ما بر اساس توان بشری خود، که‌ زمینه‌ساز جانشینی انسان بر روی زمین است، حقایق را می‌شناسیم و به اسرار آن‌ها پی می‌بریم. جانشینی فرزندان آدم سبب شده است كه ما انسان‌ها، در چارچوب نیرو و توانی كه الله متعال به ما عنایت فرموده است، اسرار جهان هستی را كشف كنیم و آن را در اختیار خود بگیریم. بر مبنای حكمت الله متعال، دایره شناخت و یافته‌های ما، از حقایق و اسراری كه برای انجام رسالت جانشینی لازم است، تجاوز نمی‌كند؛ هر چند که زمان زندگی بشر طولانی گردد و توان و نیروی او، افزایش یابد.

در آینده كه یافته‌ها افزوده گردد، شناخت ما نیز بیشتر می‌شود و شگفتی‌های بیشتری از اسرار و نیروهای جهان هستی را مشاهده خواهیم كرد.تمام یافته‌ها و شناخت‌های ما، در برابر همه‌ی جهان هستی، بیش از عروسكی كه كودكان با آن بازی می‌كنند، نخواهد بود؛ اما خواهی نخواهی، ما در چارچوب شناختی كه الله متعال، آن را برای ما ترسیم نموده است، باقی می‌مانیم: «و جز دانشی اندك، به شما داده نشده است.» [اسراء:85]

دانش ما در مقایسه با اسرار و گوشه‌های پنهان این جهان پهناور، كه تنها آفریدگار این جهان آن‌ها را می‌داند، بسیار اندك و ناچیز است. علم الله متعال نامحدود و ابزار علم بشر محدود است؛ الله متعال می‌فرماید: «اگر همه درختانی كه روی زمین هستند، قلم شوند و دریا برای آن مركّب گردد و هفت دریا كمك این دریا شود (و با آن آفریدگان الله نوشته شود، قلم‌ها می‌شكنند و مركّب‌ها می‌خشكند، ولی) آفریدگان الله پایان نمی‌یابند.الله متعال شکست‌ناپذیر و سنجیده‌کار است.» [لقمان:27]

در چنین وضعیتی، ما نباید به وجود یا عدم وجود و به تصور یا عدم تصور چیزی از جهان غیب و اسرار جهان گسترده‌ی هستی، تنها به خاطر این‌كه از دایره عقل و تجربه و مشاهده ما خارج است، حکم کنیم. ما هنوز به تمام اسرار، دستگاه‌ها و نیروهای جسم خودمان پی نبرده‌ایم، تا چه برسد به اسرار عقل و روح‌مان!

اسراری وجود دارند، كه به هیچ وجه در دایره‌ی یافته‌های ما قرار نمی‌گیرند و نیز اسراری وجود دارند، كه رسیدن به كنه و جزئیات آن‌ها، از جمله‌ برنامه‌های ما نمی‌باشد. بنابراین، تنها نشانه‌ها، ویژگی‌ها و وجود داشتن آن‌ها بر ما آشکار می‌گردد؛ زیرا دست یافتن به چیزی بیش از این، جزو وظیفه‌ی جانشینی ما در زمین نیست و تأثیر و سودی هم ندارد..

هرگاه الله متعال، بهره‌ی تعیین شده‌ی ما از اسرار جهان هستی را به وسیله‌ی سخنان خودش و نه به وسیله‌ی شناخت و تجربه‌ای كه نتیجه‌ی سعی و تلاش ما است،‌ برای ما آشکار نماید، بر ما لازم است كه این ارمغان را، آن‌چنان‌ كه هست، پذیرفته و در برابر آن الله را سپاس گوییم و از سوی خویش، آن را كم و بیش نكنیم؛ زیرا تنها سرچشمه‌ای كه این شناخت را از آن به دست آورده‌ایم، بیش از این مقدار آگاهی را به ما نداده است و سرچشمه‌ی دیگری كه بتواند چنین شناختی به ما عنایت كند، وجود ندارد.

واقعیت این است كه دنیای جن، دنیای سوم و موجودی جدا از انسان و فرشته است. جن موجودی دارای عقل ‌فراگیرنده و صاحب درک و فهم است.

جن حالت‌های روانی و میكروب نیست. جن مانند انسان مكلف است؛ به برخی کارها دستور داده شده و از برخی کارها باز داشته شده است.

ادامه موضوع در قسمت بعدی