B: انسان بههنگام سكرات مرگ، آرزوی برگشتن میکند
وقتی مرگ انسان فرا میرسد، آرزو میکند که به دنیا برگردد؛ كافر برای مسلمان شدن و گناهكار برای توبه؛ الله منان میفرماید:
«و چون مرگ هر یک از ایشان فرا رسد، میگوید: ای پروردگارم! مرا بازگردان. تا در سرایی که -کارهای نیک را- رها کردم، به انجام اعمال شایسته بپردازم. هرگز؛ این، فقط سخنی است که او بر زبان میآورد و تا روزی که برانگیخته میشوند، برزخی فرارویشان است.» [مؤمنون:100– 99]
ایمان آوردن به هنگام فرا رسیدن مرگ، پذیرفته نمیشود و وقتی روح به حلقوم برسد، توبه سودی ندارد. الله سبحان میفرماید:
«پذیرش توبه از سوی الله تنها برای کسانی است که از روی نادانی کارِ بدی انجام میدهند و خیلی زود توبه میکنند؛ الله، توبهی چنین کسانی را میپذیرد.و الله، دانای حکیم است و پذیرش توبه برای کسانی نیست که کارهای بد مرتکب میشوند و چون مرگِ یکی از ایشان فرا میرسد، میگوید: اینک توبه کردم. و توبهی کسانی که در حالِ کفر بمیرند، پذیرفته نمیشود؛ برای چنین کسانی عذاب دردناکی آماده کردهایم.» [نساء:18–17]
روایاتی را در مورد پذیرش توبه پیش از رسیدن روح به حلقوم، نقل كرده است: «الله تا پیش از رسیدن روح به حقلوم، توبهی بنده را میپذیرد.»
هر كس پیش از مرگ توبه كند، زود توبه کرده است؛ اما آن توبه، باید همراه با اخلاص و راستی باشد. بنابراین انسان باید پیش از فرا رسیدن اجل توبه كند، چون در هنگام سکرات و دشواریهای مرگ، امکان توبه وجود ندارد.
شاعر میگوید:
پیش از مرگ و بند آمدن زبان، در انجام توبهی پذیرفته شدهای شتاب کن.
برای انجام آن شتاب کن، که توبه برای انسان نیكوكار و رجوع كننده بسوی پروردگار، ذخیره و غنیمتی است.
ادامه موضوع در قسمت بعدی . . .
این مـــرگ،