X: اموری که برای تدبر در قرآن و تاثیر گرفتن از آن وضع شده است - قسمت اول
1- نازل کردن قرآن و عبادت با قرائتش:
همانا الله تعالی فرموده است: «کتابی خجسته که بر تو فرو فرستادیم تا در آیاتش تدبر کنند و اهل خرد از آن پند بگیرند» [ص: ٢٩] و از این رو یکی از عالمان گفته است: «الله برای این قرآن را نازل فرموده است تا در آن تدبر و تفکر صورت گیرد، نه اینکه فقط تلاوت شده و از آن رویگردانی شود».
و همچنین گفته است: «نگریستن تیزبینانه قلب به معانی آن، و جمع کردن فکر بر تدبر و تعقل در آن، همان هدف نزول کردن [قرآن] میباشد، نه اینکه فقط تلاوتی بدون فهم و تدبر وجود داشته باشد».
و یکی دیگر گفته است: «دلیلی در این آیه وجود دارد که الله – سبحانه – قرآن را فقط برای تدبر و تفکر در معانی آن نازل فرموده است، نه اینکه فقط تلاوت شود و تفکری صورت نپذیرد».
2- با ترتیل و لحن خوش قرائت کردن و دادن شکلی نیکو به آن قرائت:
زیرا الله تعالی میفرماید: «و قرآن را چنانکه باید شمرده و شیوا بخوان» [المزمل: ٤] و پیامبر صلی الله علیه وسلم فرموده است: «از ما نیست کسی که به قرائتش لحن زیبا ندهد». پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمود: «بهترین فرد در قرائت کسی است که هنگام قرائت او را در خشیة الله می بینی» و یکی از مفسران گفته است: «از نظر شرع آن صوتی زیباست که باعث تدبر در قرآن و فهم آن و خشوع و خضوع و تسلیم و اطاعت میشود»، و یکی دیگر گفته است: «با ترتیل خواندن از سریع خواندن بهتر است، زیرا در حالت [خواندن] سریع تدبر به شکلی صحیح صورت نمیگیرد».
یکی دیگر گفته است: «سنت برای قرائت، تدبر و فهمیدن میباشد که همان بزرگترین هدف و مهمترین خواسته است». و فرد دیگر گفته است: «علماء میگویند: ترتیل برای تدبر و مواردی دیگر مستحب است... زیرا آن به احترام و بزرگ شمردن نزدیکتر است و اثر شدیدتری بر قلب میگذارد». و باز یکی دیگر گفته است: «هدف تلاوت همانا خشوع میباشد»، و در مورد کسی که از لحن دادن به قرآن خودداری میکند گفته است: «از آنچه که قرآن برای آن آمده است، یعنی خشوع و فهمیدن خارج شده است».
ادامه در قسمت بعدی . . .
این مـــرگ،