6. تفسیر سوره بقره - مدنی و 286 آیه است.
خداوند متعال دستور ميدهد بندگانش او را در روزهاي معيني ياد کنند و آن ايام تشريق يعني سه روز بعد از عيد است، چون اين روزها داراي ويژگي و شرافت خاصي بوده و بقيه مناسک در اين روزها انجام ميشود، و مردم در اين روزها ميهمان خدا هستند. بنابراين روزه گرفتن در اين روزها حرام است. پس «ذکر خدا» در اين روزها از آنچنان ويژگي برخوردار است که ديگر روزها فاقد آن ميباشند.
بنابراين پيامبر صلی الله علیه وسلم فرموده است: «أَيَّامُ التَّشْرِيقِ أَيَّامُ أَكْلٍ وَشُرْبٍ، وَذِكْرِ اللَّهِ» «روزهاي تشريق، روزهاي خوردن و نوشيدن و ياد خداست». ياد کردن خداوند به «رمي جمرات»، ذبح قرباني، و ذکرِ پس از نمازهاي فرض در دايره «ذکر ايام تشريق» قرار ميگيرد. بلکه بعضي از علما گفتهاند: تکبير گفتن در آن روزها همانند ده روز «ذي الحجه» مستحب است، و اين قول به صحت نزديک است.
فَمَن تَعَجَّلَ فِي يَوْمَيْنِ پس کسي که در روز دوم قبل از غروب خورشيد از «مني» بيرون آمد، فَلَا إِثْمَ عَلَيْهِ وَمَن تَأَخَّرَ بر او گناهي نيست، و هرکس که تأخير کرد و شب سوم را در مني گذراند، و فردا رمي جمره کرد، فَلَا إِثْمَ عَلَيْهِ بر او گناهي نيست، و اين تخفيفي از جانب خدا بر بندگانش است، چرا که هر دو کار را جايز قرار دادهاست. اما مشخص است که تأخير بهتر است چون عبادت بيشتري صورت ميگيرد.
و از آنجا که ممکن است از نفي گناه از امر مذکور، نفي گناه در غير آن نيز فهميده شود، در حالي که گناه فقط برکسي نيست که دو روز ميماند و يا دير ميکند نفي گناه را به لِمَنِ اتَّقَىٰ مقيد کرد، يعني بر کسي گناهي نيست که در تمام کارهايش و به ويژه در احوال حج از خدا بترسد، پس هرکس که در تمام کارهايش از خدا بترسد، گناهي بر او نيست، وهرکس که در چيزي از خدا بترسد و در چيزي از وي نترسد، جزايش از نوع عملش خواهد بود.
وَاتَّقُوا اللَّهَ و با اطاعت از فرمانهاي خدا و پرهيز از نافرمانياش از وي بترسيد. وَاعْلَمُوا أَنَّكُمْ إِلَيْهِ تُحْشَرُونَ و بدانيد که بهسوی خداوند بر ميگرديد و شما را برحسب اعمالتان مجازات مينمايد، و هرکس که از او بترسد پاداش تقوا را پيش او خواهد يافت، و هرکس که از وي نترسد خداوند او را به شدت سزا ميدهد. پس دانستن اينکه خداوند سزا و پاداش ميدهد از بزرگترين انگيزههاي پرهيزگاري و ترس از وي ميباشد، بنابراين خداوند ما را تشويق نموده است که اين نکته را به خوبي بدانيم.
این مـــرگ،