6. تفسیر سوره بقره - مدنی و 286 آیه است.
اين تهديد سختي است براي کسي که آنچه را خداوند بر پيامبرانش فرو فرستاده است پنهان ميکند، از قبيل علمي که خداوند از صاحبان آن پيمان گرفت تا آن را پنهان ندارند، پس کساني که آن را با بهره و کالايي از دنيا عوض کنند و دستور خداوند را دور اندازند، مَا يَأْكُلُونَ فِي بُطُونِهِمْ إِلَّا النَّارَ جز آتش در شکم خود فرو نميبرند، چون قيمتي که آنان به دست آوردهاند با زشتترین معامله و بزرگترين حرام به دست آوردهاند. پس سزاي آنها از نوع کردارشان است.
وَلَا يُكَلِّمُهُمُ اللَّهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ و خداوند روز قيامت با آنها سخن نميگويد، بلکه از آنها خشمناک گشته و از آنان روي بر ميگرداند، و اين از عذاب جهنم براي آنان سختتر است. وَلَا يُزَكِّيهِمْ و آنها را از اخلاق زشت پاکيزه نميگرداند، و آنها کرداري نخواهند داشت که قابل ستايش و خشنودي خداوند باشد، و بر آن پاداش داده شوند. و خداوند آنها را تزکيه نميکند، چون آنان اسباب عدم تزکيه را اختيار کردند، و بزرگترين سب تزکيه، عمل به کتاب خدا و پيروي کردن از آن و فرا خواندن مردم بهسوی آن است.
اما آنان کتاب خدا را دور انداختند و از آن روي برتافتند و گمراهي را بر هدايت و عذاب را بر آمرزش برگزيدند. بنابراين چيزي جز آتش آنان را نشايد. پس چگونه بر آن صبر ميکنند و چگونه آن را تحمل مينمايند؟
ذَٰلِكَ آنچه که ذکر شد از مجازات عادلانه خدا، و منع کردن اسباب هدايت از کسي که هدايت را انکار کرده و ضلالت را پذيرفته است، بِأَنَّ اللَّهَ نَزَّلَ الْكِتَابَ بِالْحَقِّ بيانگر آن است که خداوند کتاب را براي هدايت آفريدگانش و روشن شدن حق از باطل، و هدايت از گمراهي نازل فرموده است. پس هرکس آن را از مقصود و مرام حقيقياش به سويي ديگر برگرداند سزاوار آن است که به شديدترين عقوبت و سزا مجازات گردد.
وَإِنَّ الَّذِينَ اخْتَلَفُوا فِي الْكِتَابِ و همانا کساني که در کتاب خدا اختلاف کردند و به بخشي از آن ايمان آورده و به بخشي از آن کفر ورزيدند، و يا کساني که کتاب را تحريف کردند و آن را طبق خواست خويش برگرداندند. لَفِي شِقَاقٍ بَعِيدٍ اينان در مخالفت و دشمنانگي دور و دراز قرار دارند، چون آنها با کتابي که حق را به همراه آورده بود و اتفاق و اتحاد آنان را در پي داشت، مخالفت کردند. پس دچار دو دستگي شديدي شدند و اختلاف و تفرق سختي در ميان آنان به وجود آمد. اما کساني از اهل کتاب به آن ايمان آوردند و در هر چيزي به حکم آن عمل کردند و با يکديگر متحد و متفق شده و با محبت و مهرباني با يکديگر معاشرت نمودند.
اين آيات متضمن تهديد کساني است که آنچه را خداوند نازل فرموده است پنهان ميدارند، و کالاي دنيا را بر آن ترجيح ميدهند. خداوند آنان را مورد تهديد قرار دادهاست که نه آنان را پاکيزه ميگرداند و نه آنان را ميآمرزد. و سبب اين امر را بيان کرده و فرموده است: آنها گمراهي را بر هدايت ترجيح دادند، در نتيجه عذاب خدا را به بهاي مغفرت او خريدند.
سپس، از شدت بردباري آنها بر شدت جهنم ابراز تعجب نموده و با اين کار بيشتر آنان را متألم ميگرداند چون آنها کارهايي را انجام ميدهند که آنان را به آتش جهنم ميرساند. و نيز فرمود: کتاب (ما) مشتمل بر حق است و اتفاق و اتحاد مؤمنان را در پي دارد، و هرکس با آن مخالفت ورزد از حق دور شده و با آن در ستيز است.
این مـــرگ،