اين پاسخ پرسشي است که بعضي از اصحاب پيامبر صلی الله علیه وسلم از او پرسيدند و گفتند: اي پيامبر خدا! آيا پروردگار ما نزديک است تا با او مناجات کرده و با او در گوشي صحبت کنيم، يا دور است و بايد او را صدا بزنيم؟ پس اين آيه نازل شد: وَإِذَا سَأَلَكَ عِبَادِي عَنِّي فَإِنِّي قَرِيبٌ چون خداوند متعال مراقب و حاضر است، و بر امور پنهان و پوشيده اطلاع دارد، و خيانت چشمها و آنچه سينه‌ها در خود پنهان مي‌دارند، را مي‌داند. پس او به کسي که وي را مي‌خواند نزديک است، و او را اجابت مي‌نمايد. به همين جهت فرمود: أُجِيبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ إِذَا دَعَانِ دعاي دعاکننده را هرگاه که مرا بخواند اجابت مي‌کنم.

دعا و فراخوان دو نوع است، دعاي عبادت و دعاي درخواست کردن. و نزديکي خداوند دو نوع است: يکي نزديکي به وسيله علم و شناختي که نسبت به همه مخلوقات دارد، و ديگري نزديکي خداوند از پرستندگان و خوانندگانش با اجابت و ياري کردن و توفيق دادن آن.

پس هرکس که پروردگارش را با قلبي آگاه و حاضر و دعايي مشروع بخواند و مانعي براي پذيرفته شدن دعايش وجود نداشته باشد، مانند خوردن روزي حرام و امثال آن، خداوند وعده داده‌ است که دعايش را اجابت کند، به ويژه وقتي که اسباب اجابت دعا را فراهم نمايد، از قبيل استجابت خداو اطاعت از دستورهاي او، و باز آمدن از آنچه که ما را از گفتن آن و انجام دادن آن نهي کرده است. و ايمان به خداوند نيز يکي از اسباب استجابت دعا مي‌باشد.

به همين جهت فرمود: فَلْيَسْتَجِيبُوا لِي وَلْيُؤْمِنُوا بِي لَعَلَّهُمْ يَرْشُدُونَ پس فرمان مرا گردن نهند و به من ايمان بياورند تا راه يابند و رشد را به دست آورند. رشد يعني راه يافتن به ايمان و اعمال صالح و دور شدن از فساد و اعمالي که منافعي ايمان و عمل صالح است. ايمان به خدا و پذيرفتن واستجابت فرمان او سبب حصول علم است، همان‌طور که خداوند متعال فرموده است: يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِن تَتَّقُوا اللَّهَ يَجْعَل لَّكُمْ فُرْقَانًا [الأنفال: 29]. «اي کساني که ايمان آورده‌ايد! اگر از خدا بترسيد و پرهيزگار باشيد براي شما نيروي تشخيص حق از باطل قرار مي‌دهد».