيانگر آن است سخناني که بر زبان افراد بيرون مي‌آيد دليلي بر راستي، دروغ، نيکي يا فساد آنان نيست، تا زماني که کرداري انجام دهند که آن سخنان را تصديق نمايد. نيز اين آيه بيانگر آن است که بايد حالات گواهان آزموده شود، و اهل حق و دروغگويان با کارهاي نيکشان آزموده شوند، و حالاتشان سنجيده شود، و نبايد با ظاهرسازي و جرب زباني آنها فريب خورد.

سپس بيان کرد کسي که با انجام گناه و نافرماني خدا در زمين فساد مي‌کند، هرگاه به تقوا دستور داده شود، تکبر مي‌ورزد، أَخَذَتْهُ الْعِزَّةُ بِالْإِثْمِ پس هم گناه انجام مي‌دهند و هم بر خير خواهان و نصيحت کنندگان تکبر مي‌ورزد. فَحَسْبُهُ جَهَنَّمُ پس جهنم براي او بس است که سراي گناهکاران و متکبران است. وَلَبِئْسَ الْمِهَادُ و بد قرارگاه و جايگاهي است، عذاب آن هميشگي است، و اندوهش به پايان نمي‌رسد، و در آن يأس و نااميدي براي هميشه بر انسان مستولي شده و عذاب آنها تخفيف داده نمي‌شود، و اميد پاداش ندارند، و اين سزاي جنايت آنهاست، و در مقابل اعمالشان بايد آن را تحمل کنند. پناه به خداوند از حالت آنها.