2. تفسیر سوره بقره - مدنی و 286 آیه است.
هُوَ الَّذِي خَلَقَ لَكُم مَّا فِي الْأَرْضِ جَمِيعًا از آنجا که خدا نسبت به شما مهربان است همه آنچه را که در زمين است برايتان آفريد تا از آن بهرهمند شويد و از آن پند بگيريد. و اين دليلي است بر اين که اصل در اشياء مباح و پاک بودن آنها است، چون در اين آيه به عنوان سنت و احسان خدا از آنها نام برده شده است. و نيز چيزهايي ناپاک خارج ميشوند زيرا حرمت آنها از مفهوم آيه و بيان مقصد آن فهميده ميشود. نيز از اين آيه ميفهميم که خداوند تمامي اشياء را بخاطر استفاده ما آفريده است، پس هر چيزي که ضرر داشته باشد از اين اصل کلي خارج است.
و از کمال نعمت خداوند اين است که به خاطر پاک بودن ما، ما را از چيزهاي زشت و بدباز داشته است. ثُمَّ اسْتَوَىٰ إِلَى السَّمَاءِ فَسَوَّاهُنَّ سَبْعَ سَمَاوَاتٍ ۚ وَهُوَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ در قرآن به سه معني بکار رفته است، گاهي متعدي است اما نه به وسيله حرف جر، پس آنگاه به معني کمال خواهد بود، همانگونه که در قول خداوند در مورد موسي آمده است: وَلَمَّا بَلَغَ أَشُدَّهُ وَاسْتَوَىٰ [القصص: ۱۴]. «و هنگامي که به حالت رشد و کمال خويش رسيد»، و گاهي به معني بلندي و ارتفاع است و آن زماني است که به وسيله «علي» متعدي شود، مانند: الرَّحْمَٰنُ عَلَى الْعَرْشِ اسْتَوَىٰ [طه: ۵]. «خداوند بر عرش بلند و مرتفع گرديد»، لِتَسْتَوُوا عَلَىٰ ظُهُورِهِ [الزخرف: ۱۳]. «تا بر پشت آن مرتفع شويد».
و گاهي به معني «قصد» ميآيد و آن زماني است که به وسيله «الي» متعدي شود. همانگونه که در آيه: ثُمَّ اسْتَوَىٰ إِلَى السَّمَاءِ آمده است. يعني خداوند وقتي زمين را آفريد قصد آفرينش آسمانها را نمود و آن را هفت آسمان آفريد و محکم گرداند وَهُوَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ و او به هر چيزي دانا است.
يَعْلَمُ مَا يَلِجُ فِي الْأَرْضِ وَمَا يَخْرُجُ مِنْهَا وَمَا يَنزِلُ مِنَ السَّمَاءِ وَمَا يَعْرُجُ فِيهَا [الحدید: ۴]. «پس او به آنچه در زمين فرو ميرود و به آنچه که از زمين بيرون ميآيد و به آنچه که از آسمان پايين ميآيد و يا به آن بالا ميرود، دانا ميباشد». وَاللَّهُ يَعْلَمُ مَا تُسِرُّونَ وَمَا تُعْلِنُونَ [النحل: ۱۹ و التغابن: ۴]. «ميداند آنچه را پنهان ميکنيد و آنچه را که آشکار مينماييد، و به اسرار و نهانها آگاه است».
خداوند در بسياري جاها بين آفرينش مخلوقات و اثبات علم خود مقارنه ايجاد ميکند، همانگونه که در اين آيه آمده است: أَلَا يَعْلَمُ مَنْ خَلَقَ وَهُوَ اللَّطِيفُ الْخَبِيرُ [الملک: ۱۴]. «آيا کسي که آفريده است نميداند در حالي که او باريک بين آگاه است؟». زيرا آفرينش مخلوقات از جانب خدا روشنترين دليل بر عدم و حکمت و قدرت او ميباشد.
این مـــرگ،